η νέα βουλή

 

Η νέα βουλή θα περιλαμβάνει και νέα μέλη, όπως προμηνύουν οι δημοσκοπήσεις. Ευπρόσδεκτα, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις, να ξέρουν να διαβάζουν και να κατανοούν τα γραφόμενα, να μπορούν να εκφέρουν άποψη στην ελληνική γλώσσα, να ενδιαφέρονται προπάντων για το κοινό καλό, όχι το προσωπικό, όχι το κομματικό.

Αν γίνονται παρατηρήσεις από πολλούς σε υποψηφίους που δεν μπορούν να μιλήσουν, να αναπτύξουν το θέμα τους, να απαντήσουν σε ερωτήσεις που τους υποβάλλουν, είναι γιατί ο βουλευτής βουλεύεται, σκέφτεται, κρίνει, αποφασίζει, διαβουλεύεται, συζητεί. Εργάζεται καθαρά με τον νου και τη γλώσσα, προφορική και γραπτή. Έχει την ικανότητα να διακρίνει το λανθασμένο από το σωστό, με τις γνώσεις και την κρίση του.

Οι έξω του χορού πιστεύουμε πως ο βουλευτής επιτελεί σοβαρό, σημαντικό έργο για το καλό μας.

υγείαν έχε

 

ΥΓΕΙΑΝ ΕΧΕ

Και όμως πρέπει να ξαναβρούμε τη γαλήνη, την ηρεμία, την ανθρωπιά μας, μακριά από όλη την τύρβη και βαρβαρότητα των ημερών, μακριά από τη βία όπως την ζήσαμε με το θέαμα στο πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, να κτυπούν φοιτητές τους συμφοιτητές τους της άλλης παράταξης, εδώ να ξεθεώνονται της μιας εναντίον της άλλης παράταξης, στην Πάφο να οργανώνονται να υπερασπιστούν τον τέως μητροπολίτη τους, στην Αθήνα να πέφτουν τα κορίτσια από την ταράτσα της πολυκατοικίας γιατί δεν αντέχουν το εξεταστικό σύστημα, άλλοι να διαπληκτίζονται για τα τραγούδια της γιουροβίζιον ενώ όλα αυτά δεν προκαλούν παρά μόνο τον θόρυβο της ψυχής, άλλοι θα την έλεγαν αλλιώς και τι με νοιάζει!

Ο ησυχαστής, ησυχίαν άγει, λάθε βιώσας, ο Επίκουρος, κι αν δεν μπορείς, μην την εξευτελίζεις,  ο Καβάφης, ή κατά φύσιν ζην, οι Στωικοί, πάντως όλα τα πιο πάνω δεν έχουν σχέση με τους νόμους της φύσης παρά με μια κοινωνία την οποία διαμορφώσαμε κατά τις υλιστικές μας αντιλήψεις και τις περί οποιασδήποτε δυνάμεως απόψεις μας.

Μεγαλύτερη όμως δύναμη από την ψυχική υγεία και μεγαλύτερος πλούτος από αυτήν μάλλον δεν υπάρχει. Το συνειδητοποιούμε όταν την χάσουμε.  

ανάθεμαν τα γράμματα

 

«Ανάθεμαν τα γράμματα, Χριστέ, κι οπού τα θέλει», θυμήθηκα τον Πτωχοπρόδρομο, αφού διαβάζω σχόλια πολλών και διαφόρων στο διαδίκτυο και λέω, «τι διαβάζω, Θεέ μου, τα πιο ανισόρροπα και απαράδεκτα, τα απρόσμενα και αναποδογυρισμένα, αυτά εν πολλοίς κυκλοφορούν, και τα γράφουν επώνυμοι, και με ύφος και βεβαιότητα για την αλήθεια τους» , κι έτσι μου βγαίνει ο Πτωχοπρόδρομος, έμαθα γράμματα και διαβάζω τα πιο σκοτεινά, φως φως περισσότερο φως…είναι και προεκλογική περίοδος, βγήκαν εκατοντάδες οι υποψήφιοι, καθένας και το πειν του, καθένας και το ξυν του, δικαίωμά τους, βαρύ η Δημοκρατία, βαριά η ελευθερία του λόγου, εκείνο το «λόγου» όμως είναι το πρόβλημα, πόση λογική ενυπάρχει στα λεγόμενα, στο λόγια του αέρα, τα πτερόεντα.

ΑΘΗΝΑ ΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Η ΘΑΛΑΣΣΑ

 

Αθηνά Τέμβριου, Εν αρχή ην η Θάλασσα

Σύγχρονη Κυπριακή Ποίηση, Εκδόσεις Εν Τύποις

Σε μια κομψή έκδοση λίγων σελίδων η Αθηνά Τέμβριου πέτυχε σε μια γλώσσα απλή,  με φιλοσοφική και θρησκευτική ματιά, να απλώνει στις σελίδες της τη γαλήνη, ύστερα από την τρικυμία των σκέψεων και συναισθημάτων της.

Με πυκνό λόγο, αφαιρετικό και αινιγματικό κάποτε, κρύβει πίσω από τη θάλασσα και τις ώρες της φιλοσοφικά νοήματα από αρχαιοτάτων χρόνων ως τους σημερινούς μεγάλους του στοχασμού.

Η καθαρή καρδιά φαίνεται στο καθαρό γράψιμο και το ευθές πνεύμα κατοπτρίζεται στη σύλληψη της αξίας του λόγου και των λέξεων ως δημιουργών του κόσμου.

Ο συνδυασμός θάλασσας - αρχών και αξιών, με τη δικαιοσύνη και την αιωνιότητα, κρύβουν αρχέγονες γνώσεις και αλήθειες. Φύση και πνεύμα, αγάπη και αλήθεια, ομορφιά και ποίηση κυριαρχούν στη συλλογή μικρών και μεγάλων ποιημάτων με θέμα τη θάλασσα.

.

 

 

 

που λες

 Που λες

Που λες, αν θυμάσαι κι εσύ, τότε που ήμαστε μικράκια και παίζαμε στην αυλή της εκκλησιάς, χωστό, πέντε πέτρες, μπάλα, πιριλιά, και σου φώναζε η Μαρία, άνοιγε το παραθυράκι της κουζίνας σας, έβλεπε στο δρόμο περιέργως, έλα Χρίστο, δεν χορταίνει κανείς το παιχνίδι, έμενες ακόμα λίγο, ιδιαίτερα την άνοιξη και το καλοκαίρι, χαρά Θεού, τότε ξέραμε τι είναι η κάθε εποχή, σημάδια είχαμε, 25 του Μάρτη πουκάμισα στην παρέλαση, 28 του Οκτώβρη τα μπλε τρικά, εσύ είχες εκείνο το πολύχρωμο μπακλαβωτό, πολύ της μόδας για παιδιά, και το περηφανευόσουν, ολονυχτίς το έπλεκε η μάνα σου, κι άκουγε το τουρκί που πουλούσε σαλέπι, ζεστό με το ζιζίμπρι, έπαιρνε ένα φλιτζανάκι του καφέ, της το γέμιζε, μια εικοσάρα πράμα, κι εσύ με το κουταλάκι να απολαμβάνεις.

Ο μουεζίνης από τον μιναρέ δεν είχε μεγάφωνα, ακουγόταν ανθρώπινος, να καλεί τον θεό του, ύστερα βρέθηκαν οι μεγαφωνικές εγκαταστάσεις, τώρα πολεμά να κατακτήσει και τον αέρα, τον Πενταδάκτυλο με τις ζωγραφισμένες σημαίες του, τους ξένους επισκέπτες του με τη σημαιούλα του ψευδοκράτους του, ο κάθε κατεργάρης σκαρφίζεται ένα σωρό για να πιστέψει πως ο τόπος είναι δικός του, κι εμείς θυμόμαστε πως σε δεκαεννιά λεπτά βρισκόμασταν στην Κερύνεια να φάμε παγωτό στου Σκανναβή, κι απέ, ολοταχίς στον παράδεισο του αγίου Επικτήτου.

Άλλοι τα βλέπουν μαύρα κι άραχλα τα πράματα, άλλοι έχουν τις ελπίδες τους, όπως τώρα, που βλέπουμε το νησάκι να επιπλέει και να συναγελάζεται με τους μεγάλους της Ευρώπης, καλά λεν, να χαμογελάσει λιγάκι το μουτράκι μας, μια ζωή πενήντα χρόνια με τη μούρη στο έδαφος!

αεροστατο

 

Κυκλοφορούσε ένα τεράστιο αερόστατο πάνω από το νησί, γεμάτο δηλητηριώδη αέρια, πάρε την πιο δυνατή μάσκα, αν θα σωθείς, γίνεται η έκρηξη, φτάνουν βλήματα ως την Ελλάδα, πάρε τον κάτω, εδώ αντιστράφηκαν οι όροι, έκλαιε το ποντίκι, μα γιατί κλαις, με κατηγορούν πως είμαι ελέφαντας και πρέπει να αποδείξω πως δεν είμαι, τέτοιο μακελειό, τέτοιο κακό δεν μετάγινε, από αέρια και αερόστατα να πνιγεί τόσος κόσμος, εύπιστος και μη!

ανελλήνιστοι

 

Η επικαιρότητα μας μεταφέρει κάποτε στο παρελθόν, σε μνήμες μαθητικές, όταν ο καθηγητής μας γιατρός Κύπρος Χρυσάνθης στο μάθημα της Υγιεινής καλούσε συμμαθητή σε εξέταση, κι αυτός απαντούσε στις ερωτήσεις του  μιξοκυπριακοελληνικά, χαριτολογώντας του έλεγε, ο Κουτσιούκ χρειάζεται γραμματέα, θα προσληφθείς αμέσως. Κι ο συμμαθητής  δεν έγινε ούτε αρχηγός κόμματος ούτε ευρωβουλευτής!

Καμιά τεχνολογία και καμιά εφαρμογή δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη γνώση της ελληνικής γλώσσας, απαραίτητης για όποιον διεκδικεί δημόσιο αξίωμα. Αν αναλάβει αξίωμα, θα μελετά νόμους και κανονισμούς, διατάξεις και διατάγματα, διακηρύξεις και νομικά έγγραφα, ακόμα και άρθρα του μελλοντικού συντάγματος της Κύπρου ή εισηγήσεις για τη λύση του. Δεν θα περιμένει κανείς τις εφαρμογές ή τις απαντήσεις στις εφαρμογές για να ιεραρχήσει τις ανάγκες του λαού ή τις προτεραιότητες. Όποιος δεν κατέχει καλά την ελληνική γλώσσα και ανέρχεται σε αξίωμα, μόνο κακό μπορεί να προκαλέσει στον τόπο αφού δεν θα καταλαβαίνει τι κρύβεται πίσω από τις λέξεις και τις γραμμές.-

 

Κάθε πουλί με τη φωνή του…

Καθ’ όλη τη διάρκεια της μεγάλη βδομάδας τυλιχτήκαμε σε λόγο υπέρλαμπρο και θεϊκό, παρακολουθήσαμε μιμήσεις πράξεων σπουδαίων, αγίων, θαυμαστών, οι βυζαντινοί υμνογράφοι ζωντάνεψαν με τη φαντασία τους διαλόγους και σκηνές του θείου πάθους, τότε καταλαβαίνει κανείς τη δύναμη του λόγου, «είπε και εγένετο», ο λόγος έφερε στο φως, εν αρχή ήταν η λέξη.

Μέσα σ’ αυτό το κλίμα συλλαμβάνει κανείς τη σημασία της γλώσσας, ιδιαίτερα της ελληνικής, με την αρχαία, τη μεσαιωνική και τη νεότερη, τίποτε να μην αποκόψουμε, από τίποτε να μην αποκοπούμε, όσο μπορεί ο καθένας, αλλά το έγκλημα ήδη έχει διαπραχθεί, διά νόμου απαγορεύτηκε η καθαρεύουσα, χάσαν όσοι έχασαν τον Παπαδιαμάντη και τους άλλους μεγάλους, μόνο και μόνο να διαβάσει κανείς τους τίτλους των έργων της ελληνικής γραμματείας δεν τον φτάνει μερόνυχτο. Ποιος θα διδάξει τι.

Κι ερχόμαστε στα πολύ σημερινά, εκατοντάδες σελίδες έχουν ήδη γραφτεί για μια κάποια κυρία υπαρκτή ή φανταστική, μυθιστορηματικές εκδοχές ακούονται, διαβάζουμε, άλλοι βρίσκουν ευκαιρία να τα βάλουν με όλους, και προεκλογική περίοδος που είναι, και τι δεν άκουσε ο αρχιεπίσκοπος και ο πρόεδρος!!!

Πλησιάζουν και οι εξετάσεις για εισδοχή στα πανεπιστήμια, και διαβάζεις δήθεν δοκίμια, οι άνθρωποι δεν ξέρουν να γράφουν, χάνονται μέσα στους συλλογισμούς, κείμενα προς αποφυγήν και όμως δίνονται για να εξεταστεί η ικανότητα των μαθητών να κατανοούν ανοησίες, χαλασμένους συλλογισμούς, και να τους ονοματίζουν, και τι θα καταλάβω αν ξέρω πως αυτός ο συλλογισμός ονομάζεται παραγωγικός ή αναλογικός, αν δεν ξέρω να στηρίξω τους δικούς μου. Ο άλλος νομίζει πως γράφει, ένας λέει ποιήματα, άλλος πεζογραφήματα, κριτικές, με ύφος και πόζα, άλλος θυμάται κάτι μόνο και μόνο για να εμφανίζεται στα μέσα, άλλος διορθώνει τους πάντες, κι ύστερα από όλα αυτά, λέω, η καλύτερη στάση είναι να αποδεχθείς, κύριε, το γνωστό, ΚΑΘΕ ΠΟΥΛΙ ΜΕ ΤΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΧΑΙΡΕΤΑΙ, να το αποδεχτείς και δεν είναι ανάγκη να διαβάζεις τους σύγχρονούς σου, αφού όλα τα είπαν πριν από αυτούς οι αρχαίοι. Τι καινούργιο διάβασες; Μακάρι να μπορέσω να ξαναδιαβάσω όσους διάβασα αρχαίους κι άλλους τόσους που δεν διάβασα. Είναι κι αυτή μια κάποια λύση ή είναι η λύση. Για την καθαρή καρδιά και το ευθύ πνεύμα… Πείτε κι εσείς τα δικά σας, να χαρείτε τη φωνή σας.

πριν από μετά τον

 πριν από  μετά τον 

Το γράφει μια, το γράφει δυο και τρεις και δέκα ο συνάδελφος, προ Χριστού σημαίνει πριν από τον Χριστό, άρα πριν από το μεσημέρι πριν από το απόγευμα πριν από την πρωτοχρονιά πριν από το πάσχα πριν από, και πάλι βρίσκει λάθη στις εφημερίδες, γράφουν πριν την άνοιξη και πριν την πρωτομαγιά, και διορθώνει μια και δυο και τρεις και δεκατρείς, αμαθείς, άνοες, άμοιροι παιδείας, κακοί μαθητές, και δεν σταματά τις διορθώσεις και τις δημοσιεύσεις, και δεν παραιτείται, δεν τα βάζει κάτω, αλλά: λάβε υπόψη, φίλε μου, πως η Γραμματική μας δεν είναι κανονιστική αλλά περιγραφική, κι αύριο θα βλέπεις στο λεξικό και τον Μπαμπινιώτη να γράφει «πριν τις διορθώσεις γραφόταν πριν από τις διορθώσεις»… συνέχισε την προσπάθεια, προ Χριστού μετά Χριστόν ας είναι και μετά το Πάσχα και όχι μετά από το Πάσχα.

εθνικές επέτειοι

 

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΠΕΤΕΙΟΙ

Στέλιος Παπαντωνίου

Οι εθνικές επέτειοι, τέλη Μαρτίου και αρχές Απριλίου, της ελληνικής επανάστασης εναντίον των Οθωμανών και της εξέγερσης των Ελλήνων της Κύπρου εναντίον των Άγγλων, φανερώνουν τον πόθο των απανταχού Ελλήνων να ζουν ελεύθεροι, ξέροντας πως μόνο μέσα σε πλαίσια ελευθερίας οι άνθρωποι ζουν ευτυχισμένοι.

Από την άλλη, αποκαλύπτουν δυο εχθρούς της ελευθερίας, την Οθωμανική και τη Βρετανική αυτοκρατορία, που και μετά την- κατά κάποιο τρόπο- απελευθέρωση, δεν άφηναν τον ελληνισμό να βαδίσει το δικό του δρόμο, παρά εμπόδιζαν κάθε βήμα του, μια με τα χρηματικά δάνεια, μια με τη δεσμευμένη ελευθερία που παραχωρούσαν, μη θέλοντας να εγκαταλείψουν τις στρατηγικές τους θέσεις, ή κι αν αυτό γινόταν, επέστρεφαν με την πρώτη ευκαιρία, όπως η Τουρκία με την τριμερή διάσκεψη για το κυπριακό, που οργάνωσε η σύμμαχός της Βρετανία.

Το δίδαγμα και των δύο επαναστάσεων είναι πως χωρίς θυσία δεν κερδίζεται η ελευθερία κι αυτές τις θυσίες τιμούμε οι πανέλληνες. Πίστη στον Θεό και αγάπη απέραντη στην πατρίδα, στον συνάνθρωπο, ενώ από την άλλη η προδοσία και ο εγωισμός φέρνουν στην επιφάνεια τα αρνητικά της φυλής και προπάντων την διχόνοια, που καταστρέφει λαούς.

Το ελληνικό κράτος στον εικοστό αιώνα πέρασε από πολέμους και εμφυλίους, κατόρθωσε όμως με την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση να ενώσει δυνάμεις με άλλες χώρες και να βοηθήσει και την Κύπρο να ενταχθεί, παρά τις απειλές των Τούρκων.

Δυστυχώς όμως η Ελλάδα πέρασε και από δικτατορίες, με χειρότερη την τελευταία του 1967, που οργάνωσε και το πραξικόπημα εναντίον του εκλελεγμένου ηγέτη της Κύπρου αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄και έγινε η αφορμή να καταληφθεί το μισό σχεδόν της Κυπριακής Δημοκρατίας από τους Τούρκους. Για να επιβεβαιωθεί πάλιν πως το ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ, η Αγγλία και η Τουρκία στάθηκαν οι συνεπείς εχθροί μας, με την υποταγμένη στα συμφέροντά τους ελλαδική χούντα.

Τα πράγματα όμως όπως φαίνεται αλλάζουν, δεν είναι στατικά. Με τις τελευταίες πολεμικές επιχειρήσεις στην περιοχή μας και την μέγιστης για μας σημασίας κίνηση της Ελλάδας να φέρει πολεμικά πλοία και αεροπλάνα στην Κύπρο, και με την έστω και χωρίς ομοφωνία ευρωπαϊκή συμπαράσταση και συμπαράταξη, μάς δίνεται η εντύπωση πως κάτι άλλαξε προς το καλύτερο και προς το συμφέρον του κυπριακού ελληνισμού, ο οποίος απαιτεί οι κινήσεις αυτές να έχουν συνέχεια και συνέπεια, γιατί δεν μπορεί πια να οπισθοχωρήσει η Ελλάδα ύστερα από την τολμηρή προστατευτική ομπρέλα με την οποία μας σκεπάζει. Λέει κι ο Μακρυγιάννης « Ότι τον κιοτή χίλιες φορές να τον έβρης κιοτή και να τον χτυπάς, πάγει καλά· μια να σε χτυπήση, δεν σε φοβάται πλέον.» Μακάρι να βρισκόμαστε σ’ αυτή την κατάσταση.

Ειδ’ άλλως, θα συνεχίσουμε να περιμένουμε από τον κάθε Ερχιουρμάν να αποδεχθεί πρότασή μας για συνομιλίες, την ώρα που είναι βέβαιο πως και η Τουρκία και οι τουρκοκύπριοι χρονοτριβούν, για να παγιωθεί η αδικία και με τις πωλήσεις και μεταπωλήσεις των περιουσιών μας να περιπλεχτούν τόσο και οι ξένοι αγοραστές και τα πράγματα, ώστε να μην τολμά κανείς να αγγίξει το θέμα της ιδιοκτησίας των περιουσιών μας ή της επιστροφής μας στις εστίες μας.

Τέλος, οι επέτειοι του Μαρτίου και Απριλίου και η δι΄αέρος και θαλάσσης προστατευτική του ελληνισμού πράξη της ελληνικής κυβέρνησης επιβεβαιώνουν το του Θουκυδίδη «Το εύδαιμον το ελεύθερον, το δ’ ελεύθερον το εύψυχον”. Ευτυχισμένος είναι ο ελεύθερος, αλλά για να αποκτήσει κανείς την ελευθερία του, χρειάζεται την ευψυχία, την γενναιότητα, την ανδρεία, και δεν παραμένει σκλάβος από φόβο προς τους πολεμικούς κινδύνους.

Δικαιούμαστε να ελπίζουμε σε καλύτερες μέρες, όχι στηριγμένοι σε ονειροφαντασιές αλλά παρατηρώντας και μελετώντας τα γύρω μας.  

Λήδα Μαλά Κολώνια

 Λήδα Μαλά Κολώνια, Τσάι σε κινέζικη πορσελάνη, Εκδόσεις Ηλία Επιφανίου

Από το πρώτο κεφάλαιο καταλαβαίνεις τον άνθρωπο που ξέρει να γράφει, στρωτή γλώσσα, ενδιαφέροντα να σου πει, και περιμένεις να πας παρακάτω. Αναλυτικές περιγραφές, πραγματικές ζωγραφιές, κι ένα κρυφό χιούμορ, ώριμο κι ευγενικό. Ο χαρακτήρας της ηρωίδας διαγράφεται στέρεος και δυναμικός, αποφασιστικός. Από τη μια οι φανταστικές αναπλάσεις του παρελθόντος στη Λεμεσό κι από την άλλη η πραγματικότητα η ίδια μέσα από εφημερίδες της εποχής, ανάεροι αλλά κι ολοζώντανοι ο Πηλαβάκης, ο Σώζος, τα τροχοφόρα, κι η βιβλιοθήκη στην οποία εργάζεται. Και το απρόσμενο, η γνωριμία μ΄έναν παλιό γείτονα, κι οι ελπίδες της μαμάς της για γαμπρό. Παρακάτω, ανάμεσα σε πληροφορίες και αναδιφήσεις σχηματίζουμε τη φυσιογνωμία της κυρίας και θυγατρός Πηλαβάκη, ιστορικά πρόσωπα με προσφορά στην Λεμεσό, μια μαγική ατμόσφαιρα ανασκαφής παλαιάς αποθήκης γεμίζει περίεργα την ατμόσφαιρα μαζί κι οι δύσκολες σχέσεις των ανθρώπων, με τον πρώην και τον πιθανό μέλλοντα, αλλά καλύτερα να περιμένουμε την εξέλιξη, γιατί στο μεταξύ ο ιός άρχισε να θερίζει και οι θυγατέρες πρέπει να επαναπατριστούν. Οι κούτες στην αποθήκη αρχίζουν να εμφανίζουν το περιεχόμενό τους, εφημερίδες και περιοδικά, που μεταφέρουν σε άλλες εποχές με τη μνήμη, γείτονες έρχονται και αφηγούνται επεισόδια της ζωής της οικογένειας Πηλαβάκη, παλιά παιδικά παραμύθια, μόνο με τους τίτλους ξαναζεί ο καθένας τα δικά του τω καιρώ εκείνω. Στο μεταξύ γίνεται προσπάθεια να επιστρέψουν οι κόρες στην πατρίδα λόγω ιού. Κάτι βαλίτσες στην αποθήκη με το περιεχόμενό τους σε μεταφέρουν στα καρναβάλια της αιώνιας Λεμεσού, έξυπνος τρόπος από τα αντικείμενα να αναζωπυρώνεις το παρελθόν, ώσπου έρχεται στο φως το σερβίτσιο, που δίνει τον τίτλο στη νουβέλα και φτιάχνει από μόνο του την κατάλληλη στο σπίτι ατμόσφαιρα. Η παλιά συμμαθήτρια από την Αυστραλία με τον αδελφό της που θα την ήθελε για σύζυγο συναντώνται και κλείνει κι αυτή η υπόθεση, δεν παντρεύεται, έχει παιδιά και γέρους γονείς, και τις έρευνες για το βιβλίο της, καλύτερη μια κοπέλα που του γνώρισε, πάει και στην Αυστραλία. Το γυναικείο γράψιμο είναι άλλο πράγμα, με τις τουαλέτες και το συνδυασμό των χρωμάτων των ρούχων, τα ανάλογα παπούτσια κι η περιποίηση, ο αέρας της γυναίκας στις σελίδες ή καλύτερα των γυναικών της ζωής της ηρωίδας. Ενώ η φίλη δέχεται την πρόταση γάμου του γείτονα, έτοιμη για Αυστραλία, τα σχέδια για την αποθήκη και τα ευρήματα πλάθουν ένα κόσμο ονείρου, φτάνει να αποδεχτεί τις προτάσεις η διευθύντρια της βιβλιοθήκης. Το σερβίτσιο γίνεται κέντρο της ζωής της, ένα άλλο όμως εύρημα, το ημερολόγιο της κυρίας Πηλαβάκη μεταφέρει και πάλι στην αριστοκρατική οικογένεια, που της ανοίγει δρόμους επιθυμίας γνώσης του παρελθόντος και της ζωής των ξένων στον τόπο μας. Στο μεταξύ ο πρώην -προκομμένος επιλεγόμενος- επιστρέφει δυστυχής, γιατί η σύντροφός του συνεχώς στα νεύρα, για ένα νεογέννητο που δεν έρχεται. Η πρότασή του να μείνει κοντά της αρνητική, συνοδεία σερβίτσιου και ιστορίας πολλών γυναικών. Δεν πρόκειται όμως να περιλάβω σε μια σελίδα όλη την ιστορία. Ισορροπημένο έργο, με πλοκή και κεντρικό πυρήνα, ταξίδι στο παρελθόν μέσα από τα πράγματα, προπάντων «μια αφήγηση για το πώς η ανασκαφή της μνήμης μπορεί να φωτίσει τον πιο βαθύ μας εαυτό», όπως λέει στο τέλος τέλος και συμφωνώ.

ξέρω

 

Ξέρω πως η Ελλάδα δεν κατόρθωσε να μας περιλάβει στα σύνορά της το 1830, παρά τις επίμονες προσπάθειες του Καποδίστρια. Ξέρω πως δεν έγινε δεκτή η προσφορά της Κύπρου στην Ελλάδα το 1912 επί Βενιζέλου και το 1915 επί Ζαΐμη, πως ο Βενιζέλος μας προέτρεπε να παραμείνουμε ήσυχοι επειδή δεν ήθελε να διακινδυνεύσει την πολύτιμη συμμαχία με την Αγγλία. Ξέρω πως το 1931 καταδίκασε την εξέγερση των Κυπρίων στα Οκτωβριανά, πως το 1950 το ενωτικό δημοψήφισμα δεν έγινε αποδεκτό από τους κυβερνώντες την Ελλάδα, πως απέφευγαν την εγγραφή του κυπριακού στον ΟΗΕ λόγω συμμαχίας με Αμερική και Αγγλία, πως το 1957 ο Καραμανλής ομολογούσε πως κάτι που ωφελεί την Κύπρο βλάπτει την Ελλάδα και κάτι που ωφελεί την Ελλάδα βλάπτει την Κύπρο, το 1959 παρακάθησαν σε συνομιλίες με την Αγγλία και Τουρκία για τη λύση του Κυπριακού χωρίς τη συμμετοχή των ίδιων των Κυπρίων, ενώ προηγουμένως το 1955 δέχτηκαν να μετέχουν σε τριμερή διάσκεψη επανεισάγοντας την Τουρκία στο κυπριακό στο οποίο κανένα δικαίωμα δεν είχε με τη Συνθήκη της Λωζάνης του 1917. Μας ράβουν το φόρεμα των συμφωνιών Ζυρίχης Λονδίνου, πιστεύοντας πως έπραξαν άριστα, ξέρω ακόμη πως το 1963 η Αθήνα δεν συμφωνούσε με την προσπάθεια του Μακαρίου να τροποποιήσει τα δεκατρία σημεία του Συντάγματος, πως το 1967, μετά τα γεγονότα στην Κοφίνου, απομακρύνθηκε η ελληνική μεραρχία από την Κύπρο, και πως το 1972 υπήρξε ελλαδική στήριξη προς την ΕΟΚΑ Β. Ξέρω, τέλος, πως το πραξικόπημα του 1974 οργανώθηκε με ελληνική εμπλοκή της χούντας και πως αυτό συνέβαλε στην τουρκική εισβολή και στην κατοχή σχεδόν της μισής Κύπρου και πως εκεί που περιμέναμε βοήθεια, αυτή δεν ήλθε. «Η Κύπρος κείται μακράν» κατά Καραμανλή.  Το 2004 οι περισσότεροι θεωρούσαν θετικό το σχέδιο Ανάν, με τόσες ατέλειες και προσφορές προς την Τουρκία.

Τώρα βρίσκονται στην Κύπρο ελληνικά πλοία και αεροπλάνα. Είναι πραγματικότητα. Γιατί και ποιος και για ποιο σκοπό, θα έρθει ώρα όλα να αποκαλυφθούν.  Καλοδεχούμενα μετά πολλών ευχαριστιών. Αυτά ξέρω.  Και δικαιούμαι να ελπίζω πως κάτι πάει καλά. Μακάρι.

 

δεν κείται μακράν

 

«Η Κύπρος δεν κείται μακράν», αλλά «κείται πλησίον», δήλωσε χθες Τρίτη ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, αναφερόμενος στην αποστολή των μαχητικών F‑16 και των δύο ελληνικών φρεγατών στην Κύπρο, για αντιμετώπιση της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί τις τελευταίες ημέρες μετά τη νέα ένταση στη Μέση Ανατολή.»  Ο Φιλελεύθερος

Δυο τρεις φορές ετοιμάσαμε τις βαλίτσες το 74, όλοι ήταν βέβαιοι πως πάμε στα σπίτια μας, κι έτσι μας έμεινε η πίκρα κι η δυσπιστία, δεν πήγαμε εδώ και πενήντα τόσα χρόνια, εδώ μείναμε, κι ύστερα ήταν εκείνη η μεγάλη νύχτα που περιμέναμε στις μαυρόασπρες ξένες τηλεοράσεις, είχαμε ήδη εκτοπιστεί, ν’ ακούσουμε τι θα πει ο Καραμανλής, κι ακούσαμε πως κείμεθα μακράν, και μας έμεινε, μα τώρα νωθρά ακούμε, μακάρι να αληθεύουν, με όλο τον σεβασμό μας στα στρατευμένα ελληνικά νιάτα, στην ελληνική κυβέρνηση, μακάρι να έχουν αλλάξει τα πράματα ή τέλος πάντων να έγινε μια άλλη αρχή, γι’ αυτό και δεν αλαλάζουμε αλλά συγκρατημένα αισιοδοξούμε.

Δεν κοροϊδεύουμε, δεν αμφισβητούμε.

Αλλά και δεν ανεχόμαστε τον τούρκο να διαμαρτύρεται, όλοι οι συγχωριανοί, επειδή θέλουν μονοπώλιο την Τουρκία και τα στρατεύματά της εδώ, αυτή να στρατοπεδεύει στο νησί και άλλος κανείς, κι έτσι αρχίζουν τις διαμαρτυρίες, «μπλέξαμε οι νότιοι την Κύπρο σε πολέμους», ενώ αυτοί, φιλειρηνικοί όντας  αποφεύγουν και τις συνομιλίες.  

Υπομένουμε και ελπίζουμε. Το δικαιούμαστε.

 

ούτε ερωτήματα ούτε απαντήσεις

 

ΟΥΤΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΟΥΤΕ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Δεν είναι αναπάντητα ερωτήματα, αφού οφθαλμοφανώς γίνονταν και γίνονται καθημερινά, εδώ και πενήντα τόσα χρόνια, και μη μου πείτε πως χτες το βλοημένα πήγε ο άνθρωπος να φέρει σανό από τα κατεχόμενα και του βγήκε φαρμακωμένος, κι απλώθηκε ο «αφθάδης» λέει κι ο Πιν, πυρετός στην περιοχή και θρηνούν και οδύρονται με το δίκιο τους οι άνθρωποι, έχουμε κι έναν νεκρό!

Κάποτε οι φίλοι συμπλήρωναν τις δέκα εντολές με την ενδέκατη, «ου μπλέξεις», εδώ όμως μια απαραίτητη σ’ αυτό τον τόπο φαίνεται να είναι η ΚΑΝΕ ΚΑΛΑ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΣΟΥ, γιατί πολλοί είναι που έχουν το όνομα αλλά δεν έχουν τη χάρη ή πολλές χάρες κάνουν στους συγγενείς και φίλους τους. Πόσα χρόνια γίνεται λαθρεμπόριο ειδών πολλών και διαφόρων με τα κατεχόμενα; Αν δεν τους πήραν χαμπάρι οι υπεύθυνοι, είναι ανάξιοι, κι αν τους πήραν και έκλειναν τα μάτια τρισανάξιοι.

Κατά τα άλλα, οι συνομιλίες ανάμεσα στους  συνομιλητές έχουν ψηλά στη λίστα τα οδοφράγματα, μάλιστα προχτές ακόμα μια εφημερίδα έγραφε μετά πολλού πόνου θλίψεως και μανίας για τον Χουσεϊνη, που έρχεται από τα κατεχόμενα, να εργαστεί στις ελεύθερες περιοχές και καθυστερεί να κτυπήσει κάρτα στη δουλειά του, γιατί πολλοί στοιβάζονται στις εισοδοεξόδους για την κατεχόμενη από τουρκικά στρατεύματα περιοχή. Και διερωτάται ο πτωχός συγγενής, «εμείς βάλαμε τα οδοφράγματα;» Οι Τούρκοι που τα έβαλαν ας τα βγάλουν!

Και μια και πραγματοποιείται η συνάντηση των εκπροσώπων των κοινοτήτων, είπαμε κι εμείς, ας μιλήσουμε για τους μαθητές στην Καρπασία, που πάσχουν από τη σκλαβιά και ζουν την τουρκοκρατία, όχι μέσα από βιβλία και περιοδικά αλλά στο ίδιο το πετσί τους, καθημερινά, εικοστό πρώτο αιώνα, σκλαβιά στον τόπο μας, που μάλλον την συνηθίσαμε γι’ αυτό και ανεχόμαστε τα όσα συμβαίνουν.

Αν τελειώσει το κείμενο με το «Λευτεριά στην Κύπρο μας» είναι αρκετοί έτοιμοι να μας καταβροχθίσουν. Ξέρουν αυτοί!

ΕΥΡΥΔΊΚΗ ΑΝΑΘΕΣΗ

 

Ευρυδίκη Παπαδοπούλου, ΑΝΑΘΕΣΗ, θεατρικό

Ένα σύγχρονο έργο, χαραγμένο σε σκληρή πέτρα σε αγχωτικούς ρυθμούς, βγαλμένο από τα βάθη του υποσυνείδητου, χυμένο σαν μολύβι κοχλαστό, αντηχεί τους ήχους της ίδιας της πραγματικότητας χωρίς επιχρίσματα, ένας καθρέφτης της ίδιας της κοινωνίας μας όπως την ζούμε, όπως την διαβάζουμε καθημερινά στις εφημερίδες και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που βρίσκουν άμεση ανταπόκριση στις παραστάσεις μας της καθημερινότητας σ’ αυτό τον τόπο.

Ένας υπόγειος προβληματισμός και ερωτισμός διαπερνά το έργο, κάθε σκέψη και κίνηση των ηρώων, ο αγώνας της επιβίωσης ή της αρπαγής και καθυπόταξης του άλλου, η κοινωνική ζωή στις αρχές της, ο αρριβισμός, η αναρρίχηση στις θέσεις και στα αξιώματα, οι εναλλαγές της εξουσίας, μια κοινωνία συγκρούσεων και θορύβου, ταχύτατων ρυθμών ζωής και αγχώδης, ανταγωνισμός εξουσιών, η πλουτοκρατία και ο κόσμος της  τέχνης, αγώνας σκοτεινών δυνάμεων, φριχτών αποκαλύψεων, επιβολής, ανελευθερίας και ελευθερίας, η ανάθεση δημιουργίας έργων τέχνης κάτω από αντιφατικές συνθήκες.

Ίσως η Κόλαση του Δάντη, όπως την φανταζόμαστε, όλων των ειδών τα δαιμόνια να πυρώνουν την κάμινο, μέσα σε μια στριφογυρίζουσα πραγματικότητα που κινείται ανάμεσα στο σκότος και στο ημίφως.

Το έργο δεν είναι γραμμένο για να γίνει εύκολα κατανοητό, γιατί περισσότερο αποτυπώνει θεατρικά τα ζοφερά συναισθήματα και τον ψυχικό θόρυβο και συγκρούσεις, το άγχος και την αδυναμία συνεννόησης, τα κρυφά πάθη, γι’ αυτό δεν απλώνει η συγγραφέας πάνω του τούλι καλλωπιστικό ή λογικό, αφήνοντας τα ένστικτα περισσότερο να εκφραστούν χωρίς ειρμό αυστηρό, μάλλον με την κοχλάζουσα περιρρέουσα ατμόσφαιρα παρά με του λόγου και του διαλόγου την αρμονική σύζευξη.

Ο αναγνώστης ή θεατής αφήνεται να ζήσει, να βιώσει όσα διαβάζει ή ακούει ή βλέπει, όσα δρώμενα στη σκηνή, με την ανάλογη ατμόσφαιρα και τους ήχους, κι όταν γεμίσει από αυτά εκ των υστέρων μπορεί να καλέσει την κριτική και λογική του να ξεδιαλύνει και να αποκαλύψει.

Η ζωή και η τέχνη έχουν πολλές οδούς και πολλούς τρόπους να εκφραστούν,  φτάνει να μην απορρίψουμε κανένα, αλλά να τους δώσουμε το δικαίωμα να βρουν τον τρόπο και τον δρόμο τους.

Στέλιος Παπαντωνίου, φιλόλογος

το εξωτερικό θα μας σώσει

 

Το εξωτερικό θα μας σώσει

Μια ακόμα απόδειξη πως θεωρούν καταραμένο αυτό τον τόπο όσοι ανέλαβαν να λύσουν το κυπριακό, ιδιαίτερα οι ξένοι, είναι πως καταφεύγουν στο εξωτερικό για τα σπουδαία, από Ζυρίχη ως Λονδίνο, Κρανς-Μοντάνα, Νέα Υόρκη, Βιέννη, Βρυξέλλες κλπ. Θυμάστε που κάποτε οι συνομιλητές πήγαν ως την Αφρική, Μαυρογιάννης και Οζερσάι, με πρωτοβουλία των HE, για να ακούσουν τις εμπειρίες και τις ιδέες του Roelof Petrus Meyer, ενός λευκού πολιτικού, ο οποίος είχε σημαντική συμβολή στις προσπάθειες συμφιλίωσης μεταξύ λευκών και μαύρων στη χώρα του.;

Περάσαμε από πολλές παραμυθουπόλεις, και τώρα λέει η είδηση, Το εξωτερικό θα μας σώσει

Μια ακόμα απόδειξη πως θεωρούν καταραμένο αυτό τον τόπο όσοι ανέλαβαν να λύσουν το κυπριακό, ιδιαίτερα οι ξένοι, είναι πως καταφεύγουν στο εξωτερικό για τα σπουδαία, από Ζυρίχη ως Λονδίνο, Κρανς-Μοντάνα, Νέα Υόρκη, Βιέννη, Βρυξέλλες κλπ. Θυμάστε που κάποτε οι συνομιλητές πήγαν ως την Αφρική, Μαυρογιάννης και Οζερσάι, με πρωτοβουλία των HE, για να ακούσουν τις εμπειρίες και τις ιδέες του Roelof Petrus Meyer, ενός λευκού πολιτικού, ο οποίος είχε σημαντική συμβολή στις προσπάθειες συμφιλίωσης μεταξύ λευκών και μαύρων στη χώρα του.; 

Περάσαμε από πολλές παραμυθουπόλεις, και τώρα λέει η είδηση, «Οι συμπρόεδροι των Δικοινοτικών Τεχνικών Επιτροπών θα συναντηθούν στο Λονδίνο από την Τετάρτη έως την Παρασκευή. Στις συναντήσεις, θα                            ανταλλάξουν απόψεις και θα αντλήσουν μαθήματα από την εμπειρία τους.»

Στο τέλος πού είναι το κυπριακό; Πού η εισβολή και κατοχή; Πού η επιστροφή των προσφύγων στα σπίτια τους; Πού η αποκατάσταση της αδικίας, το 18% ενός νησιού να νέμεται το 36% του εδάφους και 63% των παραλιών του, να κουβαλά εποίκους και να μοιράζει τις περιουσίες μας; 

Πάμε μια βόλτα στο Φαληράκι… μόνο για τραγούδια είμαστε 

Στο τέλος πού είναι το κυπριακό; Πού η εισβολή και κατοχή; Πού η επιστροφή των προσφύγων στα σπίτια τους; Πού η αποκατάσταση της αδικίας, το 18% ενός νησιού να νέμεται το 36% του εδάφους και 63% των παραλιών του, να κουβαλά εποίκους και να μοιράζει τις περιουσίες μας;

Πάμε μια βόλτα στο Φαληράκι… μόνο για τραγούδια είμαστε

ένστικτο επιβίωσης

 

Έχουμε οι Κύπριοι ένα ένστικτο επιβίωσης που μας διασώζει την τελευταία στιγμή, για παράδειγμα ένας κάποιος Αβέρωφ, τέως υποψήφιος πρόεδρος της Δημοκρατίας, μέγας ο τίτλος και μεγάλη η φήμη αυτού, επειδή ο άνθρωπος απέτυχε στις εκλογές, όντας πρόεδρος του κόμματός του, αυτοχρίεται ο αντίπαλος του Προέδρου της Δημοκρατίας, και καταδέχεται να κάμει δηλώσεις μόνον εναντίον του. Αυτός ξέρει καλύτερα.

Η κυρία εκπρόσωπος του ΓΓ του ΟΗΕ σε άρθρο της μας τσουβαλιάζει, μας δένει κόμπο και μας δηλώνει πως έχουμε άλλες δουλειές τώρα, με την Ευρώπη, με τις βουλευτικές και δεν μας μένει καιρός για συνομιλίες για το κυπριακό.

Απαντά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας πως αυτός είναι έτοιμος και στο κάτω κάτω οι χρονοβόρες αναβολές μόνο στην Τουρκία και στο χαϊβάνι της εδώ συμφέρουν, και οργίστηκε ο Αβέρωφ, γιατί να απαντήσει ο Πρόεδρος, και δεν είναι πράματα αυτά να τα βάζουμε με τον ΟΗΕ και την απεσταλμένη του, και άλλα τέτοια φαιδρά.

Καλά του λεν, «άντε, γιε μου, σπιτάκι σου κι άσε μας…»

 ΛΙΓΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ -μια δοκιμή

Οι αγώνες των Ελλήνων της Κύπρου για ελευθερία αρχίζουν στα νεότερα χρόνια με την επανάσταση του 1921. Κεντρική χρονολογία η 9^η Ιουλίου 1821 με τη σφαγή στην Κύπρο των ιεραρχών και προκρίτων, αλλά και η μετοχή έκτοτε των Κυπρίων σε όλους τους πολεμικούς αγώνες του έθνους για ελευθερία.

Οι αγώνες των Κυπρίων ήταν και πολιτικοί και αιματηροί πολεμικοί.

 Διαδηλώσεις, αιτήματα, παρακλήσεις, δημοψηφίσματα το 1921 και1931, παν ειρηνικόν μέσον μετήλθαν. Από την ίδρυση του ΟΗΕ και μετά τη συμμετοχή τους στον β΄παγκόσμιο πόλεμο και αφού διακηρύχτηκε παγκοσμίως η δυνατότητα αυτοδιάθεσης των λαών, εργάστηκαν για να εγγραφεί το κυπριακό και να συζητηθεί στις συνόδους του ΟΗΕ, παρά τις αντίξοες συνθήκες, τη συμμαχία Αγγλίας Τουρκίας Αμερικής για να μην εγγραφεί το θέμα, με δικαιολογία πως δεν έπρεπε να δοθεί ευκαιρία στη Σοβιετική Ένωση να εμπλακεί σε ένα καθαρά νατοϊκό ζήτημα. Ακολούθησαν σχέδια λύσης, των Άγγλων κυρίως, συνομιλίες σε πολλούς γύρους και διαφόρων ειδών, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, που συνεχίζονται ως σήμερα, αφού πέρασαν από ένα μεγάλο σταθμό, το σχέδιο Ανάν, που απορρίφθηκε από τους Έλληνες του νησιού το 2004. Ευτυχώς ακολούθησε η ένταξή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μια ανάσα κι αυτή.

Σταθμοί στην αιματηρή πορεία, το 1931 με τα Οκτωβριανά, το 1955-59 με τον αγώνα της ΕΟΚΑ, το 1963, με την τουρκοκυπριακή ανταρσία, το  1967 με τα γεγονότα της Κοφίνου και την απομάκρυνση της ελληνικής μεραρχίας, και τέλος το 1974, με το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή, αφού προηγουμένως η ΕΟΚΑ Β κατέστρεψε τον τόπο με επιθέσεις σε αστυνομικούς σταθμούς και άλλες παρανομίες, αγωνιζόμενη δήθεν για ένωση με την Ελλάδα, καθοδηγούμενη από τη χούντα των συνταγματαρχών που επέβαλε δικτατορία στην Ελλάδα το 1967.

Η Αγγλία σε όλα τα ανωτέρω πρωταγωνιστούσε ή από τα παρασκήνια καθοδηγούσε, πάντα εις βάρος των Ελλήνων της Κύπρου. Το 1878 η Οθωμανική Αυτοκρατορία παραχώρησε τη διοίκηση της Κύπρου στη Βρετανία μέσω της Μυστικής Σύμβασης της Κύπρου (4 Ιουνίου 1878), ενώ η ονομαστική κυριαρχία έμεινε στον Σουλτάνο. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία βρισκόταν σε παρακμή και αντιμετώπιζε ρωσική απειλή μετά τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο (1877–1878). Η Βρετανία ήθελε μια στρατηγική βάση στην Ανατολική Μεσόγειο για να ελέγχει τις οδούς προς την Ινδία και να περιορίζει τη ρωσική επιρροή. Την1 Ιουλίου 1878 Οι Βρετανοί αναλαμβάνουν επίσημα τη διοίκηση της Κύπρου. Το 1914 με την είσοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό της Γερμανίας, η Βρετανία καταργεί μονομερώς τη Σύμβαση και προσαρτά την Κύπρο. Το 1923 με τη Συνθήκη της Λωζάννης η  Τουρκία αναγνωρίζει επίσημα την προσάρτηση και δεν έχει πλέον κανένα δικαίωμα στην Κύπρο η οποία το 1925  γίνεται Βρετανική Αποικία. Έκτοτε ο αγώνας της Αγγλίας είναι να διατηρήσει την Κύπρο ως κέντρο των συμφερόντων της στην περιοχή.

Στους ειρηνικούς αγώνες των Ελλήνων της Κύπρου προβάλλει προσκόμματα εισάγοντας την Τουρκία ως τρίτο ενδιαφερόμενο μέλος, παρά τη Συνθήκη της Λωζάνης, πρόσκληση στην τριμερή δέχεται κακώς η ελληνική κυβέρνηση το 1955 και σε κάθε προσπάθεια εγγραφής του κυπριακού στον ΟΗΕ με την Τουρκία και τις ΗΠΑ εμποδίζουν τυχόν συζήτηση από φόβο ανάμειξης της Σοβιετικής Ένωσης στο θέμα. Ως σήμερα καθοδηγεί τις συνομιλίες και διαμορφώνει τα ψηφίσματα του ΟΗΕ για την Κύπρο.

Στις ταραχές ή ένοπλες συγκρούσεις εγκαθιστά σκληρό κυβερνήτη, θυμηθείτε τον Πάλμερ με την παλμεροκρατία και τον Τζων Χάρτιγκ τον καιρό της ΕΟΚΑ. Η Αγγλία βρίσκει ευκαιρία από το 1958 να διαχωρίζει Έλληνες από Τούρκους και να θέτει τις βάσεις της διχοτόμησης με την πράσινη γραμμή και τα γνωστά συρματοπλέγματα, με τη βοήθεια προς τους τουρκοκύπριους να μετακινηθούν στο βορρά και να καταλάβουν τα σπίτια μας στις κατεχόμενες από τα τουρκικά στρατεύματα περιοχές το 1974.

Η Τουρκία αποδείχθηκε η μεγάλη εχθρός των Ελληνοκυπρίων, αφού τους Τουρκοκύπριους τους εκμεταλλεύτηκε για τα δικά της και μόνο συμφέροντα και συνεχίζει να τους εκμεταλλεύεται αφανίζοντάς τους αριθμητικά και κατευθύνοντας κάθε βήμα τους. Το 1923 με τη Συνθήκη της Λωζάνης δεν είχε κανένα δικαίωμα στην Κύπρο, όταν όμως άρχισε ο ενωτικός αγώνας των Ελλήνων της Κύπρου, η Αγγλία με τη γνωστή πολιτική του “διαίρει και βασίλευε” κάλεσε την Τουρκία στην τριμερή του 1955 και έκτοτε άρχισαν οι απαιτήσεις. Μια μειονότητα αναβαθμίστηκε σε κοινότητα και ύστερα σε λαό, έποικοι ανέτρεψαν τα δημογραφικά δεδομένα, τα προηγούμενα της Αλεξανδρέττας ή της Σμύρνης και του Πόντου τους καθοδηγούν, ενώ εμείς συνομιλούμε αδυνατούντες. Στο μεταξύ από το 1950 έστελλε στρατιωτικούς- δασκάλους πολέμου και οπλισμό εδώ, το 1960 με τις συμφωνίες Ζυρίχης-  Λονδίνου εμφανίζεται ως κοινότητα δεύτερη στον τόπο με διπλάσια των τουρκοκυπρίων ποσοστά μετοχής τους στη δημόσια υπηρεσία και στο στρατό, το 1958 άρχισε τους εμπρησμούς ελληνικών περιοχών στις πόλεις, το 1963 ετοίμασε πραξικόπημα για να διαλυθεί το κράτος, τον Αύγουστο του 1964 βομβαρδίζουν την Τηλλυρία, το 1974 εισέβαλε στον τόπο διχοτομώντας τον αντί να επαναφέρει την συνταγματική τάξη, όπως προφασιζόταν. Και συνεχίζει ακάθεκτη, στην Κύπρο και στο Αιγαίο.  

Και αυτή για την οποία πολεμήσαμε και ματώσαμε, η Ελλάδα των ονείρων μας, μπορεί να ζωγραφιστεί με λίγα λόγια δικών της ανθρώπων, του Ελευθερίου Βενιζέλου ο οποίος είχε ανάγκη τη φιλία των Άγγλων και προσπαθούσε να την κρατήσει καλώντας μας να μένουμε ήσυχοι (1931) ελπίζοντας πως κάποτε θα μας πρόσφεραν οι Εγγλέζοι στην Ελλάδα όπως τα Επτάνησα, λόγια του Γεωργίου Παπανδρέου που δήλωνε πως η Ελλάδα αναπνέει με δυο πνεύμονες, τον ένα αγγλικό και τον άλλο αμερικανικό και δεν μπορεί να οδηγηθεί σε ασφιξία, τα πιο επεικονιστικά της πραγματικότητας ήταν τα λόγια του στρατηγού Νικόλαου Πλαστήρα όταν είπε στον Μακάριο Γ ΄πως ως στρατιώτης ευχαρίστως έρχεται να πολεμήσει για την Κύπρο, ως πρωθυπουργός όμως της Ελλάδος δεν μπορεί να την καταστρέψει οδηγώντας την εναντίον των συμμάχων της, από τους οποίους εξαρτάται η ύπαρξή της. Τούτο φέρνει στην επιφάνεια τη διάκριση που πρέπει να κάνουμε ανάμεσα στον ελληνικό λαό, ο οποίος και το αίμα του έδωσε σε διαδηλώσεις για την Κύπρο και για την προστασία της και πριν από το 1955 με όπλα και πυρομαχικά, με στρατεύματα το 1963, με ηρωικούς νεκρούς το 1974 κατά την εισβολή. Χαρακτηριστικές άλλες εκφράσεις είναι του υπουργού των εξωτερικών Ευάγγελου Αβέρωφ 1958 πως δεν θα επιτρέψει να καθοδηγείται η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας από την Κύπρο, και τέλος του Καραμανλή το γνωστό του 1974 “η Κύπρος κείται μακράν”. Δεν ξεχνούμε όμως πως η Ελλάδα δέχτηκε το 1955 την Τουρκία στην τριμερή, τότε που ακολούθησαν και τα γεγονότα στην Κωνσταντινούπολη,  και πως αυτή προσπάθησε πολλές φορές να εγγράψει το κυπριακό στα Ηνωμένα Έθνη, έστω κι αν δεν δέχθηκε τους τόμους του Δημοψηφίσματος του 1950. Μια πολιτική σε τεντωμένο σκοινί πάνω από τον γκρεμό. Ό τι όμως και να λέμε, αυτή είναι το μόνο στήριγμά μας, καθότι το όμαιμον, ομόγλωσσον, και θεών ιδρύματα κοινά και θυσίαι.

Καμηλάρη Κύπρος παρά πέντε

 Αγγλία μήτηρ πάσης κακίας. Σε αυτό το συμπέρασμα οδηγείται όποιος μελετά την ιστορία της Κύπρου. Οι σχέσεις της με την Τουρκία πολύ στενές, δείχνει να αισθάνεται υποχρεωμένη να αποδώσει την Κύπρο στην Τουρκία, δεν ανέχεται τον ελληνισμό στην Κύπρο, που προσπάθησε να εξαλείψει ως ομόγλωσσον των ομοεθνών, προσπάθησε να επέμβει στην εκπαίδευση των νέων, και στον αγώνα της ΕΟΚΑ έδειξε το πιο απάνθρωπο πρόσωπο στα βασανιστήρια αγωνιστών.

Η Τουρκία αφυπνίστηκε από την Αγγλία και έτσι ενδιαφέρθηκε για την Κύπρο, από τη δεκαετία μάλιστα του 50 έθεσε με συνέπεια σε εφαρμογή τα σχέδια του Νιχάτ Ερίμ για ανακατάληψη του νησιού, όταν μάλιστα με το πραξικόπημα που σχεδίασε και εκτέλεσε στην Κύπρο η χούντα των Αθηνών με κινητήρια δύναμη την Αμερική και το ΝΑΤΟ, εισέβαλε στην Κύπρο, σκότωσε, προσφυγοποίησε, συνέλαβε αιχμαλώτους και οδήγησε στη διχοτόμηση με τη δημιουργία ψευδοκράτους και την απαίτηση αναγνώρισης δύο κρατών, σε έναν τόπο που αντιστοιχεί με μια γειτονιά μεγαλουπόλεων του εξωτερικού.

Αγγλία, Τουρκία, Αμερική και οι ευθύνες των Αθηνών. Αν δηλαδή φτάσαμε στο παρά πέντε, ολίγον προ της εκπνοής, υπεύθυνες είναι και οι ελληνικές κυβερνήσεις, στην πολιτική των οποίων επικεντρώνεται το βιβλίο.

Γιώργος Kαμηλάρης, H Κύπρος στο παρά πέντε και οι ευθύνες των Αθηνών.

Ο τίτλος του βιβλίου του Γιώργου Καμηλάρη είναι περιεκτικός σε νόημα και συναισθηματικά φορτισμένος. Η Κύπρος είναι ολόκληρο το νησί, στο οποίο εγκαταστάθηκαν ‘Ελληνες εδώ και 3000 χρόνια, αγωνίστηκαν για ένωση με την Ελλάδα, γιατί οι Έλληνες αποτελούσαν το 82% του νησιού ενώ οι Τούρκοι που κατέλαβαν πρώτη φορά το νησί το 1571 αποτελούσαν το 18% .

Από το 1821, όταν άρχισε ο ελληνικός απελευθερωτικός αγώνας και σταδιακά ανέπνεαν ελεύθεροι οι αδελφοί μας, το επαναστατικό πνεύμα, έστω και λογικά καταπιεσμένο στην Κύπρο λόγω γειτνίασης με την Τουρκία, δεν έπαψε να πνέει στο νησί, αφού οι νέοι της Κύπρου έσπευδαν σε κάθε ένοπλο αγώνα του έθνους, με αποκορύφωμα τους δύο παγκοσμίους πολέμους.

Παρά την προσφορά της Κύπρου στην Ελλάδα το 1915 και τις υποσχέσεις για αυτοδιάθεση ύστερα από τη συμμετοχή τόσων Κυπρίων στο β΄παγκόσμιο, αναγκαία ήταν η ανάληψη ένοπλου αγώνα για απελευθέρωση, με αποτέλεσμα να ανέρχονται οι αγωνιστές στις ψηλότερες κορφές του ηρωισμού και της θυσίας το 1955 -59 με τον αγώνα της ΕΟΚΑ.

Αυτή λοιπόν η Κύπρος, κατά τον τίτλο, βρίσκεται στο παρά πέντε, κινδυνεύει με αφανισμό. Ο συγγραφέας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου.

Ενώ περιμένει κανείς την απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό μετά την εισβολή του 74 και τις απειλές του 63 και 67, βλέπει τον κίνδυνο να πλησιάζει, κίνδυνο ολοκληρωτικού αφανισμού του ελληνικού στοιχείου από το νησί, επανάληψη των καταστροφών των μικρασιατών και των ποντίων.

Γι’ αυτό σπουδάζει και μελετά βιβλία, εφημερίδες, περιοδικά, για να βρει την αιτία. που είναι ένα τετρακέφαλο θηρίο, η Αγγλία, ως χώρα απόκτησασα από την θηριώδη Τουρκία το νησί το 1878, η Αμερική, και βέβαια η Ελλάδα, ο αδύνατος τροχός της αμάξης.

Ο Καμηλάρης εξιστορεί, προβληματίζεται, οδηγείται σε συμπεράσματα στηριγμένος πάντα στις εφημερίδες στα βιβλία και στα έγγραφα που αναδιφεί.

Το βιβλίο δεν κατηγορεί τον ελληνικό λαό, γιατί γνωρίζει πολύ καλά πόσο οι αδελφοί συνέλληνες μας συμπαραστάθηκαν και στον αγώνα της ΕΟΚΑ με τις διαδηλώσεις στις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας, και το 1964 με την ελληνική μεραρχία στην Κύπρο και το 74 με τον αγώνα της ΕΛΔΥΚ και των άλλων Ελλήνων αδελφών εναντίο ν των εισβολέων.

Αν κατηγορεί κάποιον είναι τις ελληνικές κυβερνήσεις, γιατί πιστεύει πως αυτές έπρεπε να συμβάλουν στον αγώνα των Ελλήνων της Κύπρου για ένωση με την Ελλάδα και όχι από αδυναμία και φόβο προς τους συμμάχους και στο ΝΑΤΟ να προσπαθούν ακόμα και να αποκρύψουν τη συμμετοχή Ελλήνων, και τον καιρό της τουρκικής εισβολής.

Το βιβλίο, σε τελευταία ανάλυση, προσπαθεί να αφυπνίσει. Οφείλουμε μια Κύπρο ελεύθερη στα παιδιά και στα εγγόνια μας, με το ελληνικό στοιχείο να ζει και να ανθεί, όπως για τρεις χιλιάδες χρόνια.

Στέλιος Παπαντωνίου.

Λεωνίδας Γαλάζης Αμπέλια της απαντοχής

 

Λεωνίδας Γαλάζης, Αμπέλια της απαντοχής, Βιβλιοπωλείο της Εστίας

Αμπέλια της απαντοχής: εύγλωττος ο τίτλος. Ένας άνθρωπος που έρχεται από τα  σπλάχνα της φύσης και τους δεσμούς με αυτήν, καταλήγει στα γραφεία της δημόσιας υπηρεσίας και αντέχει μόνο και μόνο γιατί αποβλέπει στη λύτρωση που θα βρει επιστρέφοντας στα γήινα και ουράνια, στο γενέθλιο παράδεισο.

Στο ενδιάμεσο όμως ζει στην κόλαση της γραφειοκρατίας με όλα τα παρεπόμενα, στο απρόσωπο και απάνθρωπο, στη ματαιότητα των εγκοσμίων, δεμένος «στις καρέκλες με σχοινιά και αλυσίδες» ως άλλος Καρυωτάκης ή Σεφέρης ή Καβάφης.

Ποιήματα σε παλαιές φόρμες, με ζευγαρωτή ως επί το πολύ ομοιοκαταληξία, σε στίχους ποικίλων αριθμών συλλαβών, ιαμβικούς ή τροχαϊκούς, μνήμες παλαιών μέτρων και ρυθμών ζωντανεύουν και αιφνιδιάζουν με την ευρηματικότητα.

Η επιστροφή αυτή μπορεί να ερμηνεύεται ως σύμφυτη με το τυπικό της υπαλληλικής ζωής, ενέχει όμως και το στοιχείο της ρομαντικής επιστροφής στις παλιές καλές εποχές. Πάντως η αυστηρότητα του στίχου δεν καταπνίγει τη συναισθηματική φόρτιση των ποιημάτων ούτε τη χάρη του ρυθμού. Αντίθετα, από τον σφιχτοδεμένο στίχο μπορούν να ξεπετιούνται φτερωτά νοήματα ελευθερίας και ομορφιάς.

Άλλα ποιήματα, διδακτικά, της πείρας των χρόνων και της ζωής, εμπλουτισμένα με εικόνες της φύσης και της καρδιάς, στα οποία η διδακτική ποίηση ξαναβρίσκει στην απλότητα της συνομιλίας τον ήρεμο καθοδηγητή ή και κριτή προσώπων και καταστάσεων.

Η ποιητική συλλογή του Λεωνίδα Γαλάζη Αμπέλια της απαντοχής κομίζει πείρα χρόνων σε έμμετρο πυκνό λόγο.

Στέλιος Παπαντωνίου   

Ξύπνα ξυπνάτε

 

Ξύπνα, ξυπνάτε

Απαιτήσεις από  1950, τον καιρό της τουρκοκρατίας θέλουν να επαναλάβουν, να γίνεται πάντα το δικό τους, έστω κι αν ήταν το 18% του πληθυσμού, μια μειονότητα που κατόρθωσε να ονομαστεί κοινότητα και να αναβαθμιστεί σε λαό, για να μπορεί να δημιουργήσει και κράτος, ευτυχώς μόνο η Τουρκία το αναγνωρίζει, αυτή διοικεί, αυτή κατευθύνει, και οι πτωχοί το πνεύματι πιστεύουν πως νίκησε ο Ερχιουρμαν και πως αποφασίζει και εκτελεί τις αποφάσεις του, αλοί τρισαλοί ω Αλή!

Απαιτήσεις και προϋποθέσεις πριν παρακαθήσει σε συνομιλίες, δεμένες στο ψιλό μαντήλι μας, να σέρνουμε το χορό της φαντασίας μας, πως θα τα βρούμε! Απαιτήσεις για ανοίγματα οδοφραγμάτων, και δεν του δίνουμε την απάντηση:
 «άνοιξέ τα όλα, όπως τότε ο Ντενκτάς, αφού από σας εξαρτάται, αλλά εσείς είστε ο τουρκικός στρατός που σας διοικεί. Να λύσουμε το κυπριακό, δκυό ππαλιές, ο καθένας στο σπίτι του, ανοιχτά όλα, χωρίς στρατεύματα, χωρίς εποίκους χωρίς όλα τα εκτρώματα που γεννήσατε σ’ αυτή την ευλογημένη γη, που την μετατρέψατε σε κόλαση για την πλειονότητα των κατοίκων, για το 80% του πληθυσμού. Είναι κανείς εκεί σε θέση να επαναφέρει την προ του 74 κατάσταση, που ήταν και δήθεν ο σκοπός της εισβολής;»

  Ξύπνα, θα μου πουν. Κι ανταπαντώ, ξυπνάτε!

 

εμείς, οι ευρωπαίοι

 

Εμείς, Οι ευρωπαίοι

Εν τέλει πώς να αρχίσω; Όπως το νεογέννητο με το κλάμα, «σε τι κόσμο με φέρατε», αλλά στην ηλικία μου το ερώτημα αντιστρέφεται, «ποιο κόσμο παραδίνουμε στους νεότερους», πρώτα λέει είναι η επιβίωση, αλλά αν σε αφήσουν να ζήσεις, πράγμα που δεν εξαρτάται από σένα, αφού μπορεί η Τουρκιά να σε αφανίσει όπως τόσους άλλους το 1974, ο Τραμπ μπορεί να διατάξει κατάληψή σου, μια πυρκαγιά μπορεί να σε εξαφανίσει πριν προλάβεις να πονέσεις, όπως το βανάκι που διαλύθηκε στον αγέρα με τη σύγκρουση στην Ρουμανία, και οι γονείς θρηνούν, όπως τα παιδιά με τις άμοιρες του εργοστασίου, κι έτσι πρώτο προβάλλει το καθήκον για άμυνα, από εσωτερικούς και εξωτερικούς δυνατούς, άμυαλους, κακούς.

Η επιβίωση έρχεται δεύτερη με τον καθαρό αέρα, πόση σκόνη αναπνέουμε καθημερινά, με τον καθαρό αέρα των δασών, πόσα κάηκαν τελευταία, με το νερό που κινδυνεύει να μας αποχαιρετήσει ή καλύτερα εμείς κινδυνεύουμε, τι πίνουμε και τι τρώμε, άσχετα αν όλη μέρα στην τηλεόραση μαγειρεύουν, φάτε μάτια ψάρια, εκεί καταντήσαμε, η τηλεόραση μαγειρεύει!

Όλα χρειάζονται την οικονομία τους, τον πρωτογενή δευτερογενή τριτογενή τομέα παραγωγής, γεωργία κτηνοτροφία αλιεία αλλά και βιομηχανία και τουρισμό και υπηρεσίες, δόξα τω Θεώ πολλές, από τραπεζών άχρι τηλεπικοινωνιών, άλλα θεάματα και ακούσματα, άλλα θαύματα του εικοστού πρώτου!

Και προεδρεύουμε της Ευρώπης, άρα σέρνουμε το χορό, ανοίγουμε ορίζοντες ή τους βρίσκουμε ανοικτούς και προσπαθούμε να μην τους κλείσουμε, αν κρατηθούμε στη σειρά των ημιελευθέρων, γιατί η μισή ελευθερία που μας λείπει φαίνεται να μας τραβά και για τον όλεθρο, εκτός αν αποτάξουμε, και φτύσουμε, «απεταξάμην, εμφύσησον και έμπτυσον», εδώ καταντήσαμε, να συζητούμε μόνο τις απαιτήσεις Ερχιουρμάν! Ένα παπαγαλάκι, που δεν κλείνει το στόμα, αφού τώρα δοκιμάζει να μιλήσει, με ξένη φωνή!

Έστω όμως: «και με τα τόσα βάσανα πάλι η ζωή γλυκιά  ’ ναι», επιβιώσαμε, ζήσαμε και το λεχθέν οικονομικό θαύμα προ αιώνων, μιλήσαμε για Δημοκρατία και όσο πιο κρυφά για Ελευθερία, απαγορευμένη λέξη, και μη βάλετε τις φωνές, κανείς δεν σας είπε να ελευθερώσετε τον Πενταδάκτυλο, το τραγούδι  λέει, «ανασήκωσε τις πλάτες», υπομονή!

Αλλά όλα αυτά να τα πει ο Πρόεδρος στην κυρία εκπρόσωπο του ΟΗΕ, να τα πει στην Ευρώπη, πτωχοί βιοπαλαιστές είμαστε, κυρία μου, κυρία Ευρώπη που σου προεδρεύουμε!

Και τι θα μείνει από τη ζωή μας; Ένα έργο, αν άφησες, να μείνει, αν αξίζει, να μείνει, μια πράξη που καταγράφτηκε, μια θυσία, ένα μεγάλο όχι στη βαρβαρότητα, κι εδώ χρειάζονται πολλά καθημερινά, όχι ένα, αλλά πολλά!

 Όχι στη βαρβαρότητα.

πειρασμοί

 

Ο Χριστός στην  έρημο με τους τρεις πειρασμούς του, κι ο Θωμάς Μπέκετ, να ν καλά ο Τόμας Έλιοτ, με το Φονικό στην Εκκλησιά κι ο μεταφραστής Σεφέρης, ο τέταρτος εκείνος ο μεγαλύτερος πειρασμός, μήπως θέλει να γίνει άγιος για να περηφανεύεται πως κάποιος είναι, για τον προσωπικό του λογαριασμό στο φέιζπουκ, να του λεν μπράβο, να του δίνουν λάικ, πρέπει πριν δεχτεί το τελευταίο κτύπημα, πριν εισέλθει στο σκότος του θανάτου, να ξεκαθαρίσει την πρόθεση, καρδίαν καθαράν, πνεύμα ευθές, και ρύσαι ημάς από του πονηρού, και καθάρισον ημάς από πάσης κηλίδος, ο Κασσιανός με τους λογισμούς του και ο Ευάγριος, μη φοβάσαι, ο νους δουλεύει και του φεύγουν εικόνες, αν έχεις λογισμούς είναι γιατί ο νους σου δουλεύει, ένα μηχάνημα που εργάζεται εικοσιτέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο, δώσε του κάτι να ασχολείται, μην τον αφήνεις χωρίς φαγητό, εσένα θα φάει στο τέλος, δώσε στο νου κάτι να σκέφτεται για το καλό σου και το καλό του κόσμου, νέος χρόνος που μπαίνει.