Κυριακή 5 Ιουλίου 2026

κατά δύναμιν

 

ΚΑΤΑ ΔΥΝΑΜΙΝ

Πότε τα κρατούσες από το χεράκι να μάθουν να περπατούν, πότε διάβαζες μαζί τους και αγωνιούσες για τις εξετάσεις και τα αποτελέσματα, πότε γίναν πτυχιούχοι, και τώρα -λέει- πρώτη μέρα στη δουλειά, θυμάσαι τις δικές σου αναβάσεις, ευχές, και ο Θεός βοηθός, όλα να παν καλά, για το καλό τους και για το καλό του τόπου. Ένα δρόμος ανοίγει, το μέλλον αόρατον αλλά χέρια και νους και θέληση και πίστη  γι’ αυτά ασκήθηκαν τόσα χρόνια, για να δαμάζουν το χάος. Κατά δύναμιν.

Σάββατο 4 Ιουλίου 2026

ένας περίπου απολογισμός

 

ΕΝΑΣ ΠΕΡΙΠΟΥ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Αυτές τις μέρες τα σχολεία, τα κολλέγια και τα πανεπιστήμια είχαν τις τελικές τους γιορτές, με πολλούς αποφοίτους- τώρα πτυχιούχους, μεγάλη χαρά γονιών συγγενών και φίλων αλλά και του τόπου γενικότερα, αφού μια νέα γενιά έρχεται να υπηρετήσει από διάφορες θέσεις και να προσφέρει ανάλογα με τα προσόντα που απέκτησε με τις σπουδές.

Η Κύπρος από το 1974 βρίσκεται διχοτομημένη με τη βία των τουρκικών όπλων, ευκαιρία περίμενε, την βρήκε, άλλες όμως οι διακηρύξεις για αποκατάσταση της τάξεως και άλλη η πραγματικότητα, η εφαρμογή των σχεδίων της για διχοτόμηση.

Συνομιλίες άρχισαν, τέλειωσαν, σχέδια μελετήθηκαν, τέθηκε σε  ψηφοφορία το Ανάν και απορρίφθηκε, προσπάθειες να επανέλθει άρχισαν από τότε, το 2004, όσοι έχουν καθαρό μυαλό ξέρουν πως τα σχέδια δεν είναι δίκαια, πράγμα που παραδέχονται οι πάντες και οι άμεσα ενδιαφερόμενοι.

Κάτι μεσάζοντες οηέδες περνούν από τον τόπο, καθένας και το βιολί του, κρατά- λέει- ίσες αποστάσεις από τον θύτη και το θύμα, αρκετοί ελληνόφωνοι αποδεικνύουν πως τα βρίσκουν με τα κατεχόμενα, τις βενζίνες και τα καζίνα τους, τα ξενοδοχεία και τα μπάνια τους στη ματοβαμμένη μας θάλασσα, άλλου παπά ευαγγέλια.

Οι παλαιοί φεύγουμε βέβαιοι πως δε θα ζήσουμε τη δικαιοσύνη όπως την ονειρευτήκαμε, οι νέοι έρχονται με ζέση και προσόντα, άλλοι θα φύγουν για το εξωτερικό και δεν θα επιστρέψουν στα καμένα, άλλοι θα σηκώσουν μανίκια να δουλέψουν για το καλό τους και το καλό του νησιού και της Ευρώπης.

 Ίσως στη ηλικία μας το μόνο που μάς μένει είναι να ευχόμαστε τα καλύτερα σε όλους.

ΠΥΡ

 

ΠΥΡ

Επειδή όσο πάνε πληθαίνουν οι αναμάρτητοι σ’ αυτό τον τόπο και βάλλουν τον λίθον κατά των αμαρτωλών, θυμήθηκα και το «ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω» και τον Διονύσιο Σολωμό με τον καλόγερό του, να θέλει να βρει πόσοι είναι  οι δίκαιοι και να μην τους μετρά ούτε με τα τρία δάκτυλα, κι έτσι έβαλε τον σταυρό του, όπως καλή ώρα σταυροκοπιόμαστε όσοι νιώθουμε αμαρτωλοί σ’ αυτή την νήσον των αγίων, και μας εκπλήττει η ευκολία με την οποία από τη μια γίνονται οι μεγάλες ματσαράγγες, η καθυστέρηση να έρθουν στο φως, η συγκάλυψη που λεν, κι όταν χαράξει λίγο, κι αρχίζουν να ξεφυτρώνουν τα ανομήματα, έτοιμοι μπρος, απάνω τους, όποιος φανεί αυστηρότερος κριτής.           Κι οι κριτές όμως έχουν το χρώμα τους, κόκκινο και μπλε και πράσινο αναλόγως και με άλλους συνδυασμούς, κομματικούς ή ιδεολογικούς κατά που τους ονομάζουν. Είναι κι όσοι κάθονται καραούλι ή στέκονται στην κλούβα και περιμένουν, έτοιμοι από τα μικράτα τους, γεννημένοι κριτές και επικριτές, άνωθεν εντεταλμένοι.                                                                                                                           Όλοι στο φέιζπουκ αναγνωρίζονται και ταξινομούνται, σαν μια γειτονιά ή σαν στο χωριό, γνωριζόμαστε από ανήλικα παιδιά, ξερόμαστε που λέει κι ένας συγγραφέας. Ο γράφων αποκαλύπτει με τα γραφτά του τον εαυτό του. «Τ’ άσπρο χαρτί σκληρός καθρέφτης επιστρέφει μόνο εκείνο που ήσουν.» λέει κι ο Σεφέρης. ·  «Επί των αναγνωρισμένων στόχων…» ·  «…Βάλατε πυρ!»

Δευτέρα 22 Ιουνίου 2026

ψυχολόγοι κοινωνιολόγοι

 

Προ τεσσαρακονταετίας στο γυμνάσιο Αθηένου ήλθε ομάδα ψυχολόγων – κοινωνιολόγων να μελετήσει την κοινότητα γιατί δεν είχαν ψυχολογικά προβλήματα τα παιδιά και ελάχιστοι ή σχεδόν κανένας δεν κατέφευγε σε υπηρεσίες συμβούλων ψυχολόγων. Τι συνέβαινε;

Το αποτέλεσμα των ερευνών τους ήταν πως όλοι δούλευαν σωστά, η οικογένεια, το σχολείο, οι δάσκαλοι της κοινότητας, οι ιερείς, καθένας τη δουλειά του και το πόστο του, μικρή κοινωνία, έλεγχαν και ελέγχονταν οι πάντες από τους πάντες.

Οπότε γιατί μας παραξενεύουν τα σημερινά φαινόμενα, αφού οι μαθητές δέρνουν τους δασκάλους και οι γονείς βρίζουν τους ιερείς;                                                         Έκαστος εφ΄ω ετάχθη.

εγεννήθη ημίν

 εγεννήθη ημίν

Έγεννήθη ημίν μέγας, τρέμε Παπαδιαμάντη, σίγα Βιζυηνέ, ήλθε το νέον αίμα να γεμίσει τις σελίδες με την τεχνολογική του γνώση, ερρέτωσαν οι πολίχνες της Σκιάθου, βοσκοί τε και ψαράδες, η νέα λογοτεχνία ανέτειλε, κι όποιος κρατήσει ύστερα από τόση και τέτοια υποδοχή. Η μια δηλώνει ποιήτρια, ο άλλος κριτικός λογοτεχνίας, λογοτέχνης και λογοτέχνις, πλήρης ο ουρανός και η γη της δόξης αυτών.

Γέρε χρόνε μη φύγεις, γιατί εσύ θα αποδείξεις του λόγου των το ασφαλές.

«Είσαι ό τι δηλώσεις» κατά τα ειωθότα.

εξεταστικά

 

εξεταστικά

Τώρα που τέλειωσε η εγγονή τις παγκύπριες εξετάσεις και πέρασε τα όσα οι μαθητές και μαθήτριες βάσανα, είπα να θυμηθώ κι εγώ της εποχής μου, αξέχαστες, η πρώτη όταν για πρώτη φορά πήγα Δημοτικό και μπορούσα να «πηδήξω τάξη» κατά τα λεγόμενα, να γραφτώ στη Δευτέρα, φτάνει να περνούσα τις προφορικές εξετάσεις με διευθυντή τότε τον κύριο Χαραλαμπίδη. Ανοίγει το αναγνωστικό, «Μηλίτσα που σαι στον γκρεμό τα μήλα φορτωμένη», το ήξερα απ’ έξω, πέρασα.

Το 56- 57 καιρό του αγώνα, τα σχολεία κλειστά, πηγαίναμε με τα ποδήλατα στα σπίτια των καθηγητών μας, το κρυφό σκολειό να πούμε, τελειώνει ο χρόνος και καθόμαστε εξετάσεις, ήταν το σπίτι του Σεβέρη τεράστιο, συμμαθητής μας ο υιός, μια τεράστια σκάλα, καθίσαμε στα σκαλοπάτια να γράψουμε Γεωγραφία, τι είναι η Θήρα κι η θύρα και άντε να τα ξεχωρίσεις. Αφού μαθήματα δεν κάναμε δεν τολμούσαν και να μας κόψουν.

Πανεπιστήμιο μπαίναμε χωρίς εξετάσεις, οι εξ Ελλάδας έδιναν και έρχονταν πανέτοιμοι, σιγά σιγά όμως εμείς αναπτύσσαμε, εκείνοι κουρασμένοι, να κάτσω κοντά σου κύπριε, εσείς είστε μελετημένοι, ο Τωμαδάκης έκοβε μόνο που δεν ήξερες να χρησιμοποιήσεις τη βαρεία, στα κοντάκια όμως, δουλειά μου, καλά πέρασα, έστω και προφορικά μια χρονιά, τα άλλα όμως προφορικά ήταν με τον Ζώρα Νέα Ελληνικά, και να είναι ανοικτή η αίθουσα, να μπαινοβγαίνουν φοιτητές, να παρακολουθούν, - λέγε για τον Γρυπάρη, «Καλώς να ρθει σαν έρθει η στερνή μου ώρα», στο Παγκύπριο τότε ο Σπυριδάκις έφερε το Θάνο Σακέττα ηθοποιό και σκηνοθέτη να μας διδάξει ορθοφωνία, το ποίημα απ’ έξω το ξέραμε, περάσαμε και Ζώρα. Το χειρότερο με τον Απόστολο Δασκαλάκη, έρχεται στο αμφιθέατρο, φέρτε μου ένα βιβλίο, ανοίγει κάπου εκεί στο τέλος, εισαγωγές και εξαγωγές της Ελλάδος κατά την επανάσταση του 21, αλληλοκοιταχτήκαμε με τον Πολεμιδιώτη, κατεβαίνουμε ωραία ωραία, παραδίδουμε λευκή και πάμε για άλλη περίοδο. Ο άλλος, ούτε μας έκαμε μάθημα αλλά μας εξέταζε μαζί με άλλους τρεις αρχαία ελληνικά, -φιλόλογοι δεν είμαστε; Τα κείμενα τι τα θέλουμε! Τι ξέρεις απ’ έξω από τον Θουκυδίδη, όποιο όνομα του κατέβαινε, κι εμείς απ’ έξω… αλλά τ’ αγαπήσαμε!

Ω Μνημοσύνη κάτελθε.

χαλια

 χαλια

Στο τέλος μας τραβούν τα χάλια μας και μιλούμε για τα χάλια μας, από τότε που εμφανίστηκε στην πολιτική ζωή του τόπου, άνους μηχανοποιημένος και κενός, τράβηξε τα φώτα της δημοσιότητας, τι πράμα και τούτο, κι όχι μόνο τον στέλλουμε να μας εκπροσωπήσει στην Ευρώπη, τον βλέπουμε και αρχηγό κόμματος, και με βουλευτές στη βουλή και να μετέχει του εθνικού συμβουλίου, λεγόμενου, γιατί άλλοι το ονόμασαν κάποτε και γουμά, αλλά μια σοβαρότητα ακόμα επιμένουμε να καρτερούμε από τις κορυφές του μικρού και διχοτομημένου νησιού, όταν συγκεντρώνονται να συζητήσουν για το εθνικό μας θέμα, ή για το θέμα ζωής και θανάτου της κρατικής μας οντότητας, μοναδική την έχουμε, σ’ αυτήν στηριζόμαστε κι αλοίμονο στους κομματάρχες και στην πολιτική ζωή του τόπου αν περιμένουμε πότε θα μελετήσουν οι νεοφανείς και κενοφθόγγοι κήρυκες το κυπριακό και πότε θα σχηματίσουν γνώμη για τα δέοντα γενέσθαι. Εφάν μας οι Τούρτζιοι!