Παράνομη «επίσκεψη» ορνεοκεφάλων
του Στέλιου Παπαντωνίου
Μας επιτέθηκε ο Ερντοάν, δορυφορούμενος και προωθημένος με τα χαμόγελα του Άντονυ Ήντεν και του Μεντερές, τις διχοτομικές θεωρίες του Νιχάτ Ερίμ, του Κουτσιούκ και του Ντενκτάς τις κοκκινισμένες παλάμες, του Ταλάτ και του Έρογλου την υποταγή, της Βολκάν και της ΤΜΤ τις βόμβες και την προβοκάτσια.
Όρμησε με τα βομβαρδιστικά του αεροπλάνα να ξερνούν τον όλεθρο, την Αφροδίτη να βιάζεται στα νερά στο Πέντε Μίλι, με τα δηλητηριασμένα κορδόνια στην προβιά του, καθένα και μια πόλη και χωριό μας να σπαρταρούν κάτω από τις ερπύστριες των τανκς, αλλοιωμένα στη φυσιογνωμία, με τις εκκλησιές μας ρημαγμένες, χάσκοντα τέμπλα, τις εικόνες και τα ιερά μας πουλημένα στα εμπορεία του εξωτερικού, μίσος αβυσσαλέο στον ελληνοχριστιανικό πολιτισμό των αιώνων.
Γαντζώθηκε με του Αττίλα τα κερασφόρα κράνη, άπλωσε το χάρτη του νησιού αναστραμμένο, με τα χωριά μας αναποδογυρισμένα, με τη βίαιη μετακίνηση πληθυσμών, με την καταρράκωση της αξιοπρέπειας των εγκλωβισμένων.
Γαύγισε απειλητικά, με τις χιλιάδες πρόσφυγες βρόχο στο λαιμό του, τα σερνάμενα πόδια, τα στοιβαγμένα όνειρα των συνοικισμών. Πάνω στην πόρτα μαύρο κρέπι, σκεπή μαυροφορεμένη, κάθε μάνα να θρηνεί το χαμένο τέκνο της.
Ποδοπάτησε τη γη μας με τις στρατιωτικές του μπότες βαμμένες στο αίμα των νεκρών και αγνοουμένων μας, με τα λείψανα ιερά των τιμημένων αδελφών μας, ριγμένων στα έγκατα της γης, στα πηγάδια και στα καμίνια, χαμένων στα όρη και στα φαράγγια, με τις ρίζες των δέντρων να τους τυλίγουν τα κόκκαλα, δάση να φυτεύουν οι οχτροί απάνω τους, μη βρεθούν, να μείνουν αγνοούμενοι για πάντα, μην τους κλάψουν στην αγκαλιά οι δικοί τους, μην τους θάψουν με την τιμή και το ανθρώπινο χρέος αρχαιότατο.
Άγριος, μελίσσι στο πετσί του να μη νιώθει, φόρεσε το προσωπείο του κλάδου της ελιάς, κι όμως μάτια λίμνες το αίμα, στα χέρια πουλιά αρπαχτικά, συρματοπλέγματα στην κεφαλή, ρουθούνια δράκου, γκρίζου λύκου, δόντια ύαινας, αυτός, το πρόσωπο ενός κατασκευασμένου από το ιστορικό συνέδριο του Ατατούρκ «πολιτισμού», θεμελιωμένου στην κατάκτηση και πολιτισμική εκθεμελίωση, με τα κοράκια και τα όρνεα, με τη χολή πίδακα στο στόμα.
Χόρεψε τον πολεμικό χορό με κραυγές, ντυμένος τα ξεσκλίδια του τόπου μας, την αλλαγή της δημογραφίας του, με το κουβαλητό της Ανατολίας και την ανατροπή της πληθυσμιακής αναλογίας, ονειρευόμενος το τουρκικό μέλλον ολόκληρου του νησιού, με σχέδια για αυτοδιάθεση της κατασκευαζόμενης μελλοντικά τουρκικής πλειοψηφίας.
Ήρθε ρίχνοντας και πάλι τα δίχτυα της μεγαλαυχείας του, αυτός, ο δήθεν ειρηνοποιός της πιο πολεμοχαρούς στιγμής της ιστορίας μας, ο δήθεν ευρωπαίος, αναδίνουν ακόμα τα χνώτα του βαρβαρίλα. Ορνεοκέφαλος, εξέμεσε τον προσβλητικό για το παγκόσμιο λόγο πως... « δεν υπάρχει Κυπριακή Δημοκρατία»- στα νέφαλα, στα όνειρα, στα πόδια του μας βρίσκει- τον απειλητικό λόγο του ληστή, πως δεν επιστρέφει τη δική μας Μόρφου, τη δική μας Καρπασία, τη δική μας Αμμόχωστο, σαν η Κερύνεια να ήταν προϊστορικά δική του! Κασσάνδρα της «οικονομικής μας καταβαράθρωσης», να μας συγκρίνει με τους κλέφτες και κλεφταποδόχους των περιουσιών μας!
Έκνομος κατακτητής στον εικοστό αιώνα, ο μέλλων Ευρωπαίος, που τον φτύνουν Αττίλα και Ούννο οι σελίδες της ευρωπαϊκής Ιστορίας, γιατί θέλει όλοι να υπακούν στους κανόνες του παιχνιδιού του, να γονατίζουν στον παντουρκισμό του και να του σαρκώνουν τα όνειρα.
Γι΄αυτό κι εμείς πρέπει να αντισταθούμε με δόντια και με νύχια, με την ψυχή και το σώμα, με τις δυνάμεις υλικές και πνευματικές, ορατές και αόρατες, με τον ελληνισμό και τη χριστιανοσύνη, ακόμα πιο δυνατά, εμπόδιο στα σχέδιά του, εμείς οι μικροί Ευρωπαίοι, κι όμως της μοίρας μας γραμμένο να σώσουμε την αξιοπρέπεια του ΄Ελληνα, της Ευρώπης και του ανθρώπου, σ’ αυτό το δύσμοιρο ματοβαμμένο από τον Τούρκο εισβολέα νησί.
Κυριακή 24 Ιουλίου 2011
Τρίτη 19 Ιουλίου 2011
Δέντρα και πουλιά στο προεδρικό
Δέντρα και πουλιά στο προεδρικό
του Στέλιου Παπαντωνίου
Και ξαφνικά φύτρωσαν χιλιάδες δέντρα γύρω στο προεδρικό και πουλιά, πολλά πουλιά άρχισαν να τιτιβίζουν με ανθρώπινη φωνίτσα: «Πρόεδρε, παραιτήσου.» Τα δέντρα δεν κουβαλήθηκαν εκεί σε μια στιγμή. Ήταν στα βάθη της γης, γωνιασμένα στις ψυχές, τα τελευταία χρόνια από σπυρί και ρίζες να μεγαλώνουν, να κάνουν κλώνια και φύλλωμα, τα πουλιά να φτερώνουν, να φτερακίζουν και ν’ αγριεύουν, για τις απροετοίμαστες συνομιλίες, τις ψευδαισθήσεις για εύκολη λύση, τις παραχωρήσεις στον Ταλάτ, τις συνεχείς τυφλές υποχωρήσεις, τις τζίνι προτάσεις περουσιακού αφανισμού, τις δικαιώσεις των δικαστηρίων ενταφιασμένες, με το γκρέμισμα της Ιστορίας, το ταρακούνημα της εκπαίδευσης, με τις ιδέες ανελλήνιστες, με τον παραγκωνισμό και την υποτίμηση της άμυνας, με το ρεαλιστικό ηττοπαθές πνεύμα, με την ξύλινη κομματική επιβολή, γεννημένη στις κλειστές κάμαρες, τουλουπισμένες στις παρωπίδες και στην εσωστρέφεια, στο γύψο χειροπόδαρα.
Κι όλα αυτά τα δέντρα και τα πουλιά, πνιγμένα στο δίκιο τους, δεν κάνουν τίποτε άλλο παρά να χτυπούν καμπάνες ξυπνητήρια, να εγερθούν του ύπνου οι κυβερνώντες, γιατί η ύβρις φέρνει την άτη κι η άτη δεν είναι παρά στραβάρα που δε σ’ αφήνει να δεις ούτε και σωστά να κρίνεις.
Μεθυσμένοι από τον άκρατο οίνο της εξουσίας που ονειρεύονταν χρόνια, νομίζοντας πως η άσκησή της είναι το ίδιο με την αντιπολιτευτική φωνή κι εκδήλωση - να χύνεις τον κόσμο σου στους δρομους- τώρα πρέπει να κατάλαβαν πως τα ίδια όπλα μπορούν κι άλλοι να χρησιμοποιήσουν, κι έτσι μένουν οι κυβερνώντες ενεοί, πλην του συγκυβερνώντος, που ακόμα υπνώττει τον ύπνο του υπναλέου. Καιρός όμως να συνειδητοποιήσει το τριάντα τοις εκατό πως είναι λιγότερο από το εβδομήντα και πως κατά συνθήκη κυβερνά αυτή η μειοψηφία. Κι αν τους ανατέθηκε η διακυβέρνηση με άλλα τότε δεδομένα, δεν τους ζήτησε κανείς να ξεθεμελιώσουν ιδέες με τις οποίες αυτός ο κόσμος γεννήθηκε κι αναγιώθηκε και για τις οποίες πάλεψε και ηρωικά θυσιάστηκε.
Μέρα τη μέρα ποτισμένα τα δέντρα με τις κομματικές παραδοξότητες που ασυνήθιστο άκουε, με τις αδικίες και με τις κομματικές προσλήψεις που έβλεπε, με τα γεροντικά φαφούτικα πρόσωπα, τα χαραγμένα χαμόγελα, με τα συγγενικά που έφερναν στο προσκήνιο άλλα συγγενικά, με τη ρητορεία του κυβερνήτη, και προπάντων με την ατέρμονη πορεία προς τον γκρεμό του εθνικού μας θέματος, με τη σκληρόπετση κι απροσανατόλιστη λογικά απόκριση στον άδικο κι εγκληματικό θάνατο των αθώων του δούρειου ίππου των πυρομαχικών.
Τι να σου σφυρίζουν τα τόσα δέντρα που από φυσικού τους μεγαλώνουν και πεθαίνουν όρθια; Τι να σου κελαηδούν τα χιλιάδες πουλιά που προσπαθούν να σε ξυπνήσουν; Το μόνο σωτήριο λόγο τους ν΄ακούς: «Πρόεδρε, παραιτήσου.»
του Στέλιου Παπαντωνίου
Και ξαφνικά φύτρωσαν χιλιάδες δέντρα γύρω στο προεδρικό και πουλιά, πολλά πουλιά άρχισαν να τιτιβίζουν με ανθρώπινη φωνίτσα: «Πρόεδρε, παραιτήσου.» Τα δέντρα δεν κουβαλήθηκαν εκεί σε μια στιγμή. Ήταν στα βάθη της γης, γωνιασμένα στις ψυχές, τα τελευταία χρόνια από σπυρί και ρίζες να μεγαλώνουν, να κάνουν κλώνια και φύλλωμα, τα πουλιά να φτερώνουν, να φτερακίζουν και ν’ αγριεύουν, για τις απροετοίμαστες συνομιλίες, τις ψευδαισθήσεις για εύκολη λύση, τις παραχωρήσεις στον Ταλάτ, τις συνεχείς τυφλές υποχωρήσεις, τις τζίνι προτάσεις περουσιακού αφανισμού, τις δικαιώσεις των δικαστηρίων ενταφιασμένες, με το γκρέμισμα της Ιστορίας, το ταρακούνημα της εκπαίδευσης, με τις ιδέες ανελλήνιστες, με τον παραγκωνισμό και την υποτίμηση της άμυνας, με το ρεαλιστικό ηττοπαθές πνεύμα, με την ξύλινη κομματική επιβολή, γεννημένη στις κλειστές κάμαρες, τουλουπισμένες στις παρωπίδες και στην εσωστρέφεια, στο γύψο χειροπόδαρα.
Κι όλα αυτά τα δέντρα και τα πουλιά, πνιγμένα στο δίκιο τους, δεν κάνουν τίποτε άλλο παρά να χτυπούν καμπάνες ξυπνητήρια, να εγερθούν του ύπνου οι κυβερνώντες, γιατί η ύβρις φέρνει την άτη κι η άτη δεν είναι παρά στραβάρα που δε σ’ αφήνει να δεις ούτε και σωστά να κρίνεις.
Μεθυσμένοι από τον άκρατο οίνο της εξουσίας που ονειρεύονταν χρόνια, νομίζοντας πως η άσκησή της είναι το ίδιο με την αντιπολιτευτική φωνή κι εκδήλωση - να χύνεις τον κόσμο σου στους δρομους- τώρα πρέπει να κατάλαβαν πως τα ίδια όπλα μπορούν κι άλλοι να χρησιμοποιήσουν, κι έτσι μένουν οι κυβερνώντες ενεοί, πλην του συγκυβερνώντος, που ακόμα υπνώττει τον ύπνο του υπναλέου. Καιρός όμως να συνειδητοποιήσει το τριάντα τοις εκατό πως είναι λιγότερο από το εβδομήντα και πως κατά συνθήκη κυβερνά αυτή η μειοψηφία. Κι αν τους ανατέθηκε η διακυβέρνηση με άλλα τότε δεδομένα, δεν τους ζήτησε κανείς να ξεθεμελιώσουν ιδέες με τις οποίες αυτός ο κόσμος γεννήθηκε κι αναγιώθηκε και για τις οποίες πάλεψε και ηρωικά θυσιάστηκε.
Μέρα τη μέρα ποτισμένα τα δέντρα με τις κομματικές παραδοξότητες που ασυνήθιστο άκουε, με τις αδικίες και με τις κομματικές προσλήψεις που έβλεπε, με τα γεροντικά φαφούτικα πρόσωπα, τα χαραγμένα χαμόγελα, με τα συγγενικά που έφερναν στο προσκήνιο άλλα συγγενικά, με τη ρητορεία του κυβερνήτη, και προπάντων με την ατέρμονη πορεία προς τον γκρεμό του εθνικού μας θέματος, με τη σκληρόπετση κι απροσανατόλιστη λογικά απόκριση στον άδικο κι εγκληματικό θάνατο των αθώων του δούρειου ίππου των πυρομαχικών.
Τι να σου σφυρίζουν τα τόσα δέντρα που από φυσικού τους μεγαλώνουν και πεθαίνουν όρθια; Τι να σου κελαηδούν τα χιλιάδες πουλιά που προσπαθούν να σε ξυπνήσουν; Το μόνο σωτήριο λόγο τους ν΄ακούς: «Πρόεδρε, παραιτήσου.»
Τετάρτη 13 Ιουλίου 2011
Η Ατλαντίδα ξαναβυθίζεται
Η Ατλαντίδα ξαναβυθίζεται
του Στέλιου Παπαντωνίου
Η Ατλαντίδα, ένα νησί καλάσνικοφ ριγμένο στο πέλαγο, βυθίστηκε πριν δώδεκα χιλιάδες χρόνια, όπως αναφέρει ο Πλάτων, στηριγμένος σε Αιγύπτιους ιερείς και σε σημάδια αφημένα στις ρωγμές της παγκόσμιας μνήμης.
Ύστερα από έναν απελευθερωτικό αγώνα, που ανέλαβαν με όλη την ψυχή και τους ρόζους των τίμιων χεριών τους οι άνθρωποι, τα δέντρα και οι σπηλιές της, τα κρησφύγετα κι οι βουνοκορφές με τα αντάρτικα ξεσκλίδια τους, παρατηρήθηκαν οι πρώτες καρκινογόνες ουσίες στην επιφάνειά της κι ύστερα στις αναλύσεις αίματός της. Οι γιατροί διέβλεπαν σήψη σταδιακή. Οι αντιθέσεις, αντιφάσεις κι αντίρροπες δυνάμεις μέσα στις οποίες πάλευε, τη ζήμωναν και διέπλαθαν από τη μια κι από την άλλη την έφθειραν και τη διέφθειραν.
Σαράντα περίπου χρόνια πριν τη μεγάλη έκρηξη που την βύθισε στη θάλασσα, δέχτηκε επίθεση από γειτονική της χώρα, που παρουσιαζόταν προστάτης μέρους των πολιτών της. Τα επεκτατικά σχέδια της αρπακτικής γείτονος, η κομματική ασυμφωνία, η χρωματική αβλεψία, ο αλληλοσπαραγμός, σφράγισαν και την ιστορική της μοίρα. Μόνη παρηγοριά ήταν η εργατικότητα των πολιτών της κι η θέλησή τους να ζήσουν ελεύθεροι και αξιοπρεπείς, απαλλαγμένοι από χλευασμούς και βαρίδια γειτόνων και ξένων, με ομόνοια και ειρήνη με τους γηγενείς αλλοεθνείς, όχι με τους εισηγμένους, ύστερα από τα χτυπήματα βαριά της Ιστορίας.
Παρόλες τις προσπάθειες των πολιτών της, η Ατλαντίδα δυστυχώς ατύχησε σε ηγέτες. Λίγο καιρό πριν από την τελική βύθιση, ο Γύγης, ένας βοσκός του βασιλιά της Λιδύας, βρήκε ένα δαχτυλίδι με το οποίο μπορούσε κανείς να κάμει την αδικία χωρίς να φαίνεται, μένοντας ατιμώρητος. Έτσι, αναρριχήθηκε στα τείχη και κατέλαβε την πρωτεύουσα με μια ομάδα πληρωμένων σκληροπυρηνικών της δυσπλαστικής παράταξης, θεωρητικά στρεβλωμένων και φανατικά προσκολλημένων σε αποτυχημένες φαντασιακές παραστάσεις παρελθουσών δεκαετιών, που οδήγησαν σε διάλυση τις χώρες, όπου εφαρμόστηκαν.
Έρμαιο των μεγάλων, μικρή αυτή, καίτοι «Ατλαντίς», παρασυρμένη από την απρονοησία και την άγνοια των κυβερνητών της, παρωπιδοφορούσα, παρασύρθηκε να δεχτεί για φιλοξενία τόνους εκρηκτικών. Ο δούρειος ίππος με όλη την εγκελαδική και κατακλυσμιαία δύναμή του αναδύθηκε από την καταγεγραμμένη σοφία, πήρε σάρκα και οστά, για να επαναλάβει το μακάβριο έργο του. Ελάχιστες μέρες πριν την τελική βύθιση, διεξάγονταν άγονες συνομιλίες με τους ενδογενείς, για να λυθούν διαβολικά και τριβολικά προβλήματα που προκάλεσε η βάρβαρη επέμβαση της γείτονος. Ο Προμηθέας και πάλι εμφανίστηκε, ζήτησε ενισχύσεις, διέβλεψε τους κινδύνους, στάθηκε κυβερνήτης του σκάφους ακλόνητος, οιακοστρόφος τραγικός, ενώ προέβλεπε τη βύθιση. Μαζί του ηρωικά παιδιά, λευκές ψυχές αθώων του καθήκοντος. Ο Επιμηθέας όμως και πάλι καταπλάκωσε τις προμηθεϊκές εκκλήσεις, η αναλγησία των μεγάλων και η εσωτερική αδυναμία των καταληστευσάντων την εξουσία οδήγησαν σε μεγάλη έκρηξη και σε καταβύθιση την Ατλαντίδα.
Δώδεκα χιλιάδες χρόνια μετά, η διδασκαλία του μύθου της στα σχολεία δεν πέτυχε τίποτε, γιατί τα πάντα είχαν αλωθεί κομματικά. Ο μύθος της Ατλαντίδας επαναλαμβάνεται, εκτός αν οι πολίτες αναλάβουν ο καθένας την ευθύνη και αποτινάξουν το νυσταγμό και τη νάρκωση. Μόνη ελπίδα απέμεινε το ξύπνημα των πολιτών. Η νέα Ατλαντίδα, λίγο πριν την τελική πτώση, κουρνιάζει στην αγωνία. Οι Προμηθείς δεν πρέπει να μείνουν και πάλι μόνοι. Το δακτυλίδι του Γύγη πρέπει διαπαντός να ταφεί.
του Στέλιου Παπαντωνίου
Η Ατλαντίδα, ένα νησί καλάσνικοφ ριγμένο στο πέλαγο, βυθίστηκε πριν δώδεκα χιλιάδες χρόνια, όπως αναφέρει ο Πλάτων, στηριγμένος σε Αιγύπτιους ιερείς και σε σημάδια αφημένα στις ρωγμές της παγκόσμιας μνήμης.
Ύστερα από έναν απελευθερωτικό αγώνα, που ανέλαβαν με όλη την ψυχή και τους ρόζους των τίμιων χεριών τους οι άνθρωποι, τα δέντρα και οι σπηλιές της, τα κρησφύγετα κι οι βουνοκορφές με τα αντάρτικα ξεσκλίδια τους, παρατηρήθηκαν οι πρώτες καρκινογόνες ουσίες στην επιφάνειά της κι ύστερα στις αναλύσεις αίματός της. Οι γιατροί διέβλεπαν σήψη σταδιακή. Οι αντιθέσεις, αντιφάσεις κι αντίρροπες δυνάμεις μέσα στις οποίες πάλευε, τη ζήμωναν και διέπλαθαν από τη μια κι από την άλλη την έφθειραν και τη διέφθειραν.
Σαράντα περίπου χρόνια πριν τη μεγάλη έκρηξη που την βύθισε στη θάλασσα, δέχτηκε επίθεση από γειτονική της χώρα, που παρουσιαζόταν προστάτης μέρους των πολιτών της. Τα επεκτατικά σχέδια της αρπακτικής γείτονος, η κομματική ασυμφωνία, η χρωματική αβλεψία, ο αλληλοσπαραγμός, σφράγισαν και την ιστορική της μοίρα. Μόνη παρηγοριά ήταν η εργατικότητα των πολιτών της κι η θέλησή τους να ζήσουν ελεύθεροι και αξιοπρεπείς, απαλλαγμένοι από χλευασμούς και βαρίδια γειτόνων και ξένων, με ομόνοια και ειρήνη με τους γηγενείς αλλοεθνείς, όχι με τους εισηγμένους, ύστερα από τα χτυπήματα βαριά της Ιστορίας.
Παρόλες τις προσπάθειες των πολιτών της, η Ατλαντίδα δυστυχώς ατύχησε σε ηγέτες. Λίγο καιρό πριν από την τελική βύθιση, ο Γύγης, ένας βοσκός του βασιλιά της Λιδύας, βρήκε ένα δαχτυλίδι με το οποίο μπορούσε κανείς να κάμει την αδικία χωρίς να φαίνεται, μένοντας ατιμώρητος. Έτσι, αναρριχήθηκε στα τείχη και κατέλαβε την πρωτεύουσα με μια ομάδα πληρωμένων σκληροπυρηνικών της δυσπλαστικής παράταξης, θεωρητικά στρεβλωμένων και φανατικά προσκολλημένων σε αποτυχημένες φαντασιακές παραστάσεις παρελθουσών δεκαετιών, που οδήγησαν σε διάλυση τις χώρες, όπου εφαρμόστηκαν.
Έρμαιο των μεγάλων, μικρή αυτή, καίτοι «Ατλαντίς», παρασυρμένη από την απρονοησία και την άγνοια των κυβερνητών της, παρωπιδοφορούσα, παρασύρθηκε να δεχτεί για φιλοξενία τόνους εκρηκτικών. Ο δούρειος ίππος με όλη την εγκελαδική και κατακλυσμιαία δύναμή του αναδύθηκε από την καταγεγραμμένη σοφία, πήρε σάρκα και οστά, για να επαναλάβει το μακάβριο έργο του. Ελάχιστες μέρες πριν την τελική βύθιση, διεξάγονταν άγονες συνομιλίες με τους ενδογενείς, για να λυθούν διαβολικά και τριβολικά προβλήματα που προκάλεσε η βάρβαρη επέμβαση της γείτονος. Ο Προμηθέας και πάλι εμφανίστηκε, ζήτησε ενισχύσεις, διέβλεψε τους κινδύνους, στάθηκε κυβερνήτης του σκάφους ακλόνητος, οιακοστρόφος τραγικός, ενώ προέβλεπε τη βύθιση. Μαζί του ηρωικά παιδιά, λευκές ψυχές αθώων του καθήκοντος. Ο Επιμηθέας όμως και πάλι καταπλάκωσε τις προμηθεϊκές εκκλήσεις, η αναλγησία των μεγάλων και η εσωτερική αδυναμία των καταληστευσάντων την εξουσία οδήγησαν σε μεγάλη έκρηξη και σε καταβύθιση την Ατλαντίδα.
Δώδεκα χιλιάδες χρόνια μετά, η διδασκαλία του μύθου της στα σχολεία δεν πέτυχε τίποτε, γιατί τα πάντα είχαν αλωθεί κομματικά. Ο μύθος της Ατλαντίδας επαναλαμβάνεται, εκτός αν οι πολίτες αναλάβουν ο καθένας την ευθύνη και αποτινάξουν το νυσταγμό και τη νάρκωση. Μόνη ελπίδα απέμεινε το ξύπνημα των πολιτών. Η νέα Ατλαντίδα, λίγο πριν την τελική πτώση, κουρνιάζει στην αγωνία. Οι Προμηθείς δεν πρέπει να μείνουν και πάλι μόνοι. Το δακτυλίδι του Γύγη πρέπει διαπαντός να ταφεί.
Τετάρτη 6 Ιουλίου 2011
Πολυζωνική, πολυκοινοτική και πολυαεράτη
Πολυζωνική πολυκοινοτική και πολυαεράτη
του Στέλιου Παπαντωνίου
Όσο προχωρούμε στην ενότητα είτε της κοινωνίας είτε της αλήθειας, τόσο το καλύτερο, γιατί εν τη ενώσει των ανθρώπων η ισχύς και η ευημερία. Εξ άλλου, το ενιαίο της αλήθειας είναι λογικό αίτημα: όσο περιεκτική η απόφανση, τόσο πιο θεμελιώδης, παραγωγική και πλησιέστερη στη βεβαιότητα. Γι’ αυτό από μια άλλη άποψη και η απαίτηση για μια υλική ή άυλη αρχή από την οποία να απορρέουν τα πάντα, όπως την αναζήτησαν οι αρχαίοι φιλόσοφοι. Ένας Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών αυτή την ελπίδα των ανθρώπων για ενότητα εκφράζει, όπως στενότερα η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι άλλοι διεθνείς οργανισμοί.
Αντίθετα προς τα πιο πάνω, στην Κύπρο έχουμε –κακώς- διαγράψει την έννοια του ενιαίου κράτους και παραπατούμε παραμιλώντας για διζωνική δικοινοτική… το συμφραζόμενο υπόλοιπο ανάλογα με το περιεχόμενο, λόγω ασαφειών. Οι στρατιωτικοί της HELBROC όμως τελευταία, όπως γράφουν τα φύλλα, λεν πως η Κύπρος είναι μια τετραζωνική νήσος της οποίας εν μέρος κατέχει η Δημοκρατία της Κύπρου, άλλο οι Τούρκοι (και το είπαν τόσο κακόγουστα και άσχημα, απόδειξη της άγνοιας χρήσης της γλώσσας και της ανάγκης να ξέρει ο Έλλην… ελληνικά) ένα μέρος κατέχει ο ΟΗΕ ως Πράσινη Γραμμή κι ένα βεβαίως η πάλαι ποτέ Μεγάλη νυν απλά Βρετανία. ΄Αρα, έπεα πτερόεντα τα περί «διζωνικής», αφού ήδη είναι τετραζωνική, κι όπως επίσης δείχνει έρευνα, αναμένεται με τη λύση μια ζώνη ουδέτερη, στην οποία όλοι να συνυπάρχουν, θα είναι δηλαδή η νήσος μας γενικά πολυζωνική, πολυπολιτισμική.
Και πολυκοινοτική, γιατί ως τώρα όλοι ξέρουμε πως δεν είναι δύο οι κοινότητες, αφού υπάρχουν οι Αρμένηδες, Μαρωνίτες και Λατίνοι, που δικαιούνται κι αυτοί. Κι αν θα εισαγάγουμε και τους Βρετανούς και τους άλλους ξενιζόμενους είτε με δημόσια βοηθήματα είτε με ιδιωτικά είτε αλλέως πως, οι κοινότητες αυξάνονται σε έξι εφτά ανετότατα. Άρα το «δικοινοτική» αποτελεί πομφόλυγα, αφού ήδη οι κοινότητες είναι περισσότερες και βέβαια αργά γρήγορα θα απαιτούν δικαιώματα στην εκ περιτροπής προεδρία, εκτός απροόπτων, όπως στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές με την περιπετειώδη και ωραία λήξασα εκλογή προέδρου της βουλής.
Αφού λοιπόν πολυζωνική και πολυκοινοτική, το πολυαεράτη θα είναι απαραίτητο, γιατί ήδη το μισό από το φυσικό αέριο το απαιτεί η τουρκοκυπριακή κοινότητα διά στόματος Έρογλου. Και μάλιστα Τούρκοι σχολιαστές αναφέρουν πως όχι μόνο ανήκουν στην τουρκοκυπριακή κοινότητα τα μισά, αλλά σ’ αυτά πρέπει να ληφθεί πρόνοια και για τα συμφέροντα της Τουρκίας στην περιοχή. Δικαιώματα οι Έλληνες, οι Τούρκοι, οι Βρετανοί, οι Αρμένηδες, οι Μαρωνίτες, οι Λατίνοι και τέλος «οι λοιποί οπλίται» της παγκόσμιας και πολυπολιτισμικής μας Κύπρου. Πόθεν και πώς θα μας αρκέσουν τα υπάρχοντα και αναμενόμενα να αναδυθούν εκ του βυθού αέρια;
Και το επιμήθειο: όταν αρχίζεις να υποχωρείς και να μοιράζεις αφρόνως την περιουσία σου, θα’ ρθει στιγμή που θα μείνεις το λεγόμενο «πανί με πανί» (αν σου μείνει τσέπη), και θα χρωστάς ακόμα. Εξ άλλου όσο διασπάς τη δύναμη, τη ζωή σου, το πνεύμα σου, θα απέχεις παρασάγγας απείρους από την ευστάθεια, την απλότητα, την αλήθεια και τη σοφία.
Αυτά πάθαμε και παθαίνουμε με τις αλόγιστες προσφορές μας στους γείτονες, ίσως γιατί γελαστήκαμε από τους «συναγωνιστές και ομοϊδεάτες», ίσως γιατί ήταν λίγα τα δοκτοράτα μας στην Ιστορία και δεν «κατείαμε πράμα», κατά το κρητικό. Είναι όμως ανάγκη να πάθουμε τα πάνδεινα για να μάθουμε; Ο Αισχύλος, δυστυχώς, καταφάσκει.
του Στέλιου Παπαντωνίου
Όσο προχωρούμε στην ενότητα είτε της κοινωνίας είτε της αλήθειας, τόσο το καλύτερο, γιατί εν τη ενώσει των ανθρώπων η ισχύς και η ευημερία. Εξ άλλου, το ενιαίο της αλήθειας είναι λογικό αίτημα: όσο περιεκτική η απόφανση, τόσο πιο θεμελιώδης, παραγωγική και πλησιέστερη στη βεβαιότητα. Γι’ αυτό από μια άλλη άποψη και η απαίτηση για μια υλική ή άυλη αρχή από την οποία να απορρέουν τα πάντα, όπως την αναζήτησαν οι αρχαίοι φιλόσοφοι. Ένας Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών αυτή την ελπίδα των ανθρώπων για ενότητα εκφράζει, όπως στενότερα η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι άλλοι διεθνείς οργανισμοί.
Αντίθετα προς τα πιο πάνω, στην Κύπρο έχουμε –κακώς- διαγράψει την έννοια του ενιαίου κράτους και παραπατούμε παραμιλώντας για διζωνική δικοινοτική… το συμφραζόμενο υπόλοιπο ανάλογα με το περιεχόμενο, λόγω ασαφειών. Οι στρατιωτικοί της HELBROC όμως τελευταία, όπως γράφουν τα φύλλα, λεν πως η Κύπρος είναι μια τετραζωνική νήσος της οποίας εν μέρος κατέχει η Δημοκρατία της Κύπρου, άλλο οι Τούρκοι (και το είπαν τόσο κακόγουστα και άσχημα, απόδειξη της άγνοιας χρήσης της γλώσσας και της ανάγκης να ξέρει ο Έλλην… ελληνικά) ένα μέρος κατέχει ο ΟΗΕ ως Πράσινη Γραμμή κι ένα βεβαίως η πάλαι ποτέ Μεγάλη νυν απλά Βρετανία. ΄Αρα, έπεα πτερόεντα τα περί «διζωνικής», αφού ήδη είναι τετραζωνική, κι όπως επίσης δείχνει έρευνα, αναμένεται με τη λύση μια ζώνη ουδέτερη, στην οποία όλοι να συνυπάρχουν, θα είναι δηλαδή η νήσος μας γενικά πολυζωνική, πολυπολιτισμική.
Και πολυκοινοτική, γιατί ως τώρα όλοι ξέρουμε πως δεν είναι δύο οι κοινότητες, αφού υπάρχουν οι Αρμένηδες, Μαρωνίτες και Λατίνοι, που δικαιούνται κι αυτοί. Κι αν θα εισαγάγουμε και τους Βρετανούς και τους άλλους ξενιζόμενους είτε με δημόσια βοηθήματα είτε με ιδιωτικά είτε αλλέως πως, οι κοινότητες αυξάνονται σε έξι εφτά ανετότατα. Άρα το «δικοινοτική» αποτελεί πομφόλυγα, αφού ήδη οι κοινότητες είναι περισσότερες και βέβαια αργά γρήγορα θα απαιτούν δικαιώματα στην εκ περιτροπής προεδρία, εκτός απροόπτων, όπως στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές με την περιπετειώδη και ωραία λήξασα εκλογή προέδρου της βουλής.
Αφού λοιπόν πολυζωνική και πολυκοινοτική, το πολυαεράτη θα είναι απαραίτητο, γιατί ήδη το μισό από το φυσικό αέριο το απαιτεί η τουρκοκυπριακή κοινότητα διά στόματος Έρογλου. Και μάλιστα Τούρκοι σχολιαστές αναφέρουν πως όχι μόνο ανήκουν στην τουρκοκυπριακή κοινότητα τα μισά, αλλά σ’ αυτά πρέπει να ληφθεί πρόνοια και για τα συμφέροντα της Τουρκίας στην περιοχή. Δικαιώματα οι Έλληνες, οι Τούρκοι, οι Βρετανοί, οι Αρμένηδες, οι Μαρωνίτες, οι Λατίνοι και τέλος «οι λοιποί οπλίται» της παγκόσμιας και πολυπολιτισμικής μας Κύπρου. Πόθεν και πώς θα μας αρκέσουν τα υπάρχοντα και αναμενόμενα να αναδυθούν εκ του βυθού αέρια;
Και το επιμήθειο: όταν αρχίζεις να υποχωρείς και να μοιράζεις αφρόνως την περιουσία σου, θα’ ρθει στιγμή που θα μείνεις το λεγόμενο «πανί με πανί» (αν σου μείνει τσέπη), και θα χρωστάς ακόμα. Εξ άλλου όσο διασπάς τη δύναμη, τη ζωή σου, το πνεύμα σου, θα απέχεις παρασάγγας απείρους από την ευστάθεια, την απλότητα, την αλήθεια και τη σοφία.
Αυτά πάθαμε και παθαίνουμε με τις αλόγιστες προσφορές μας στους γείτονες, ίσως γιατί γελαστήκαμε από τους «συναγωνιστές και ομοϊδεάτες», ίσως γιατί ήταν λίγα τα δοκτοράτα μας στην Ιστορία και δεν «κατείαμε πράμα», κατά το κρητικό. Είναι όμως ανάγκη να πάθουμε τα πάνδεινα για να μάθουμε; Ο Αισχύλος, δυστυχώς, καταφάσκει.
Πέμπτη 30 Ιουνίου 2011
Αξιαγάπητε ξεροκέφαλε
Αξιαγάπητε ξεροκέφαλε
του Στέλιου Παπαντωνίου
Γι’ αυτό είσαι αξιαγάπητος, επειδή είσαι ξεροκέφαλος. Αν αρχίσεις να καταμετράς τους δεδηλωμένους εχθρούς κι εκμεταλλευτές σου από το 1953 και εξής, θα καταπλαγείς και θα βοήσεις: «επληθύνθησαν οι εχθροί μου υπέρ την ψάμμον της θαλάσσης». Κι όμως εσύ αντιστέκεσαι και αυτό είναι το θαυμαστό, γιατί είσαι άνθρωπος και δεν θέλεις να πεισθείς ότι είσαι αυστραλοπίθηκος, που γεννήθηκε για να είναι ραγιάς και τουρκολάγνος, πάντως όχι ιδεαλιστής. Γιατί, κατά τον πραγματισμό, δουλειά δε βγάζει ο ιδεαλισμός, γι’ αυτό κι απορρίπτεται, έστω και αξιοθαύμαστος. Κι όμως τα Ηνωμένα Έθνη δεν δημιουργήθηκαν για να εφαρμόζουν τα δυνατά και αυτονόητα, αλλά για να οδηγούν τον κόσμο στο καλύτερο, στηριζόμενα στα ιδανικά της παγκόσμιας ειρήνης και δικαιοσύνης. Οπότε, αν οι εκπρόσωποί του δεν είναι άξιοι να το αντιληφθούν, καλύτερα να τίθενται στο μάρσιπο των καγκουρώ για αναχώρηση.
Άλλοι εχθροί σου χρησιμοποίησαν το χρήμα. Πολλά εκατομμύρια δολάρια ή ευρώ διασπαθίστηκαν για σένα, από το 2003 και εξής. Οργανώσεις και οργανισμοί, ιδιωτικοί και δημόσιοι, επίσημοι κι ανεπίσημοι έπεσαν μετά βουλιμίας να σε καταβροχθίσουν κι εσύ εκεί, με τα όχι σου για μια αξιοπρέπεια. Γιατί τόσα λεφτά χαμένα, για μια αφύσικη λύση; Αν τα ’διναν για ναύλα να επιστρέψουν οι κουβαλητοί στα καλύβια τους, αν τα ’διναν να ξαναφτιάξουν τα σπίτια των προσφύγων, τις εκκλησιές και τα ιερά μας, θα ’ταν έργο θεάρεστο και όχι βαρβαρικό. Κι όμως τόσα λεφτά πετάχτηκαν για να μας πείσουν πως είναι καλύτερο να’ σαι γιουσουφάκι και ν’ απλώνει ο αγάς τη χερούκλα του πάνω σου, μη σώσει!
Τελευταία επιστρατεύτηκε και ο πρώην υπουργός των εξωτερικών της Τουρκίας , ο οποίος με άλλα λόγια μας είπε πως, αν υπακούσουμε στα σχέδια της χώρας του και δεχτούμε τα χρονοδιαγράμματά της, θα ευτυχήσουμε. Πώς; Υποταγμένοι και λακέδες της αυλής της αναδυόμενης τουρκικής αυτοκρατορίας των Ερτοάν και συν αυτώ; Καλά, και περιμέναμε δηλαδή τίποτε άλλο από τον κόρακα από ένα τουρκικό «κρα», έστω και αγγλιστί; Ή περιμέναμε τίποτε άλλο από «κκρα» ιν ίγκλις από τον υφυπουργό των εξωτερικών της αυτής μεγαλειότητος; Όταν οι κλεφταποδόχοι πήγαν στον Ρομπέν των Δασών και του ζήτησαν να τους υπερασπιστεί, αυτός είπε πως το θέμα είναι πολιτικό και δε λύεται με δικαστήρια και με μέτρα δικαιοσύνης, γι’ αυτό παρέπεμψε τους κλεφταποδόχους στο Υπουργείο Εξωτερικών της Μεγάλης τότε Βρετανίας. Γι’ αυτό συνάμενος κουνάμενος μας αφίχθη ο κύριος υφυπουργός, μας εξίσωσε με τους παράνομους και τους κλέφτες, και μας παρακάλεσε να σκεφτούμε τους κλεφταποδόχους στα κατεχόμενα , εξισώνοντάς τους με όσους συμπατριώτες του εδώ αντιμετωπίζουν συνήθη προβλήματα!
Από αρχαιοτάτων χρόνων οι κόρακες λεν και θα λεν «κρα» σε όλες τις γλώσσες του κόσμου. Εμείς όμως γιατί με τόση προσοχή να κρεμόμαστε από τα χείλη τους; «Περιμένοντας τους βαρβάρους» το κάναμε; Να’ ρθουν να μας φέρουν λύσεις; Μια κάποια λύση;
Στο μεταξύ, ξένοι και δικοί, μας ράβουν τα σάβανα, μια έτσι μια αλλιώς, ευτυχώς κι αυτά έχουν τη μόδα τους κι οι υψηλοί μόδιστροι προσπαθούν να συμβαδίζουν μ’ αυτήν, γι’ αυτό και αναγκάζονται να αλλάζουν τις τσέπες και τα μανίκια (έχουν τα σάβανα μανίκια;)
ό, τι όμως κι αν μηχανεύονται δεν παύουν να είναι πεθαμενατζήδες, που προσπαθούν να θάψουν ένα περήφανο λαό, ξεροκέφαλο, γι’ αυτό αξιαγάπητο. Που προπάντων ξέρει να αρνείται να κρεμαστεί ως «ιδανικός αυτόχειρ» από το ταβάνι.
του Στέλιου Παπαντωνίου
Γι’ αυτό είσαι αξιαγάπητος, επειδή είσαι ξεροκέφαλος. Αν αρχίσεις να καταμετράς τους δεδηλωμένους εχθρούς κι εκμεταλλευτές σου από το 1953 και εξής, θα καταπλαγείς και θα βοήσεις: «επληθύνθησαν οι εχθροί μου υπέρ την ψάμμον της θαλάσσης». Κι όμως εσύ αντιστέκεσαι και αυτό είναι το θαυμαστό, γιατί είσαι άνθρωπος και δεν θέλεις να πεισθείς ότι είσαι αυστραλοπίθηκος, που γεννήθηκε για να είναι ραγιάς και τουρκολάγνος, πάντως όχι ιδεαλιστής. Γιατί, κατά τον πραγματισμό, δουλειά δε βγάζει ο ιδεαλισμός, γι’ αυτό κι απορρίπτεται, έστω και αξιοθαύμαστος. Κι όμως τα Ηνωμένα Έθνη δεν δημιουργήθηκαν για να εφαρμόζουν τα δυνατά και αυτονόητα, αλλά για να οδηγούν τον κόσμο στο καλύτερο, στηριζόμενα στα ιδανικά της παγκόσμιας ειρήνης και δικαιοσύνης. Οπότε, αν οι εκπρόσωποί του δεν είναι άξιοι να το αντιληφθούν, καλύτερα να τίθενται στο μάρσιπο των καγκουρώ για αναχώρηση.
Άλλοι εχθροί σου χρησιμοποίησαν το χρήμα. Πολλά εκατομμύρια δολάρια ή ευρώ διασπαθίστηκαν για σένα, από το 2003 και εξής. Οργανώσεις και οργανισμοί, ιδιωτικοί και δημόσιοι, επίσημοι κι ανεπίσημοι έπεσαν μετά βουλιμίας να σε καταβροχθίσουν κι εσύ εκεί, με τα όχι σου για μια αξιοπρέπεια. Γιατί τόσα λεφτά χαμένα, για μια αφύσικη λύση; Αν τα ’διναν για ναύλα να επιστρέψουν οι κουβαλητοί στα καλύβια τους, αν τα ’διναν να ξαναφτιάξουν τα σπίτια των προσφύγων, τις εκκλησιές και τα ιερά μας, θα ’ταν έργο θεάρεστο και όχι βαρβαρικό. Κι όμως τόσα λεφτά πετάχτηκαν για να μας πείσουν πως είναι καλύτερο να’ σαι γιουσουφάκι και ν’ απλώνει ο αγάς τη χερούκλα του πάνω σου, μη σώσει!
Τελευταία επιστρατεύτηκε και ο πρώην υπουργός των εξωτερικών της Τουρκίας , ο οποίος με άλλα λόγια μας είπε πως, αν υπακούσουμε στα σχέδια της χώρας του και δεχτούμε τα χρονοδιαγράμματά της, θα ευτυχήσουμε. Πώς; Υποταγμένοι και λακέδες της αυλής της αναδυόμενης τουρκικής αυτοκρατορίας των Ερτοάν και συν αυτώ; Καλά, και περιμέναμε δηλαδή τίποτε άλλο από τον κόρακα από ένα τουρκικό «κρα», έστω και αγγλιστί; Ή περιμέναμε τίποτε άλλο από «κκρα» ιν ίγκλις από τον υφυπουργό των εξωτερικών της αυτής μεγαλειότητος; Όταν οι κλεφταποδόχοι πήγαν στον Ρομπέν των Δασών και του ζήτησαν να τους υπερασπιστεί, αυτός είπε πως το θέμα είναι πολιτικό και δε λύεται με δικαστήρια και με μέτρα δικαιοσύνης, γι’ αυτό παρέπεμψε τους κλεφταποδόχους στο Υπουργείο Εξωτερικών της Μεγάλης τότε Βρετανίας. Γι’ αυτό συνάμενος κουνάμενος μας αφίχθη ο κύριος υφυπουργός, μας εξίσωσε με τους παράνομους και τους κλέφτες, και μας παρακάλεσε να σκεφτούμε τους κλεφταποδόχους στα κατεχόμενα , εξισώνοντάς τους με όσους συμπατριώτες του εδώ αντιμετωπίζουν συνήθη προβλήματα!
Από αρχαιοτάτων χρόνων οι κόρακες λεν και θα λεν «κρα» σε όλες τις γλώσσες του κόσμου. Εμείς όμως γιατί με τόση προσοχή να κρεμόμαστε από τα χείλη τους; «Περιμένοντας τους βαρβάρους» το κάναμε; Να’ ρθουν να μας φέρουν λύσεις; Μια κάποια λύση;
Στο μεταξύ, ξένοι και δικοί, μας ράβουν τα σάβανα, μια έτσι μια αλλιώς, ευτυχώς κι αυτά έχουν τη μόδα τους κι οι υψηλοί μόδιστροι προσπαθούν να συμβαδίζουν μ’ αυτήν, γι’ αυτό και αναγκάζονται να αλλάζουν τις τσέπες και τα μανίκια (έχουν τα σάβανα μανίκια;)
ό, τι όμως κι αν μηχανεύονται δεν παύουν να είναι πεθαμενατζήδες, που προσπαθούν να θάψουν ένα περήφανο λαό, ξεροκέφαλο, γι’ αυτό αξιαγάπητο. Που προπάντων ξέρει να αρνείται να κρεμαστεί ως «ιδανικός αυτόχειρ» από το ταβάνι.
Τρίτη 21 Ιουνίου 2011
Απαραίτητα χρονοδιαγράμματα
Απαραίτητα χρονοδιαγράμματα
Του Στέλιου Παπαντωνίου
Όσο κι αν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έθεσε ως όρο τη διεξαγωγή των συνομιλιών χωρίς χρονοδιαγράμματα, οι «ειδήμονες» εξωτερικού και εσωτερικού παρατηρούν ότι κάποτε τα όρια κατέρχονται ως σιδερένια πόρτα γκαράζ ή γκιλοτίνα και απαιτούν το σεβασμό τους. Τέτοια χρονοδιαγράμματα απαιτεί η Τουρκία και διατουμπελεκιάζει μέσω των εφημερίδων και των φερέφωνών της εδώ στην Κύπρο.
Γι’ αυτό πιστεύω ακράδαντα πως και η ελληνοκυπριακή κοινότητα, που αποτελεί και το τετραπλάσιο της τουρκικής μειονότητας- κι ας μην αρέσει ο όρος- πρέπει να θέσει τα δικά της αυστηρά χρονοδιαγράμματα και να απαιτήσει κατά γράμμα εφαρμογή τους, ύστερα από την επιδειχθείσα βαρβαρότητα της τουρκικής εισβολής, την καταστροφή του πολιτισμού των κατεχόμενων περιοχών και την προσπάθεια αλλαγής των πάντων επί το τουρκικομουσουλμανικότερο, από μπαϊρακιών στον Πενταδάχτυλο ως μιναρέδων που ξεφυτρώνουν ως θανατερά μανιτάρια στο μακελλεμένο τόπο μας.
Πρώτο χρονοδιάγραμμα πρέπει να απαιτεί ως το τέλος του 2011 την απόσυρση όλων των ξένων στρατευμάτων, ιδιαίτερα των τουρκικών, στην πατρίδα τους και τον εγκλεισμό τους στα στρατόπεδά τους ως αχρήστων, μέχρις απολύσεως των φαντάρων. Μια εγκληματική επέμβαση έγινε πριν τριάντα εφτά χρόνια, είτε βρήκε είτε δε βρήκε προσχήματα, η κατάσταση τέλειωσε, η Κυπριακή Δημοκρατία έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής ‘Ενωσης με όλα τα εδάφη της, τα βαρβαρικά ήθη δεν τα ανέχεται, γι’ αυτό και, για να μην προσφύγουμε σε διεθνή δικαστήρια, η Τουρκία πρέπει να πεισθεί (όπως λένε όλοι οι μεγάλοι πολιτικοί) να αποσύρει και να βάλει τα στρατεύματά της όπου δει.
Δεύτερο χρονοδιάγραμμα, να επιστρέψουν όλοι οι έποικοι, μετά των μαντίλων, σανδάλων, τσιατταλιών και βρακούδων τους στη γη τους, να ξανασμίξουν με τ’ αδέλφια τους και τις οικογένειές τους, να σταματήσει το δράμα του ξεριζωμού και της απομόνωσης όλων των, εγκατασταθέντων διά της βίας ή άλλως πως στα κατεχόμενα σπίτια μας. Για τη χαρά τους αυτή δεν δίνεται δικαίωμα παραμονής σε κανένα. Η χώρα τους είναι και φαρδιά και πλατιά και όλους τους καταβροχθίζει. Ως το τέλος του Γενάρη του 2012 έχουν χρόνο να ετοιμάσουν τα βρακιά, τις φασκιές και τους μπόγους τους. Κανένας δεν θα τους κάμει έρευνα, όσα κι αν είναι τα κλεψιμαίικα που θα κουβαλούν μαζί τους.
Τρίτο χρονοδιάγραμμα, ως το τέλος Μαρτίου του 2012 και αρχές Απριλίου οι πρόσφυγες να επιστρέψουν στα σπίτια τους, τα οποία θα τους παραδοθούν σε οποιαδήποτε κατάσταση βρίσκονται τώρα. Οι παράνομοι ένοικοι σ’ αυτά θα επιστρέψουν στα δικά τους σπίτια στην Κύπρο ή σε άλλες χώρες του εξωτερικού, όπου έχουν δική τους περιουσία και τόπο διαμονής.
Τέλος, με το τέλος του Απρίλη του 2012 επανέρχεται σε ισχύ το σύνταγμα Ζυρίχης Λονδίνου, και οι ελληνοκύπριοι με τους τουρκοκύπριους, ύστερα από τόσα παθήματα και μαθήματα, καλούνται να ζήσουν με το δικό τους νου και όχι με μεταμοσχευμένο. Εξήντα χρόνια ελεύθερου και αλληλοσπαραγμένου βίου θα έδωσε σε όλους να καταλάβουν ποιο είναι το συμφέρον τους.
Αν μου πείτε, ύστερα από όλα αυτά, «ξύπνα, ρε», θα πω κι εγώ, « ξυπνάτε εσείς πρώτα».
Του Στέλιου Παπαντωνίου
Όσο κι αν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έθεσε ως όρο τη διεξαγωγή των συνομιλιών χωρίς χρονοδιαγράμματα, οι «ειδήμονες» εξωτερικού και εσωτερικού παρατηρούν ότι κάποτε τα όρια κατέρχονται ως σιδερένια πόρτα γκαράζ ή γκιλοτίνα και απαιτούν το σεβασμό τους. Τέτοια χρονοδιαγράμματα απαιτεί η Τουρκία και διατουμπελεκιάζει μέσω των εφημερίδων και των φερέφωνών της εδώ στην Κύπρο.
Γι’ αυτό πιστεύω ακράδαντα πως και η ελληνοκυπριακή κοινότητα, που αποτελεί και το τετραπλάσιο της τουρκικής μειονότητας- κι ας μην αρέσει ο όρος- πρέπει να θέσει τα δικά της αυστηρά χρονοδιαγράμματα και να απαιτήσει κατά γράμμα εφαρμογή τους, ύστερα από την επιδειχθείσα βαρβαρότητα της τουρκικής εισβολής, την καταστροφή του πολιτισμού των κατεχόμενων περιοχών και την προσπάθεια αλλαγής των πάντων επί το τουρκικομουσουλμανικότερο, από μπαϊρακιών στον Πενταδάχτυλο ως μιναρέδων που ξεφυτρώνουν ως θανατερά μανιτάρια στο μακελλεμένο τόπο μας.
Πρώτο χρονοδιάγραμμα πρέπει να απαιτεί ως το τέλος του 2011 την απόσυρση όλων των ξένων στρατευμάτων, ιδιαίτερα των τουρκικών, στην πατρίδα τους και τον εγκλεισμό τους στα στρατόπεδά τους ως αχρήστων, μέχρις απολύσεως των φαντάρων. Μια εγκληματική επέμβαση έγινε πριν τριάντα εφτά χρόνια, είτε βρήκε είτε δε βρήκε προσχήματα, η κατάσταση τέλειωσε, η Κυπριακή Δημοκρατία έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής ‘Ενωσης με όλα τα εδάφη της, τα βαρβαρικά ήθη δεν τα ανέχεται, γι’ αυτό και, για να μην προσφύγουμε σε διεθνή δικαστήρια, η Τουρκία πρέπει να πεισθεί (όπως λένε όλοι οι μεγάλοι πολιτικοί) να αποσύρει και να βάλει τα στρατεύματά της όπου δει.
Δεύτερο χρονοδιάγραμμα, να επιστρέψουν όλοι οι έποικοι, μετά των μαντίλων, σανδάλων, τσιατταλιών και βρακούδων τους στη γη τους, να ξανασμίξουν με τ’ αδέλφια τους και τις οικογένειές τους, να σταματήσει το δράμα του ξεριζωμού και της απομόνωσης όλων των, εγκατασταθέντων διά της βίας ή άλλως πως στα κατεχόμενα σπίτια μας. Για τη χαρά τους αυτή δεν δίνεται δικαίωμα παραμονής σε κανένα. Η χώρα τους είναι και φαρδιά και πλατιά και όλους τους καταβροχθίζει. Ως το τέλος του Γενάρη του 2012 έχουν χρόνο να ετοιμάσουν τα βρακιά, τις φασκιές και τους μπόγους τους. Κανένας δεν θα τους κάμει έρευνα, όσα κι αν είναι τα κλεψιμαίικα που θα κουβαλούν μαζί τους.
Τρίτο χρονοδιάγραμμα, ως το τέλος Μαρτίου του 2012 και αρχές Απριλίου οι πρόσφυγες να επιστρέψουν στα σπίτια τους, τα οποία θα τους παραδοθούν σε οποιαδήποτε κατάσταση βρίσκονται τώρα. Οι παράνομοι ένοικοι σ’ αυτά θα επιστρέψουν στα δικά τους σπίτια στην Κύπρο ή σε άλλες χώρες του εξωτερικού, όπου έχουν δική τους περιουσία και τόπο διαμονής.
Τέλος, με το τέλος του Απρίλη του 2012 επανέρχεται σε ισχύ το σύνταγμα Ζυρίχης Λονδίνου, και οι ελληνοκύπριοι με τους τουρκοκύπριους, ύστερα από τόσα παθήματα και μαθήματα, καλούνται να ζήσουν με το δικό τους νου και όχι με μεταμοσχευμένο. Εξήντα χρόνια ελεύθερου και αλληλοσπαραγμένου βίου θα έδωσε σε όλους να καταλάβουν ποιο είναι το συμφέρον τους.
Αν μου πείτε, ύστερα από όλα αυτά, «ξύπνα, ρε», θα πω κι εγώ, « ξυπνάτε εσείς πρώτα».
Πέμπτη 16 Ιουνίου 2011
Στέλιου Παπαντωνίου
ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟΥ
1. Εισαγωγικά
Η εργασία αυτή αποτελεί μια προσπάθεια ανίχνευσης του θρησκευτικού στοιχείου σε
μερικά από τα ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου και συγκεκριμένα ως τον «Αποχαιρετισμό», γραμμένο στα 1957.
Οι αναφορές του στο Χριστό, στην Παναγία, στο Θεό κατατάσσονται στις εξής κατηγορίες: Η πάλη, η ταύτιση, οι επικλήσεις, η παιδικότητα και ο πανθεϊσμός, η ελληνοκεντρική θρησκευτικότητα. Οι κατηγορίες αυτές δεν είναι απόλυτες ούτε έχουν χρονική εξέλιξη• αποτελούν απλώς μία αδρή περιγραφή των θρησκευτικών χαρακτηριστικών των ποιημάτων του Ρίτσου και δηλώνουν την πάλη του με το Χριστό, ως Υιό του Θεού, την πάλη ανάμεσα στην πίστη και τη στενή λογική, την ταύτισή του κάποτε με το Χριστό, ιδίως σε εμπειρίες μαρτυρίου, τις επικλήσεις του στο Θεό, τις διάφανες αγνές εικόνες του πλήρεις παιδικότητας αλλά και με πανθεϊστικές αποχρώσεις, και τέλος τις ποιητικές του συλλήψεις τις σχετικές με το λαϊκό ελληνικό πολιτισμό.
2. Η πάλη
Μια από τις πρώτες εντυπώσεις από την επαφή με το ποιητικό έργο του Ρίτσου είναι η πάλη ανάμεσα στην πίστη και την απιστία, στο Χριστό και το Μαρξ, στη γοητεία της πίστης και τη στεγνή λογική, στην αιωνιότητα και χρονικότητα.
Η επαναστατικότητα του νεοφώτιστου και η περηφάνια της λογικής συνοδεύει το νέο Ρίτσο στα πρώτα του ποιήματα. Ο Χριστός με την παρουσία Του πιέζει την ποιητική παραγωγή του, έκφραση ωχρής ανίχνευσης στο θείο μυστήριο.
«Χριστέ...
Αξίωσε το δούλο Σου να Σ’ αντικρύσει στη ματιά,
με του οίκτου ωχρά τα δάχτυλα ν’ αγγίξει την πληγή σου,
λευτερωμένο απ΄ τη βαθιά του μυστηρίου Σου γητειά
νa γδύσει Σε απ΄ τo ένδυμα της φωτεινής σιγής Σου».
(Στο Χριστό», «Τρακτέρ»)
Αδυνατώντας να συλλάβει την αιωνιότητα, το άχρονο, περιορίζει ο ποιητής το Χριστό μόνο στην Ιστορική του διάσταση:
«Της εποχής Σου Σ’ έκλεισε και Σένα ο σιδερένιος κλοιός»
και πιστεύει πως η απελευθέρωση από την πίστη θα οδηγήσει στη χαρά της ζωής. Η πίστη θεωρείται ω το επιθολούν τη λογική κρίση. Ο Μαρξ θα διδάξει την επίγεια κοινωνική συμπεριφορά του ανθρώπου, όμως η λύση στην εσωτερική σύγκρουση του ποιητή δεν έρχεται, αφού το μηδέν ως θεμέλιο αυτοαναιρείται.
Στην « Αγωνία» ο εγκλωβισμένος νους πάσχει δίκαια:
«Είναι η θρησκεία ανακωχή της αγωνίας της γης
μπρος στο άγνωστο, μα αρνιόμαστε τη μάταιη συνδρομή της•
και μένει ο νους μες στη στοά της εγκαρσίας πληγής,
αμετανόητος αλαζών κι ελεήμων ερημίτης».
Παιδί τού καιρού του ό ποιητής, με τα ιδεολογικά ρεύματα σαρωτικά, κραυγάζει ως
άλλος Νίτσε ή Γύφτος, στην « Ωδή στη Χαρά» αφιερωμένη στον Παλαμά:
«Θα πεθάνουνε οι Θεοί που τη ζωή συννεφιάζουν μ’άσπρα γένεια μυστηρίων• η επιστήμη έξω απ’ την κάπνα των κηρίων
θα΄βγει πρωί».
Στον «Πόλεμο» αφιερωμένο στο Στράτη Μυριβήλη για τη «Ζωή εν Τάφω», ο πόνος της μάνας από το θάνατο του παιδιού της στη μάχη γίνεται αιτία και της απιστίας της:
«Τον πόλεμο όλοι, γιε μου, καταριόνταν,
μόν’ ο παπάς κάτι έλεγε πώς όσοι
σκοτώθηκαν, μαθές, θ΄ανασταινόνταν
στον ουρανό κι αγγέλοι θα γενούν…
Μα ποιος τ’ ακούει αυτά; Ποιος τα πιστεύει;»
Ο Χριστός είναι βαθιά χαραγμένος στην ψυχή του ποιητή κι εύκολα δεν μπορεί να Τον σβήσει. Οι καταβολές του είναι χριστιανικές, οι καιροί όμως αρνητικοί:
«Πίσω απ’ το τζάμι αχνίζει η αυγή
και στη γωνιά του δρόμου ένα γαλάζιο σύγνεφο
κρύβει το Θεό που επιτηρεί την άρνησή μου».
3. Η ταύτιση
Η παρουσία του χριστού στην ποίηση του Ρίτσου μάς ξαφνιάζει από το πρώτο τετράστιχο του πρώτου ποιήματος της πρώτης ποιητικής του συλλογής («Τρακτέρ», 1930- 34).
«Μητέρα Ποίηση, δέξου με • το σώμα μου σταυρός
και πάνω του καρφώσανε τη ζωή μου Ναζωραίο•
σε ανάξιους εμοιράστηκε ο δικός μου θησαυρός
κι έχω το φτύσμα ταπεινών στο πρόσωπο τ’ ωραίο».
Η ζωή του Ρίτσου είναι μαρτυρική και αρχέτυπο του μαρτυρίου είναι ο Χριστός.
Ταυτίσεις του με το Χριστό παρακολουθούμε στο «Τραγούδι της Αδελφής μου», όπου
η αδελφή, ως ίσκιος Παναγίας, απέμεινε ορθή, όταν γκρεμίστηκε το σπίτι τους, κι αυτός
«Σαν αμίλητος Χριστός
άκουγα τη σάλπιγγα των ουρανών...».
Σπουδές στο θέμα του θανάτου είχε κάμει ο Ρίτσος πριν γράψει τον «Αποχαιρετισμό»,
το μονόλογο του ήρωα Γρηγόρη Αυξεντίου, στα 1957. Εκεί ο ήρωας με το αίμα του μάς βεβαιώνει για το πώς ένιωσε ό Χριστός στο σταυρό σε μια δεδομένη στιγμή:
«Και σας βεβαιώνω τώρα με το αίμα μου:
ποτέ δεν ήταν τόσα ευτυχισμένος ο Χριστός
όσο την ώρα που το τελευταίο καρφί τον άφησε
ακίνητο, χωρίς να τον σκοτώσει,
για να κοιτάξει κατάματα τον ουρανό και τη θυσία του».
4. Οι επικλήσεις
Στην πρώτη ποιητική του συλλογή μας σταματά το ποίημά του «Στο Χριστό». Ο Ρίτσος προσφέρει στο Χριστό το ποίημά Του ως τάμα παλιό, και Του ζητά να το δεχτεί με επιείκεια, αναγνωρίζοντας τη θεία ανωτερότητα και την ανθρώπινη αδυναμία:
«Χριστέ, που μου άνθισε η καρδιά κάτω απ’ τον ίσκιο το φαιό
του Λόγου σου- άνθος σιωπηλό, της ευλογίας σου πλάσμα-
και μες στη φούχτα Σου χολή κι όξος ρουφούσα το Θεό,
μ’ επιείκεια δέξου το, παλιό τάμα το νέο μου άσμα.».
Επικλήσεις πολλές στον Κύριο συναντούμε στις «Πυραμίδες» 1930 - 35.
«Θε μου, πού πήγαν οι άνθρωποι;» (Μόνωση)
«Κύριε, ποιo, τάχα, αμάρτημα παλιό, προγονικό
πάνω στη ζωή μου βάρυνε κι οργίστηκε η βουλή Σου;»
(«Ταπείνωση»)
Αυτοαναιρούμενες επικλήσεις μπορούμε να ονομάσουμε όσες απαντούμε στον «Επιτάφιο», το λογοτεχνικό υπόστρωμα του οποίου κατανοούμε μόνο με τον Επιτάφιο Θρήνο και το Θρήνο της Σάρρας στη «Θυσία του Αβραάμ».
« Ω, Παναγιά μου, αν ήσουνα, καθώς εγώ, μητέρα
βοήθεια στο γιο μου θα ΄στελνες τον ΄Αγγελο από πέρα.
Κι αχ, Θε μου, Θε μου. αν ήσουν Θεός κι αν ήμασταν παιδιά Σου
θα πόναγε καθώς εγώ τα δόλια πλάσματά Σου».
5. Παιδικότητα και Πανθεϊσμός
Το θρησκευτικό στοιχείο διάφανο σε στίχους και στροφές των ποιημάτων του Ρίτσου
μεταφέρει σε κόσμους ανότητας. Ιδιαίτερα στα ποιήματα που αφιερώνει στις αδελφές του.
«Ο Δωδεκαετής», « Η Ναζαρέτ», «Ο μικρός Χριστός»
Στο ποίημα « Ο λύχνος των φτωχών και ταπεινών» αφιερωμένο στην αδελφή του Νίνα αναφέρεται στο θάνατο του παππού τους. Το ποίημα περιέχει πολύ το χριστιανικό στοιχείο:
«Είμαστε αγαθοί και ταπεινοί
πιστεύουμε στο Θεό
ζεσταινόμαστε στον ήλιο».
Ο παππούς παρουσιάζεται να συνομιλεί με το Χριστό και να πράττει σύμφωνα με το θέλημά του.
«Εκείνος βλέπει
Εκείνος ξέρει
όταν ακούει την καρδιά Του στο έργο σου.
Ήσουνα πάντοτε όμοιος μ’ Εκείνον
Κι έγινες όμοιός Του.
Είσαι ό καλός παππούς...
Θέλει έγνοια και φροντίδα ή πλάση Του».
Λίγο αργότερα ο Ρίτσος γράφει το ποίημα «Μια πυγολαμπίδα φωτίζει τη νύχτα». Το ιερό και θείο απλωμένο στη φύση προκαλεί την ευσέβεια του ποιητή.
«Κι ο ήλιος, αύριο το πρωί, που θα σταθώ σ’ ανθισμένο κατώφλι
κάτου απ’ τα’ αγιόκλημα, θα με γνωρίσει.
Θα βγάλω το σκούφο μου, θα κάνω το σταυρό μου σα να μπαίνω
στην εκκλησιά και θα πω την πρώτη πρώτη προσευχή μου».
Ο Χριστός αγαπά τα παιδιά και τούς παραστέκεται. Ο ποιητής, όλος αθωότητα, γράφει:
« Ο Χριστός μας χάιδευε τα βράδια στα μαλλιά
Κι αποκοιμιόμαστε ήσυχα».
Ο Άης Γιώργης, η Παναγία• ο Θεός πανταχού παρών. Το ιερό και θείο κλίμα και στο ποίημα «΄Ονειρο Καλοκαιρινού Μεσημεριού». Ο Θεός είναι ο καλός παππούς:
«Και, να δεις, ο θεός θα μας αγαπήσει,
θα μας βάλει να κάτσουμε στα πόδια Του
και θα χαμογελάει γλυκά καθώς εμείς
θα στολίζουμε τα μακριά μουστάκια Του με μαργαρίτες...»
Ο Θεός ιδωμένος με τα παιδικά μάτια και την αγνή καρδιά είναι ό Θεός τής χαράς, είναι το παν.
«Τώρα, δυο λουλούδια και δυο αχτίνες δεν κάνουν τέσσερα - κάνουν την ψυχή μας.
Κι ένα τριαντάφυλλο και μια πεταλούδα δεν κάνουν δυο - κάνουν ένα Θεό.
Κι ένας Θεός κάνει όλα.
Λοιπόν ή ψυχή μας μαζί με την ψυχή του Θεού πόσα κάνει;
Ο δάσκαλος δεν ξέρει. Εμείς το ξέρουμε πως κάνει ένα. Το διαβάσαμε σήμερα στο ανοιχτό βιβλίο του ήλιου, σήμερα που ξεχάσαμε όλα τα βιβλία.»
Ο πανθεϊσμός του ποιητή βεβαιότατος, πράγμα που δεν είναι Ορθοδοξία.
6. Η ελληνοκεντρική θρησκευτικότητα
Η «Κυρά των Αμπελιών», γραμμένη ανάμεσα στα 1945-1947 , έργο μεγαλόπνοο στη σύλληψη- απεικόνιση της Ελλάδας- δεν ήταν δυνατό να μην είναι κατάσπαρτη από θρησκευτικά στοιχεία:
«Κυρά των Αμπελιών… Κυρά μελαχροινή που η αντηλιά σου χρύσωσε τα χέρια σαν της Παναγιάς το κόνισμα… και τ’ οργωμένο χώμα ευώδιαζε σαν εκκλησιά τη μέρα των Βαγιώνε… Σε βλέπαμε στο χέρι που έδειχνε τον κάμπο λέγοντας «το χώμα είναι καλό» ή «ο Θεός μαζί σου» στο χέρι της γιαγιάς πού κανε το σταυρό της μουρμουρίζοντας «δι’ ευχών των Αγίων Πατέρων...» στο χέρι του που σταυρώνει το ψωμί με το μαχαίρι σίγουρο και τίμιο».
Όλα εκεί είναι ιερά και τα πρόσωπα σεβάσμια. Όταν έρχονται οι εχθροί, η Ελλάδα αγωνίζεται πάντα με τη βοήθεια της Παναγίας και της Εκκλησίας. Στο τέλος των αγώνων η ειρήνη κι η ελπίδα ανατέλλουν με εικόνες πάλι θρησκευτικές.
«Κι όπως περνάει απ’ την Ωραία Πύλη ο Δέσποτας κρατώντας τ’ άγια των αγίων έτσι περνάς κάτου απ’ την πύλη των σταυρών κρατώντας στ’ ανοιχτά σου χέρια τη φαρδιά σπάθα του Αγώνα σαν να κρατάς μια πλάκα φως με της Ειρήνης το δεκάλογο σαν να κρατά ς τον ήλιο το νιοβάφτιστο που στάζει απ’ τ’ ουρανού την κολυμπήθρα».
7. Επιλογικά
Ο Γιάννης Ρίτσος υπηρετεί την ποίηση χρόνους πολλούς. Με τις πράξεις και με το έργο του αγωνίστηκε με συνέπεια για όσα πιστεύει ως άξια. Μερικά μπορεί να μας σκανδαλίζουν ή να μας βρίσκουν αντίθετους. Το ποιητικό τάλαντο πάντως δεν το έκρυψε , αλλ’ αντίθετα το πολλαπλασίασε. Την ορθοδοξία και χριστιανικότητά του δεν κρίνω. Πιστεύω όμως πως υπάρχει πολύ το θρησκευτικό στοιχείο στην ποίησή του.
ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟΥ
1. Εισαγωγικά
Η εργασία αυτή αποτελεί μια προσπάθεια ανίχνευσης του θρησκευτικού στοιχείου σε
μερικά από τα ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου και συγκεκριμένα ως τον «Αποχαιρετισμό», γραμμένο στα 1957.
Οι αναφορές του στο Χριστό, στην Παναγία, στο Θεό κατατάσσονται στις εξής κατηγορίες: Η πάλη, η ταύτιση, οι επικλήσεις, η παιδικότητα και ο πανθεϊσμός, η ελληνοκεντρική θρησκευτικότητα. Οι κατηγορίες αυτές δεν είναι απόλυτες ούτε έχουν χρονική εξέλιξη• αποτελούν απλώς μία αδρή περιγραφή των θρησκευτικών χαρακτηριστικών των ποιημάτων του Ρίτσου και δηλώνουν την πάλη του με το Χριστό, ως Υιό του Θεού, την πάλη ανάμεσα στην πίστη και τη στενή λογική, την ταύτισή του κάποτε με το Χριστό, ιδίως σε εμπειρίες μαρτυρίου, τις επικλήσεις του στο Θεό, τις διάφανες αγνές εικόνες του πλήρεις παιδικότητας αλλά και με πανθεϊστικές αποχρώσεις, και τέλος τις ποιητικές του συλλήψεις τις σχετικές με το λαϊκό ελληνικό πολιτισμό.
2. Η πάλη
Μια από τις πρώτες εντυπώσεις από την επαφή με το ποιητικό έργο του Ρίτσου είναι η πάλη ανάμεσα στην πίστη και την απιστία, στο Χριστό και το Μαρξ, στη γοητεία της πίστης και τη στεγνή λογική, στην αιωνιότητα και χρονικότητα.
Η επαναστατικότητα του νεοφώτιστου και η περηφάνια της λογικής συνοδεύει το νέο Ρίτσο στα πρώτα του ποιήματα. Ο Χριστός με την παρουσία Του πιέζει την ποιητική παραγωγή του, έκφραση ωχρής ανίχνευσης στο θείο μυστήριο.
«Χριστέ...
Αξίωσε το δούλο Σου να Σ’ αντικρύσει στη ματιά,
με του οίκτου ωχρά τα δάχτυλα ν’ αγγίξει την πληγή σου,
λευτερωμένο απ΄ τη βαθιά του μυστηρίου Σου γητειά
νa γδύσει Σε απ΄ τo ένδυμα της φωτεινής σιγής Σου».
(Στο Χριστό», «Τρακτέρ»)
Αδυνατώντας να συλλάβει την αιωνιότητα, το άχρονο, περιορίζει ο ποιητής το Χριστό μόνο στην Ιστορική του διάσταση:
«Της εποχής Σου Σ’ έκλεισε και Σένα ο σιδερένιος κλοιός»
και πιστεύει πως η απελευθέρωση από την πίστη θα οδηγήσει στη χαρά της ζωής. Η πίστη θεωρείται ω το επιθολούν τη λογική κρίση. Ο Μαρξ θα διδάξει την επίγεια κοινωνική συμπεριφορά του ανθρώπου, όμως η λύση στην εσωτερική σύγκρουση του ποιητή δεν έρχεται, αφού το μηδέν ως θεμέλιο αυτοαναιρείται.
Στην « Αγωνία» ο εγκλωβισμένος νους πάσχει δίκαια:
«Είναι η θρησκεία ανακωχή της αγωνίας της γης
μπρος στο άγνωστο, μα αρνιόμαστε τη μάταιη συνδρομή της•
και μένει ο νους μες στη στοά της εγκαρσίας πληγής,
αμετανόητος αλαζών κι ελεήμων ερημίτης».
Παιδί τού καιρού του ό ποιητής, με τα ιδεολογικά ρεύματα σαρωτικά, κραυγάζει ως
άλλος Νίτσε ή Γύφτος, στην « Ωδή στη Χαρά» αφιερωμένη στον Παλαμά:
«Θα πεθάνουνε οι Θεοί που τη ζωή συννεφιάζουν μ’άσπρα γένεια μυστηρίων• η επιστήμη έξω απ’ την κάπνα των κηρίων
θα΄βγει πρωί».
Στον «Πόλεμο» αφιερωμένο στο Στράτη Μυριβήλη για τη «Ζωή εν Τάφω», ο πόνος της μάνας από το θάνατο του παιδιού της στη μάχη γίνεται αιτία και της απιστίας της:
«Τον πόλεμο όλοι, γιε μου, καταριόνταν,
μόν’ ο παπάς κάτι έλεγε πώς όσοι
σκοτώθηκαν, μαθές, θ΄ανασταινόνταν
στον ουρανό κι αγγέλοι θα γενούν…
Μα ποιος τ’ ακούει αυτά; Ποιος τα πιστεύει;»
Ο Χριστός είναι βαθιά χαραγμένος στην ψυχή του ποιητή κι εύκολα δεν μπορεί να Τον σβήσει. Οι καταβολές του είναι χριστιανικές, οι καιροί όμως αρνητικοί:
«Πίσω απ’ το τζάμι αχνίζει η αυγή
και στη γωνιά του δρόμου ένα γαλάζιο σύγνεφο
κρύβει το Θεό που επιτηρεί την άρνησή μου».
3. Η ταύτιση
Η παρουσία του χριστού στην ποίηση του Ρίτσου μάς ξαφνιάζει από το πρώτο τετράστιχο του πρώτου ποιήματος της πρώτης ποιητικής του συλλογής («Τρακτέρ», 1930- 34).
«Μητέρα Ποίηση, δέξου με • το σώμα μου σταυρός
και πάνω του καρφώσανε τη ζωή μου Ναζωραίο•
σε ανάξιους εμοιράστηκε ο δικός μου θησαυρός
κι έχω το φτύσμα ταπεινών στο πρόσωπο τ’ ωραίο».
Η ζωή του Ρίτσου είναι μαρτυρική και αρχέτυπο του μαρτυρίου είναι ο Χριστός.
Ταυτίσεις του με το Χριστό παρακολουθούμε στο «Τραγούδι της Αδελφής μου», όπου
η αδελφή, ως ίσκιος Παναγίας, απέμεινε ορθή, όταν γκρεμίστηκε το σπίτι τους, κι αυτός
«Σαν αμίλητος Χριστός
άκουγα τη σάλπιγγα των ουρανών...».
Σπουδές στο θέμα του θανάτου είχε κάμει ο Ρίτσος πριν γράψει τον «Αποχαιρετισμό»,
το μονόλογο του ήρωα Γρηγόρη Αυξεντίου, στα 1957. Εκεί ο ήρωας με το αίμα του μάς βεβαιώνει για το πώς ένιωσε ό Χριστός στο σταυρό σε μια δεδομένη στιγμή:
«Και σας βεβαιώνω τώρα με το αίμα μου:
ποτέ δεν ήταν τόσα ευτυχισμένος ο Χριστός
όσο την ώρα που το τελευταίο καρφί τον άφησε
ακίνητο, χωρίς να τον σκοτώσει,
για να κοιτάξει κατάματα τον ουρανό και τη θυσία του».
4. Οι επικλήσεις
Στην πρώτη ποιητική του συλλογή μας σταματά το ποίημά του «Στο Χριστό». Ο Ρίτσος προσφέρει στο Χριστό το ποίημά Του ως τάμα παλιό, και Του ζητά να το δεχτεί με επιείκεια, αναγνωρίζοντας τη θεία ανωτερότητα και την ανθρώπινη αδυναμία:
«Χριστέ, που μου άνθισε η καρδιά κάτω απ’ τον ίσκιο το φαιό
του Λόγου σου- άνθος σιωπηλό, της ευλογίας σου πλάσμα-
και μες στη φούχτα Σου χολή κι όξος ρουφούσα το Θεό,
μ’ επιείκεια δέξου το, παλιό τάμα το νέο μου άσμα.».
Επικλήσεις πολλές στον Κύριο συναντούμε στις «Πυραμίδες» 1930 - 35.
«Θε μου, πού πήγαν οι άνθρωποι;» (Μόνωση)
«Κύριε, ποιo, τάχα, αμάρτημα παλιό, προγονικό
πάνω στη ζωή μου βάρυνε κι οργίστηκε η βουλή Σου;»
(«Ταπείνωση»)
Αυτοαναιρούμενες επικλήσεις μπορούμε να ονομάσουμε όσες απαντούμε στον «Επιτάφιο», το λογοτεχνικό υπόστρωμα του οποίου κατανοούμε μόνο με τον Επιτάφιο Θρήνο και το Θρήνο της Σάρρας στη «Θυσία του Αβραάμ».
« Ω, Παναγιά μου, αν ήσουνα, καθώς εγώ, μητέρα
βοήθεια στο γιο μου θα ΄στελνες τον ΄Αγγελο από πέρα.
Κι αχ, Θε μου, Θε μου. αν ήσουν Θεός κι αν ήμασταν παιδιά Σου
θα πόναγε καθώς εγώ τα δόλια πλάσματά Σου».
5. Παιδικότητα και Πανθεϊσμός
Το θρησκευτικό στοιχείο διάφανο σε στίχους και στροφές των ποιημάτων του Ρίτσου
μεταφέρει σε κόσμους ανότητας. Ιδιαίτερα στα ποιήματα που αφιερώνει στις αδελφές του.
«Ο Δωδεκαετής», « Η Ναζαρέτ», «Ο μικρός Χριστός»
Στο ποίημα « Ο λύχνος των φτωχών και ταπεινών» αφιερωμένο στην αδελφή του Νίνα αναφέρεται στο θάνατο του παππού τους. Το ποίημα περιέχει πολύ το χριστιανικό στοιχείο:
«Είμαστε αγαθοί και ταπεινοί
πιστεύουμε στο Θεό
ζεσταινόμαστε στον ήλιο».
Ο παππούς παρουσιάζεται να συνομιλεί με το Χριστό και να πράττει σύμφωνα με το θέλημά του.
«Εκείνος βλέπει
Εκείνος ξέρει
όταν ακούει την καρδιά Του στο έργο σου.
Ήσουνα πάντοτε όμοιος μ’ Εκείνον
Κι έγινες όμοιός Του.
Είσαι ό καλός παππούς...
Θέλει έγνοια και φροντίδα ή πλάση Του».
Λίγο αργότερα ο Ρίτσος γράφει το ποίημα «Μια πυγολαμπίδα φωτίζει τη νύχτα». Το ιερό και θείο απλωμένο στη φύση προκαλεί την ευσέβεια του ποιητή.
«Κι ο ήλιος, αύριο το πρωί, που θα σταθώ σ’ ανθισμένο κατώφλι
κάτου απ’ τα’ αγιόκλημα, θα με γνωρίσει.
Θα βγάλω το σκούφο μου, θα κάνω το σταυρό μου σα να μπαίνω
στην εκκλησιά και θα πω την πρώτη πρώτη προσευχή μου».
Ο Χριστός αγαπά τα παιδιά και τούς παραστέκεται. Ο ποιητής, όλος αθωότητα, γράφει:
« Ο Χριστός μας χάιδευε τα βράδια στα μαλλιά
Κι αποκοιμιόμαστε ήσυχα».
Ο Άης Γιώργης, η Παναγία• ο Θεός πανταχού παρών. Το ιερό και θείο κλίμα και στο ποίημα «΄Ονειρο Καλοκαιρινού Μεσημεριού». Ο Θεός είναι ο καλός παππούς:
«Και, να δεις, ο θεός θα μας αγαπήσει,
θα μας βάλει να κάτσουμε στα πόδια Του
και θα χαμογελάει γλυκά καθώς εμείς
θα στολίζουμε τα μακριά μουστάκια Του με μαργαρίτες...»
Ο Θεός ιδωμένος με τα παιδικά μάτια και την αγνή καρδιά είναι ό Θεός τής χαράς, είναι το παν.
«Τώρα, δυο λουλούδια και δυο αχτίνες δεν κάνουν τέσσερα - κάνουν την ψυχή μας.
Κι ένα τριαντάφυλλο και μια πεταλούδα δεν κάνουν δυο - κάνουν ένα Θεό.
Κι ένας Θεός κάνει όλα.
Λοιπόν ή ψυχή μας μαζί με την ψυχή του Θεού πόσα κάνει;
Ο δάσκαλος δεν ξέρει. Εμείς το ξέρουμε πως κάνει ένα. Το διαβάσαμε σήμερα στο ανοιχτό βιβλίο του ήλιου, σήμερα που ξεχάσαμε όλα τα βιβλία.»
Ο πανθεϊσμός του ποιητή βεβαιότατος, πράγμα που δεν είναι Ορθοδοξία.
6. Η ελληνοκεντρική θρησκευτικότητα
Η «Κυρά των Αμπελιών», γραμμένη ανάμεσα στα 1945-1947 , έργο μεγαλόπνοο στη σύλληψη- απεικόνιση της Ελλάδας- δεν ήταν δυνατό να μην είναι κατάσπαρτη από θρησκευτικά στοιχεία:
«Κυρά των Αμπελιών… Κυρά μελαχροινή που η αντηλιά σου χρύσωσε τα χέρια σαν της Παναγιάς το κόνισμα… και τ’ οργωμένο χώμα ευώδιαζε σαν εκκλησιά τη μέρα των Βαγιώνε… Σε βλέπαμε στο χέρι που έδειχνε τον κάμπο λέγοντας «το χώμα είναι καλό» ή «ο Θεός μαζί σου» στο χέρι της γιαγιάς πού κανε το σταυρό της μουρμουρίζοντας «δι’ ευχών των Αγίων Πατέρων...» στο χέρι του που σταυρώνει το ψωμί με το μαχαίρι σίγουρο και τίμιο».
Όλα εκεί είναι ιερά και τα πρόσωπα σεβάσμια. Όταν έρχονται οι εχθροί, η Ελλάδα αγωνίζεται πάντα με τη βοήθεια της Παναγίας και της Εκκλησίας. Στο τέλος των αγώνων η ειρήνη κι η ελπίδα ανατέλλουν με εικόνες πάλι θρησκευτικές.
«Κι όπως περνάει απ’ την Ωραία Πύλη ο Δέσποτας κρατώντας τ’ άγια των αγίων έτσι περνάς κάτου απ’ την πύλη των σταυρών κρατώντας στ’ ανοιχτά σου χέρια τη φαρδιά σπάθα του Αγώνα σαν να κρατάς μια πλάκα φως με της Ειρήνης το δεκάλογο σαν να κρατά ς τον ήλιο το νιοβάφτιστο που στάζει απ’ τ’ ουρανού την κολυμπήθρα».
7. Επιλογικά
Ο Γιάννης Ρίτσος υπηρετεί την ποίηση χρόνους πολλούς. Με τις πράξεις και με το έργο του αγωνίστηκε με συνέπεια για όσα πιστεύει ως άξια. Μερικά μπορεί να μας σκανδαλίζουν ή να μας βρίσκουν αντίθετους. Το ποιητικό τάλαντο πάντως δεν το έκρυψε , αλλ’ αντίθετα το πολλαπλασίασε. Την ορθοδοξία και χριστιανικότητά του δεν κρίνω. Πιστεύω όμως πως υπάρχει πολύ το θρησκευτικό στοιχείο στην ποίησή του.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)