Κλεοπάτρα Μακρίδου Δώρος Λοϊζου

 

Κλεοπάτρα Μακρίδου, Δώρος Λοΐζου, Ο ωραίος της επανάστασης, Κουκκίδα

Στο έργο τίθεται ως προμετωπίδα το ποίημα του Δώρου Λοΐζου «Το τραγούδι του Λεύτερου» γνωστό μελοποιημένο, - Θα ρίξω τα μαλλιά μου πίσω..- με τα εκρηκτικά μηνύματα του επαναστάτη. Από τη μια τα όπλα του, από την άλλη ο εχθρός- στόχος. Είναι σημαντική η προμετωπίδα, γιατί μπορεί η όλη σύνθεση της Κλεοπάτρας Μακρίδου να θεωρηθεί ανάπτυξη του ποιήματος του Δώρου: με τα όπλα από τη μια του επαναστάτη και από την άλλη με τον εχθρό και τα δικά του όπλα, της μυστικής διπλωματίας και της προδοσίας ιδιαίτερα. Ιδανικό η ελευθερία του ανθρώπου, η Ανθρωπιά του, ενσαρκωμένη στον νέο ωραίο ποιητή.

Η ποιητική σύνθεση αποτελείται από έξι ενότητες, μια σταδιακή χρονική εξέλιξη των ιστορικών γεγονότων, με θεμελιό την επαναστατική σκέψη, ποίηση και δράση από τα μαθητικά χρόνια του Παγκυπρίου Γυμνασίου με την εσφραγισμένη πια μάχη της Σεβερείου βιβλιοθήκης, ως τη σημαδιακή μέρα της 30^ης Αυγούστου του 1974, με τη δολοφονία του Δώρου Λοΐζου.

 Ήδη το «ωραίος» ως ώριμος, τελειωμένος, ιδανικός, εκφράζεται ποικιλότροπα στο ποίημα, με παράλληλους άλλους ποιητές και ήρωες από αρχαιοτάτων χρόνων ως τη νεότερη εποχή της Κυπριακής και Ελληνικής γενικότερα Ιστορίας.

Τοπικά η δράση του ήρωα δεν περιορίζεται στο νησί, αλλά εξακτινώνεται και στην Ελλάδα τον καιρό της δικτατορίας, του τέρατος που περισφίγγει τους αγωνιζόμενους,  αλλά που πρέπει να εξαφανιστεί, για να λάμψει το φως της ελευθερίας. Η ποιήτρια πολλές φορές απευθύνεται στον ήρωα ωραίο ποιητή με θαυμασμό και φιλοσοφική διάθεση, για να επιτύχει τη γενίκευση και την αναγκαία διαιώνια θεώρηση των νοημάτων και συναισθημάτων, έναντι του θυσιασθέντος ήρωα επαναστάτη ποιητή.

Ο ποιητικός λόγος της Κλεοπάτρας Μακρίδου ανηφορίζει όσο πλησιάζει στην κορύφωση των ημερών και στη δολοφονία του ήρωα. Φως ελευθερίας και σκότος δικτατορίας και προδοσίας αντιμάχονται, σύμβολα και συμβολικά πρόσωπα διαδέχονται το ένα το άλλο, η συγκρουσιακή εποχή παρουσιάζεται με όλα τα ποιητικά όπλα της ποιήτριας,  που ανέλαβε όντως μια δύσκολη ποιητική αποστολή, το προσωπικό δοξολόγημα ενός πραγματικού ποιητή εκ των ελαχίστων της Κύπρου και αδικημένων ποιητικά, λόγω της κομματικής εκμετάλλευσης μερικών.

Νεοέλληνες ποιητές και στίχοι τους ακούονται ευκρινώς στο ποίημα, και πολύ φυσικά, αφού ο ωραίος ποιητής δεν γεννιέται εκ του μηδενός, αλλά είναι τέκνο των Ελλήνων ποιητών και ηρώων.

Η εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο, οι ημέρες εκείνες, η προδοσία, ο εισβολέας και τα σχέδιά του, όλο το εικονοστάσι του πάθους της Κύπρου του 1974, οδηγεί σε μια απολογία μετά θάνατον, μια αναφορά του στρατιώτη στο νεκρό ποιητή, θλιβερή για την κατάντια μας, ύστερα από τα τόσα θλιβερά και καταστροφικά, για να οδηγηθεί η ποιήτρια στη φιλοσοφική ενατένιση, στο δοξολόγημα ιδεών και ιδεολόγων, ποιητή αγωνιστή και ωραίου ανθρώπου, που οδηγεί τον ποιητικό λόγο στην ανύψωση. 

Η παρούσα κατάσταση, η σύγχυση και κακοποίηση της αλήθειας, η ισοπέδωση των πάντων, η θλιβερή κατάπτωσή μας, σε σύγκριση με το ύψος του ήρωα ανθρώπου ιδεολόγου ποιητή οδηγεί την ποιήτρια στην καταγγελία της κατρακύλας και στην πίστη πως η αγνότητα και οι αγώνες του ποιητή θα οδηγήσουν στη σωτηρία.

Στο έργο συνυπάρχει η Ιστορική πραγματικότητα, οι συγκρούσεις της συγκεκριμένης περιόδου, οι ιδέες κα οι αγώνες για πραγμάτωσή τους, τα εχθρικά εμπόδια, ο θάνατος, η καταστροφή, η θυσία, αυτό όμως που και πάλι προβάλλεται είναι η ενσάρκωση της ελευθερίας, της αγάπης και της ανθρωπιάς από τον ποιητή Δώρο Λοΐζου και η πίστη πως έχουμε ανάγκη να εμβαπτιζόμαστε στις ιδέες και στα ιδεατά πρόσωπα.

Η όλη σύνθεση πορεύεται σταδιακά και ανηφοριά, με τους ποικίλους της ρυθμούς και ήχους, ώσπου να φτάσει στο ύψιστο ανέβασμα προς το τέλος με τη φιλοσοφική σύλληψη της ιδέας. Δύσκολο το εγχείρημα,  άξια εργάτρια η ποιήτρια.

Στέλιος Παπαντωνίου

Κλεοπάτρα Μακρίδου Ρομπινέ, Συμβόλαιο με τον Χρόνο

 

Κλεοπάτρα Μακρίδου Ρομπινέ, Συμβόλαιο με τον Χρόνο, Ποίηση, Εκδόσεις Γκοβόστη

Η Κλεοπάτρα Μακρίδου Ρομπινέ με την ποίησή της εκφράζει τον εαυτό της, όπως και κάθε άλλος ποιητής, η ματιά της όμως αγκαλιάζει και τους γύρω συνανθρώπους και  ομότεχνους, τη γειτονιά της, όλη την Κύπρο και το παγκόσμιο.

Διαμένοντας για χρόνια στο εξωτερικό εκφράζει συνεχώς στα ποιήματά της τη νοσταλγία για την πατρίδα. Προβληματίζεται για τον άνθρωπο και τις αξίες, παρακολουθώντας τις αντιφάσεις της ζωής μέσα στην καταναλωτική κοινωνία. Ιδιαίτερο ρόλο στο έργο της παίζει ο πατέρας, με την καλοσύνη και την αγωνιστικότητά του, ένα φωτεινό πρότυπο που καθοδηγεί στη ζωή.

Η αγάπη στον τόπο, από τη γειτονιά ως την σκλαβωμένη Κύπρο, πλημμυρίζει ολοκάθαρη και αυτή την ποιητική της σύνθεση. Γνώστης της Ιστορίας και παράδοσης, της Γεωγραφίας κάθε τόπου φορτωμένου με μνήμες ιστορικές, με αναφορές σε αρχαίους και σύγχρονους ποιητές, φανερώνει τον πλούσιο εσωτερικό της κόσμο.

Το Συμβόλαιο με τον Χρόνο μοιράζεται σε τρία επίπεδα, το πρώτο Η δοκιμασία  του χρόνου, το δεύτερο το Άλφα της Αγάπης και το τρίτο Τόπος χωρίς Παράθυρα στον Χρόνο.

 Στο πρώτο μέρος παρακολουθούμε τα σημάδια που αφήνει η πάροδος του χρόνου στον άνθρωπο αλλά και στα σπίτια και στη γειτονιά,  εικόνες καταστροφής και ερειπίων. Συγκρίσεις με ανθρώπους και καταστάσεις, προβάλλεται  όμως ο αγώνας της για αξίες και ανώτερη πνευματική ζωή, σε αντίθεση με τον εγωισμό και την κτητικότητα. Η πάλη με τον χρόνο είναι καταφανής στο σώμα, στην ψυχή και στο περιβάλλον.

Η ανυπαρξία αγάπης αφήνει πληγές που ο χρόνος δεν κλείνει. Ζώντας σε ξένη χώρα, την εξορία της, νιώθει δυνατή την σύγκρουση με τον τόπο και το σπίτι της. Ως άλλος Οδυσσέας επιθυμεί διηνεκώς τον νόστο.

Σε ένα διάλογο με τον άλλο υπερασπίζεται τις αξίες της, την έγνοια για τον άλλο, που σώζει την ψυχή. Η αντίθεση με τους ομότεχνους και πάλι για να υπερασπιστεί τις αρχές της.

Ατέρμονο αγώνα χρειάζεται και ο τόπος  για να σωθεί, όπως όλος ο πλανήτης.

Στο τέλος της ενότητας, ο πατέρας, οδηγός στη ζωή, ως από μηχανής θεός, οδηγεί στη σωτηρία.

                                                                      ***

Στο δεύτερο μέρος, το Άλφα της Αγάπης, τα όσα δεν έζησε ο άνθρωπος τον κατατρώνε. Και πρώτα η επιθυμία ν’ αγκαλιάσει την κατακτημένη γη, συνυφασμένη με τον έρωτα. Ένας αγώνας ανάμεσα σε αντιφάσεις, με όπλο τον λόγο. Οι συγκρούσεις και αντιθέσεις λογικής και συναισθημάτων, καρδιάς και σάρκας, γνώσης και άγνοιας, προβληματισμοί  για τη ζωή και προ πάντων ανάγκη αλλαγής.

Στο τέλος και του δεύτερου μέρους η μορφή του πατέρα, έστω και κρυπτικά, με την καλοσύνη και ανθρωπιά του οδηγεί στον αγώνα για τελειότητα.

                                                                        ***

Το τρίτο μέρος ή επίπεδο, Τόπος χωρίς Παράθυρα στον Χρόνο , αφιερωμένο στην πατρίδα, σε παραλληλισμό με την ιδία την ποιήτρια.

 Ένας τόπος πλήρης ιστορικών γεγονότων και τοπίων ομορφιάς και μνήμης, διχοτομημένος από τον εισβολέα, που εμποδίζει την επάνοδο στα πατρογονικά χώματα. Λαός αιμάσσων. Οι αγνοούμενοι ριγμένοι στα πηγάδια. Τα ξένα συμφέροντα όμως υπερτερούν της ελευθερίας των ανθρώπων.

Αυτός όμως ο λαός θα κερδίσει ελευθερία και δικαιοσύνη μόνο με τον αγώνα του και με τη φωνή των ποιητών σ’ έναν κόσμο που βουλιάζει.

Το Συμβόλαιο με τον Χρόνο, η δέκατη ένατη ποιητική παραγωγή και κατάθεση της Κλεοπάτρας Μακρίδου Ρομπινέ, επιβεβαιώνει μια πορεία στα Γράμματα συνεπή με κύρια χαρακτηριστικά την αγάπη στην πατρίδα, τον νόστο, τον προβληματισμό και την πάλη για αρχές και αξίες σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στέλιος Παπαντωνίου

 

 

 

ΚΥΡΙΆΚΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ, ΜΟΝΟΠΑΤΙ

Μιλώ για τον Κυριάκο Ευθυμίου, τον ποιητή και την τελευταία του ποιητική συλλογή Μονοπάτι. Ένα μονοπάτι που αρχίζει από τη γέννηση και τελειώνει με τον θάνατο. Στο ενδιάμεσο περνά μέσα από το κυπριακό πρόβλημα και διεθνή ακόμα και τελειώνει με μια έξοδο προς την αιώνια ζωή. Οι κυριότεροι σταθμοί του είναι η προσπάθειά του να γνωρίσει τον εαυτό του. Η γνώση και η άγνοια είναι βασικότατα στοιχεία της ποίησής του. Η μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου, η εξορία του σ΄ αυτό τον κόσμο, η αίσθηση του πρόσφυγα, που συνδέει με την κυπριακή προσφυγιά.

Αρχίζει από την παιδική του ηλικία και τον αγώνα αυτογνωσίας, με την αίσθηση της μοναξιάς αλλά και του σώζειν εαυτόν. Το γνώθι σαυτόν θεμέλιο της φιλοσοφίας και της ποίησής του, γι’ αυτό ίσως ο βαθύτερος ποιητής μας. Γύρω του βέβαια ένας κόσμος, η γειτονιά με τους ανθρώπους της, τους ήχους που χάνονται στη νύχτα.

Βυθισμένος στις λέξεις του μεταδίδει τα συναισθήματά του στον αναγνώστη και τον αγγίζει ξυπνώντας τα αντίστοιχα δικά του.

Η σύνθεση των ποιημάτων του αριστοτεχνική στην απλότητα. Μια εικόνα στην εισαγωγή του ποιήματος ή στον επίλογο ή στο ενδιάμεσο ως ιντερμέτζο να απαλύνει την όλη ατμόσφαιρα, την προσπάθεια αυτογνωσίας ή γενικότερης φιλοσοφικής σύλληψης του νοήματος του κόσμου. Με την εικόνα εισάγει ή εξάγει συμπεράσματα στο τέλος.

Παρόλο που δεν αναφέρεται καθαρά σε αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, ο μελετητής του βρίσκει από τον Όμηρο, από τον Πλάτωνα και από νεότερους, τον Καβάφη, πολλά στοιχεία ή νοήματα ή προβληματισμούς, τα οποία όμως δεν ομολογούνται φανερά. Το ποίημά του το σακάκι  θυμίζει τον πλατωνικό Φαίδωνα με την ψυχή που υφαίνει πολλά ιμάτια- σώματα και με το τελευταίο θα χαθεί κι η ψυχή μια για πάντα. Το σακάκι ήδη θα κατάλαβες τι σημαίνει, μπορεί να πει ο αναγνώστης,  τον όλο βίο, που ράβεις εσύ ο ίδιος βελονιά βελονιά. Μεγάλες αλήθειες της θρησκείας ήρεμα και ταπεινά, «ό,τι κι αν πεις Χριστέ μου αυτός είμαι» ως το γενηθήτω το θέλημά Σου, το ύψιστο της πίστης.

Ως  ηθοποιός και γνώστης του θεάτρου και των σκηνικών μας δίνει ποιήματα της αντίθεσης της ζωής με τις παραστάσεις. Της αντίθεσης του φαίνεσθαι με το είναι ή της αντιστροφής των ρόλων και της αλήθειας.

Η ξενιτιά, η μετανάστευση, η επιστροφή. Θέματα αιώνια ελληνικά. Προπάντων όμως η προσπάθεια της σύλληψης του νοήματος της ζωής που δεν το βρίσκει και μάλλον πιστεύει πως δεν υπάρχει.

Προβληματίζεται  ακόμα ως ποιητής και απαντά στο ερώτημα της σχέσης έκφρασης και νοήματος.

Η αγάπη στον συνάνθρωπο, βασικότατο της συλλογής και της ανθρωπιάς του. Τα ποιήματά του φέρνουν στο νου το δελφικό εκείνο «ο άναξ ού το μαντείον εστί το εν Δελφοίς ούτε λέγει ούτε κρύπτει αλλά σημαίνει». Γιατί ο ποιητής με λίγους στίχους, λίγες λέξεις αλλά πλήρεις νοήματος πραγματικού ή μεταφορικού ή και τα δύο, σημαίνει, ενώ ο αναγνώστης ερμηνεύει.

 

Σημαντικό στη συλλογή το μάταιο, το μηδέν. Ένας ζωντανός νεκρός πολλές φορές. Ανάμεσα στην φθορά και την αφθαρσία. Εκεί που χάνονται τα πάντα σώζει όμως η συνύπαρξη των ανθρώπων.

Ο ποιητής και ο τόπος του, το προσωπικό με το γενικό ,  με τον Πενταδάκτυλο, την μάνα του αγνοούμενου, τη σύγκρουση πραγματικότητας και επιθυμίας των ανθρώπων. Ο Πενταδάκτυλος με την εγκατάλειψή του. Εμείς οι κωφάλαλοι με τον ύπνο και την αναισθησία μας.  Ο ποιητής όμως αναλαμβάνει την ευθύνη για όλα όσα έχουν γίνει σ' αυτόν τον τόπο, ως ένοχος ζητά  συγγνώμη από την πατρίδας.

Το τραγικό με την περιπέτεια του Αντώνη Σαμαράκη απαντούμε στο παιδί που παίζει με την μπάλα ενώ ο πιλότος πυροβολεί, κι οι θεατές παρακολουθούν αντιφατικά στο τέλος. Το τραγικό, η άγνοια, το αντιφατικό, η περιπέτεια. Όλη η καταστροφή του πολέμου.

Η ζωή και ο θάνατος, η εξομολόγηση και το τέλος, η  έξοδος από αυτό τον κόσμο. Και με τα τόσα βάσανα πάλι η ζωή γλυκιά ΄ναι. Οι νεκροί δεν ξεχνούν τη ζωή αυτή, παρακολουθούν. Ερωτηματικό.

Και πάλι ο ηθοποιός στο τέλος. «Μήπως το ψέμα της σκηνής είναι η αλήθεια που ψάχνω; Απόκαμα να είμαι αυτό που δεν ξέρω.»

Και τελειώνει με τον αποχαιρετισμό. Γλυκόπικροι στίχοι, βαθιά νοήματα, προβληματισμός για τα μεγάλα και αιώνια. Ο φιλόσοφος ποιητής.

Στέλιος Παπαντωνίου

Κυριάκος Ευθυμίου

 

Κυριάκος Ευθυμίου

Λίγα λόγια για την τελευταία ποιητική συλλογή ΜΟΝΟΠΑΤΙ.

Η συνάντηση του ποιητή με μεγάλους της ποίησης, τον Όμηρο, οίη περ φύλλων γενεή, ή της φιλοσοφίας, τον Σωκράτη με του ουδέν οίδα, τη Θρησκεία και βαθιά πίστη, με το γενηθήτω το θέλημά Σου ή την αγάπη ως έξοδο από το εγώ, οδηγούν στο συμπέρασμα πως όποιος βαθιά αισθάνεται, συναισθάνεται, σκέπτεται, συλλαμβάνει τις μεγάλες αλήθειες που εκφράζει με τον δικό του τρόπο και τη δική του γλώσσα με συνέπεια.

Η σκηνική δημιουργία εντυπώνεται με αλησμόνητες εικόνες, οπτικές, ακουστικές όπως η Μοτοσυκλέτα, τα ερωτικά ποιήματα με την ηρεμία, τη σιγαλή τους πνοή, η μητέρα και η παιδική ηλικία που οδηγούν ή περικυκλώνουν το θέμα της αυτογνωσίας, κύριο στις εμβαθύνσεις του ποιητή.

Το γνώθι σαυτόν ελκύει, άγει στο φιλοσοφικώς σκέπτεσθαι και ζην, στη συνειδητοποίηση της τραγικότητας της ζωής, από της γεννήσεως ως τον θάνατο, τον χρόνο που παρέρχεται και οδηγεί στο τέλος.

Στη δομή των ποιημάτων του, η συμπύκνωση του νοήματος σε μια εικόνα στο τέλος, ή η χρήση ενός λυρικού ιντερμέτζου υποκρύπτουν τον αθόρυβο μάστορα τεχνίτη.

 Ο Κυριάκος Ευθυμίου είναι στη σεμνότητά του ένας από τους πιο βαθιά σκεπτόμενους ποιητές μας, που συνενώνει το πρόσωπο με την τύχη του κόσμου μας, της Κύπρου και της τραγωδίας της.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΖΑΜΠΑ, ΟΙ ΥΦΑΝΤΡΕΣ ΤΟΥ ΚΑΡΑΒΑ

 

Αλεξάνδρα Ζαμπά, ΟΙ ΥΦΑΝΤΡΕΣ ΤΟΥ ΚΑΡΑΒΑ

Η εισαγωγή στα ποιήματα είναι μια βαθιά και λεπτομερής παράθεση σκέψεων και συναισθημάτων, βιωμάτων προπάντων, που καταγράφονται σε λόγο ευγενή και θαυμαστό για την ακρίβεια και την ανάλυση των εσωτερικών λεπτών συλλήψεων. Τούτο σημαίνει πως η ποιήτρια έχει συλλάβει εν όλω και εν μέρει την όλη διαδικασία του κεντήματος και την έχει μετατρέψει σε λογική και ποιητική έκφραση, μέσω της οποίας μεταδίδει τις ασύλληπτες υφάνσεις του κορμιού και της ψυχής των γυναικών όταν κεντούν, περικλεισμένες μέσα στον χρόνο και στον τόπο τους, άσχετα αν έχουν ξεριζωθεί. Η παράδοση βρίσκεται ζωντανή στην πνοή και στην κάθε τους κίνηση.

Θαυμάζω την σύλληψη και την κατάθεση τόσο ειδικών σκέψεων, σπάνιων συναισθημάτων και της γυναικείας ζώσας ιστορικής συνείδησης και ευαισθησίας.

Με σκηνές από την τουρκική εισβολή αρχίζει η ποιητική συλλογή. Κέντρο των ποιημάτων η Καραβιώτισσα, κορμί και ψυχή, εργόχειρο του σύμπαντος κόσμου, της Ιστορίας και του τόπου της. Τα έργα των χειρών της εκφράζουν τον ψυχικό της κόσμο, σκέψεις και συναισθήματα. Παρακολουθώντας την ζούμε μαζί της το σύμπαν. Η κλωστή ανεβοκατεβαίνει, ιστορεί και τραγουδά.

Σημαντική η χρήση δίσημων λέξεων που συμπλέκουν κέντημα, ψυχικές δονήσεις και το περιβάλλον, για παράδειγμα: το στημόνι των σκέψεων, ράβετε πληγές, σχεδιάζετε προοπτικές, ράβουν τον σχισμένο ορίζοντα, ξέφτισε το φως, υφάντρες των σκιών, αγκαλιάστε με νήματα τη γη, πλέξτε τις φοβερές στιγμές, δαντέλας κύματα γλύφουν την ακτή.

Με την εισβολή όλη η ζωή τους καταλήγει στο πλέξιμο, πλέκουν αστερισμούς, μοιρολόγια, με την ελπίδα του γυρισμού. Τις νύχτες του Ιούλη γίνονται ένα με το έργο τους, οι μνήμες νήμα και βελόνα. Το κέντημα είναι ο λόγος τους, εκφράζει το άρρητο και ενώνει τις γενιές των γυναικών.

Ποιήματα γεμάτα αναταραχή, φόβο και τρόμο για τα παιδιά, η καταστροφή παντού. Βιασμοί, επαναλήψεις αρχαίων δραμάτων καρφώνονται στη μνήμη. Μέσα στην τόση σύγχυση το νήμα του λαβύρινθου, αρχαίοι μύθοι ξαναβρίσκουν τη θέση και το νόημά τους.

Μνήμες από ευτυχισμένες στιγμές ερωτικές μπλέκονται με τα νήματα, ενώ οι αγνοούμενοι ξανάρχονται στη φαντασία με όλη τη ζωντάνια τους.

Σε  τελευταία ανάλυση, ο Καραβάς δεν χάθηκε, ξαναζεί στο κέντημα, οι κεντήστρες τον κρατούν ζωντανό, δεν ξεχνούν την εισβολή και τα βάσανα, αλλά ορκίζονται πως θα επιστρέψουν στα χώματά τους, μια μεγάλη νίκη της ζωής!

Στέλιος Παπαντωνίου

απαιτήσεις και μόνο απαιτήσεις

 

ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Μπορεί να είναι ο μικρός της παρέας, άνομος παράνομος κλέφτης και φονιάς, αλλά η σουλτάνα του είναι μεγάλη, τον κρατά από το χεράκι, ένα δυο και ένα δυο, εκείνη το καθοδηγεί, τον γέννησε, κι αν δεν υπήρχε θα τον εφεύρισκε, λέει.

Μικρό κράτος κι εμείς, στριμωχτήκαμε στην αγκαλιά της Ευρώπης, μια μεγάλη ενότητα κρατών, ο αγώνας για επιβίωση απαιτεί συμμαχίες, και συνέπεια, μη νομίζουμε πως μπορούμε να είμαστε μια με τον ένα και μια με τον άλλο, άλλοι τα μπορούν ως δυνατοί.

Ο μικρός της παρέας βρέθηκε στην Ευρώπη χωρίς καμιά δική του απόδειξη πως το αξίζει, άνευ εξετάσεων, η Κυπριακή Δημοκρατία περνούσε τις εξετάσεις, εντάχθηκε ολόκληρη, αλλά το ευρωπαϊκό κεκτημένο δεν μπορεί να ισχύσει σε κατεχόμενη από ξένη χώρα περιοχή, ή εμείς δεν έχουμε την ισχύ να το επιβάλουμε.

Ο μικρός της παρέας τρώει με χρυσά κουτάλια από τα ευρωπαϊκά κονδύλια, και απαιτεί άλλα κι άλλα, τώρα -λέει- θα επισκεφτεί ευρωπαϊκές χώρες για να τους ζητήσει να αρθούν οι αδικίες εις βάρος του λαού του, τώρα ποιος είναι αυτός ο λαός του δεν μας το φανερώνει, με τόσους έποικους, έγκλημα πολέμου, και ποιες είναι αυτές οι αδικίες, να αναγνωρίσουμε τους πάντες του ως πολίτες της ΚΔ, με ταυτότητα ευρωπαϊκή κυπριακή, αλλά μη !!!, η Ευρώπη δεν δέχεται να μετέχει στις συνομιλίες για λύση του κυπριακού, το ευρωπαϊκό κεκτημένο ένας χάρτης ελευθεριών, κι αυτός τις αποφεύγει, μια ζωή εμείς και τα παιδιά και τα εγγόνια μας σκλαβάκια κι αυτός με τη σουλτάνα του να επεκτείνονται και να κατατρών τους γείτονες.

Εδώ κινδυνεύει η ίδια η ύπαρξή μας, κι αν αγωνιζόμαστε για επιβίωση, δεν εννοούμε μόνο τη βιολογική αλλά και την πνευματική, και τη νομιμότητα και την ασφάλεια, όπως όλα τα κανονικά κράτη της γης. Για ένα κανονικό κράτος ο αγώνας. Κι αυτός με τις απαιτήσεις του να περιμένει να αναγνωρίσουμε το άδικο ως δίκαιο, και μάλιστα ευρωπαϊκό!

κερκυραίων δημηγορία

 

Κερκυραίων δημηγορία

Σαν είδαν οι Κερκυραίοι

πως κινδύνευαν από τους Κορινθίους

Έσπευσαν στην Αθήνα να ζητήσουν βοήθεια.

Ως τώρα στους αδέσμευτους,

Ούτε με τον ένα ούτε με τον άλλο,

Έτσι νόμιζαν πως είχαν ήσυχο κεφάλι

Και ασφάλεια.

Να όμως τώρα που όλα διαψεύδονται

Και σπεύδουν, σε κάποια αγκαλιά να χωθούν.

Σας παρέχουμε τη γεωγραφική μας θέση

Τη γειτονεία με φιλικές μας χώρες

Δρόμους εμπορίου και κόμβους ενεργειακούς

Με την υπόσχεση πως θα ’μαστε μαζί σας

Στα εύκολα και στα δύσκολα

Δεν έχουμε την πολυτέλεια να στριφογυρίζουμε

Μια σε σας και μια στους άλλους

Με συνέπεια και πίστη στη γραμμή σας.

 

Ν’ ακούσουμε και τους Κορινθίους,

Είπαν οι Αθηναίοι.

ΔΗΜΗΓΟΡΙΑ ΚΟΡΙΝΘΙΩΝ

 

Δημηγορία Κορινθίων

Οι Κορίνθιοι πήγαν και στη Σπάρτη:

Αναβλητικοί, βραδείς την καρδίαν και τον νου

Δεν βλέπετε τους Αθηναίους

Ούτε οι ίδιοι ησυχάζουν

Ούτε αφήνουν ήσυχο κανένα.

Επιτεθείτε τους τώρα στην αρχή τους.

Όσο καθυστερείτε και ανέχεστε

Τόσο εκείνοι θα αδικούν και θα θεριεύουν.

Η πολλή ανοχή βλάφτει.

Αλλά για να τρίξεις  δόντι

Πρέπει να  ’χεις.

Εμφυτεύσατε!

κατά δύναμιν

 

ΚΑΤΑ ΔΥΝΑΜΙΝ

Πότε τα κρατούσες από το χεράκι να μάθουν να περπατούν, πότε διάβαζες μαζί τους και αγωνιούσες για τις εξετάσεις και τα αποτελέσματα, πότε γίναν πτυχιούχοι, και τώρα -λέει- πρώτη μέρα στη δουλειά, θυμάσαι τις δικές σου αναβάσεις, ευχές, και ο Θεός βοηθός, όλα να παν καλά, για το καλό τους και για το καλό του τόπου. Ένα δρόμος ανοίγει, το μέλλον αόρατον αλλά χέρια και νους και θέληση και πίστη  γι’ αυτά ασκήθηκαν τόσα χρόνια, για να δαμάζουν το χάος. Κατά δύναμιν.

ένας περίπου απολογισμός

 

ΕΝΑΣ ΠΕΡΙΠΟΥ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Αυτές τις μέρες τα σχολεία, τα κολλέγια και τα πανεπιστήμια είχαν τις τελικές τους γιορτές, με πολλούς αποφοίτους- τώρα πτυχιούχους, μεγάλη χαρά γονιών συγγενών και φίλων αλλά και του τόπου γενικότερα, αφού μια νέα γενιά έρχεται να υπηρετήσει από διάφορες θέσεις και να προσφέρει ανάλογα με τα προσόντα που απέκτησε με τις σπουδές.

Η Κύπρος από το 1974 βρίσκεται διχοτομημένη με τη βία των τουρκικών όπλων, ευκαιρία περίμενε, την βρήκε, άλλες όμως οι διακηρύξεις για αποκατάσταση της τάξεως και άλλη η πραγματικότητα, η εφαρμογή των σχεδίων της για διχοτόμηση.

Συνομιλίες άρχισαν, τέλειωσαν, σχέδια μελετήθηκαν, τέθηκε σε  ψηφοφορία το Ανάν και απορρίφθηκε, προσπάθειες να επανέλθει άρχισαν από τότε, το 2004, όσοι έχουν καθαρό μυαλό ξέρουν πως τα σχέδια δεν είναι δίκαια, πράγμα που παραδέχονται οι πάντες και οι άμεσα ενδιαφερόμενοι.

Κάτι μεσάζοντες οηέδες περνούν από τον τόπο, καθένας και το βιολί του, κρατά- λέει- ίσες αποστάσεις από τον θύτη και το θύμα, αρκετοί ελληνόφωνοι αποδεικνύουν πως τα βρίσκουν με τα κατεχόμενα, τις βενζίνες και τα καζίνα τους, τα ξενοδοχεία και τα μπάνια τους στη ματοβαμμένη μας θάλασσα, άλλου παπά ευαγγέλια.

Οι παλαιοί φεύγουμε βέβαιοι πως δε θα ζήσουμε τη δικαιοσύνη όπως την ονειρευτήκαμε, οι νέοι έρχονται με ζέση και προσόντα, άλλοι θα φύγουν για το εξωτερικό και δεν θα επιστρέψουν στα καμένα, άλλοι θα σηκώσουν μανίκια να δουλέψουν για το καλό τους και το καλό του νησιού και της Ευρώπης.

 Ίσως στη ηλικία μας το μόνο που μάς μένει είναι να ευχόμαστε τα καλύτερα σε όλους.

ΠΥΡ

 

ΠΥΡ

Επειδή όσο πάνε πληθαίνουν οι αναμάρτητοι σ’ αυτό τον τόπο και βάλλουν τον λίθον κατά των αμαρτωλών, θυμήθηκα και το «ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω» και τον Διονύσιο Σολωμό με τον καλόγερό του, να θέλει να βρει πόσοι είναι  οι δίκαιοι και να μην τους μετρά ούτε με τα τρία δάκτυλα, κι έτσι έβαλε τον σταυρό του, όπως καλή ώρα σταυροκοπιόμαστε όσοι νιώθουμε αμαρτωλοί σ’ αυτή την νήσον των αγίων, και μας εκπλήττει η ευκολία με την οποία από τη μια γίνονται οι μεγάλες ματσαράγγες, η καθυστέρηση να έρθουν στο φως, η συγκάλυψη που λεν, κι όταν χαράξει λίγο, κι αρχίζουν να ξεφυτρώνουν τα ανομήματα, έτοιμοι μπρος, απάνω τους, όποιος φανεί αυστηρότερος κριτής.           Κι οι κριτές όμως έχουν το χρώμα τους, κόκκινο και μπλε και πράσινο αναλόγως και με άλλους συνδυασμούς, κομματικούς ή ιδεολογικούς κατά που τους ονομάζουν. Είναι κι όσοι κάθονται καραούλι ή στέκονται στην κλούβα και περιμένουν, έτοιμοι από τα μικράτα τους, γεννημένοι κριτές και επικριτές, άνωθεν εντεταλμένοι.                                                                                                                           Όλοι στο φέιζπουκ αναγνωρίζονται και ταξινομούνται, σαν μια γειτονιά ή σαν στο χωριό, γνωριζόμαστε από ανήλικα παιδιά, ξερόμαστε που λέει κι ένας συγγραφέας. Ο γράφων αποκαλύπτει με τα γραφτά του τον εαυτό του. «Τ’ άσπρο χαρτί σκληρός καθρέφτης επιστρέφει μόνο εκείνο που ήσουν.» λέει κι ο Σεφέρης. ·  «Επί των αναγνωρισμένων στόχων…» ·  «…Βάλατε πυρ!»

ψυχολόγοι κοινωνιολόγοι

 

Προ τεσσαρακονταετίας στο γυμνάσιο Αθηένου ήλθε ομάδα ψυχολόγων – κοινωνιολόγων να μελετήσει την κοινότητα γιατί δεν είχαν ψυχολογικά προβλήματα τα παιδιά και ελάχιστοι ή σχεδόν κανένας δεν κατέφευγε σε υπηρεσίες συμβούλων ψυχολόγων. Τι συνέβαινε;

Το αποτέλεσμα των ερευνών τους ήταν πως όλοι δούλευαν σωστά, η οικογένεια, το σχολείο, οι δάσκαλοι της κοινότητας, οι ιερείς, καθένας τη δουλειά του και το πόστο του, μικρή κοινωνία, έλεγχαν και ελέγχονταν οι πάντες από τους πάντες.

Οπότε γιατί μας παραξενεύουν τα σημερινά φαινόμενα, αφού οι μαθητές δέρνουν τους δασκάλους και οι γονείς βρίζουν τους ιερείς;                                                         Έκαστος εφ΄ω ετάχθη.

εγεννήθη ημίν

 εγεννήθη ημίν

Έγεννήθη ημίν μέγας, τρέμε Παπαδιαμάντη, σίγα Βιζυηνέ, ήλθε το νέον αίμα να γεμίσει τις σελίδες με την τεχνολογική του γνώση, ερρέτωσαν οι πολίχνες της Σκιάθου, βοσκοί τε και ψαράδες, η νέα λογοτεχνία ανέτειλε, κι όποιος κρατήσει ύστερα από τόση και τέτοια υποδοχή. Η μια δηλώνει ποιήτρια, ο άλλος κριτικός λογοτεχνίας, λογοτέχνης και λογοτέχνις, πλήρης ο ουρανός και η γη της δόξης αυτών.

Γέρε χρόνε μη φύγεις, γιατί εσύ θα αποδείξεις του λόγου των το ασφαλές.

«Είσαι ό τι δηλώσεις» κατά τα ειωθότα.

εξεταστικά

 

εξεταστικά

Τώρα που τέλειωσε η εγγονή τις παγκύπριες εξετάσεις και πέρασε τα όσα οι μαθητές και μαθήτριες βάσανα, είπα να θυμηθώ κι εγώ της εποχής μου, αξέχαστες, η πρώτη όταν για πρώτη φορά πήγα Δημοτικό και μπορούσα να «πηδήξω τάξη» κατά τα λεγόμενα, να γραφτώ στη Δευτέρα, φτάνει να περνούσα τις προφορικές εξετάσεις με διευθυντή τότε τον κύριο Χαραλαμπίδη. Ανοίγει το αναγνωστικό, «Μηλίτσα που σαι στον γκρεμό τα μήλα φορτωμένη», το ήξερα απ’ έξω, πέρασα.

Το 56- 57 καιρό του αγώνα, τα σχολεία κλειστά, πηγαίναμε με τα ποδήλατα στα σπίτια των καθηγητών μας, το κρυφό σκολειό να πούμε, τελειώνει ο χρόνος και καθόμαστε εξετάσεις, ήταν το σπίτι του Σεβέρη τεράστιο, συμμαθητής μας ο υιός, μια τεράστια σκάλα, καθίσαμε στα σκαλοπάτια να γράψουμε Γεωγραφία, τι είναι η Θήρα κι η θύρα και άντε να τα ξεχωρίσεις. Αφού μαθήματα δεν κάναμε δεν τολμούσαν και να μας κόψουν.

Πανεπιστήμιο μπαίναμε χωρίς εξετάσεις, οι εξ Ελλάδας έδιναν και έρχονταν πανέτοιμοι, σιγά σιγά όμως εμείς αναπτύσσαμε, εκείνοι κουρασμένοι, να κάτσω κοντά σου κύπριε, εσείς είστε μελετημένοι, ο Τωμαδάκης έκοβε μόνο που δεν ήξερες να χρησιμοποιήσεις τη βαρεία, στα κοντάκια όμως, δουλειά μου, καλά πέρασα, έστω και προφορικά μια χρονιά, τα άλλα όμως προφορικά ήταν με τον Ζώρα Νέα Ελληνικά, και να είναι ανοικτή η αίθουσα, να μπαινοβγαίνουν φοιτητές, να παρακολουθούν, - λέγε για τον Γρυπάρη, «Καλώς να ρθει σαν έρθει η στερνή μου ώρα», στο Παγκύπριο τότε ο Σπυριδάκις έφερε το Θάνο Σακέττα ηθοποιό και σκηνοθέτη να μας διδάξει ορθοφωνία, το ποίημα απ’ έξω το ξέραμε, περάσαμε και Ζώρα. Το χειρότερο με τον Απόστολο Δασκαλάκη, έρχεται στο αμφιθέατρο, φέρτε μου ένα βιβλίο, ανοίγει κάπου εκεί στο τέλος, εισαγωγές και εξαγωγές της Ελλάδος κατά την επανάσταση του 21, αλληλοκοιταχτήκαμε με τον Πολεμιδιώτη, κατεβαίνουμε ωραία ωραία, παραδίδουμε λευκή και πάμε για άλλη περίοδο. Ο άλλος, ούτε μας έκαμε μάθημα αλλά μας εξέταζε μαζί με άλλους τρεις αρχαία ελληνικά, -φιλόλογοι δεν είμαστε; Τα κείμενα τι τα θέλουμε! Τι ξέρεις απ’ έξω από τον Θουκυδίδη, όποιο όνομα του κατέβαινε, κι εμείς απ’ έξω… αλλά τ’ αγαπήσαμε!

Ω Μνημοσύνη κάτελθε.

χαλια

 χαλια

Στο τέλος μας τραβούν τα χάλια μας και μιλούμε για τα χάλια μας, από τότε που εμφανίστηκε στην πολιτική ζωή του τόπου, άνους μηχανοποιημένος και κενός, τράβηξε τα φώτα της δημοσιότητας, τι πράμα και τούτο, κι όχι μόνο τον στέλλουμε να μας εκπροσωπήσει στην Ευρώπη, τον βλέπουμε και αρχηγό κόμματος, και με βουλευτές στη βουλή και να μετέχει του εθνικού συμβουλίου, λεγόμενου, γιατί άλλοι το ονόμασαν κάποτε και γουμά, αλλά μια σοβαρότητα ακόμα επιμένουμε να καρτερούμε από τις κορυφές του μικρού και διχοτομημένου νησιού, όταν συγκεντρώνονται να συζητήσουν για το εθνικό μας θέμα, ή για το θέμα ζωής και θανάτου της κρατικής μας οντότητας, μοναδική την έχουμε, σ’ αυτήν στηριζόμαστε κι αλοίμονο στους κομματάρχες και στην πολιτική ζωή του τόπου αν περιμένουμε πότε θα μελετήσουν οι νεοφανείς και κενοφθόγγοι κήρυκες το κυπριακό και πότε θα σχηματίσουν γνώμη για τα δέοντα γενέσθαι. Εφάν μας οι Τούρτζιοι!

 ΝΑ ΜΕΙΝΟΥΝ ΓΕΡΗΜΑ

Κανονικά, ύστερα από τις κραυγές του Ερντογάν και τις μαγείες του εδώ υποκλινομένου του πρέπει να κλειδοστομιάζουμε, να φοβόμαστε να εκφραστούμε, μην πούμε ή προ πάντων μην κάνουμε κάτι που θα εξοργίσει τον σουλτάνα και τη σουλτανίνα του, κι έτσι να μετρούμε την ανελευθερία ή την ραγιαδοσύνη μας. Κατά τα άλλα θα αφήσουμε στον Θουκυδίδη το εύδαιμον το ελεύθερον το δε ελεύθερον το εύψυχον, γιατί κανένα από αυτά δεν έχουμε να επιδείξουμε.

Κανένας δεν θα μας βοηθήσει αν υποστούμε επίθεση, και είναι να απορεί κανείς πώς ακόμα βρίσκονται ανδρείοι να παραμένουν σ’ αυτό τον τόπο και να θέλουν να δημιουργήσουν. Παράξενα πράγματα! Μάλλον πολλή πίστη θα έχουμε στον Θεό ή αφηνόμαστε στο έλεός του! Είμαστε μόνοι και αβοήθητοι σε περίπτωση ανάγκης. Αυτό ήταν το συμπέρασμα της χθεσινής μου ανάρτησης, που μιλούσε για ελπιδοφόρα μηνύματα, αλλά φαίνεται δεν έλαβα υπόψη τους άλλους και τις γνώμες τους. Όταν τις διάβασα, τις περισσότερες αρνητικές ή πολύ ρεαλιστικές, είπα, και ο Θεός βοηθός! Για να μην πω, να μείνουν γέρημα!

ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

 

ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Στην χθεσινή τηλεοπτική εκπομπή του Σωτήρη Παρούτη (9/6/26) στο Ωμέγα ήταν προσκαλεσμένοι ο Λάρκος Λάρκου και ο Κώστας Βενιζέλος, γνώστες του κυπριακού, όπως αποδεικνύουν με τα γραπτά τους και την εμφάνισή τους. Τελικό συμπέρασμα της εκπομπής ήταν πως η Κύπρος, από την είσοδό της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και εξής και ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια με τις προσπάθειες της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη, τις συμμαχίες, την προεδρία της ΕΕ και προπάντων το ευρωπαϊκό κεκτημένο ως βάση λύσης του κυπριακού (το οποίο κατ’ ουδένα λόγο δεν πρέπει να απεμπολήσουμε για να μη μας τετραγωνίσουν τον κύκλο) έχει ελπίδες να επιβιώσει όσο το δυνατόν ασφαλέστερη χωρίς τον φόβο να εξολοθρεύσεις τους Έλληνες κατοίκους της καμιά Τουρκία. Μια βάρκα έχουμε, την Ευρώπη. Αυτά εν ολίγοις συμπέρανα.

ό τι θέλετε πείτε

Όσα κι αν λέγονται για τη διακυβέρνηση Αναστασιάδη, δεν πρέπει να μας διαφεύγει πως τότε είναι που άρχισε να εφαρμόζεται το ΓΕΣΥ, η μεγαλύτερη κατάκτηση του κυπριακού λαού, δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, που ξέρουμε τι σημαίνει όσο μεγαλώνουμε και μας παίρνουν τα χρόνια κι οι αρρώστιες. Και δεν ξεχνώ πως ένας πολέμιος του ΓΕΣΥ ήταν ο Σιζόπουλος της ΕΔΕΚ και αρκετοί σύντροφοί του, που ήθελαν να ονομάζονται σοσιαλιστές, γι’ αυτό και δικαίως καταβαραθρώθηκαν και μη προς παρεξήγηση. Ο ΔΗΣΥ αναδείχτηκε το πρώτο κόμμα, ίσως να  απαλλάχτηκε από τον Αβέρωφ και την κακή επίδρασή του, η Αννίτα πρόεδρος της Βουλής και δικαίως, απέδειξε την αξία της, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης καλά κρατεί, και καλά πολιτεύεται ιδιαίτερα στις εξωτερικές μας σχέσεις, δεν είναι κακό να λες και καμιά καλή κουβέντα για όσα βλέπεις, μην είσαι γερομούρμουρος, δεν μπορώ όμως να πω τα ίδια για το ΑΛΜΑ, θέλει λέει να είναι αντιπολίτευση, παρέα με το ΑΚΕΛ, ένας διάττοντας αστέρας, μια φούσκα κι αυτή που θα σπάσει. Ό τι θέλετε πείτε.

ανωνυμία

 

Πίσω από την ανωνυμία κρύβονται δήθεν θεοφοβούμενοι, υπερασπιστές της Ορθοδοξίας, οι μόνοι και υπέρμαχοι, αλλά δεν μένει βρισιά που δεν ξεστομίζουν κατά ιεραρχών, στην ιερή μανία τους να επιβάλουν τα δικά τους, ο Θεός να τους ελεήσει. Όταν τους διαβάζεις,το μόνο αποτέλεσμα είναι να λυπάσαι για την κατάντια του φανατικού και την στραβωμάρα του, να νομίζει πως μόνο εκείνος βλέπει το φως το αληθινό κι όλοι οι άλλοι είναι τυφλοί. Ουαί υμίν.  Έλεος πλέον!

οι βάρβαροι

 

ΟΙ ΒΑΡΒΑΡΟΙ

Έστω και λίγο αν μας κάνει ο Καβάφης, το αξίζει όπως και το πολύ. Με βρήκε εκείνο το «Περιμένοντας τους βαρβάρους». Λέω, σ’ αυτή την κατάσταση ίσως να βρίσκονται μερικοί συμπατριώτες, να περιμένουν λύσεις των προβλημάτων τους από ένα ή περισσότερους βαρβάρους, αφού πολλοί είναι που με τη στάση τους αυτό φανερώνουν. Λέει λοιπόν ο ποιητής:

« — Τι περιμένουμε στην αγορά συναθροισμένοι;  Είναι οι βάρβαροι να φθάσουν σήμερα. — Γιατί μέσα στην Σύγκλητο μια τέτοια απραξία; Τι κάθοντ’ οι Συγκλητικοί και δεν νομοθετούνε; Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα. Τι νόμους πια θα κάμουν οι Συγκλητικοί; Οι βάρβαροι σαν έλθουν θα νομοθετήσουν.
— Γιατί οι δυο μας ύπατοι κ’ οι πραίτορες εβγήκαν σήμερα με τες κόκκινες, τες κεντημένες τόγες· γιατί βραχιόλια φόρεσαν με τόσους αμεθύστους,
και δαχτυλίδια με λαμπρά, γυαλιστερά σμαράγδια· γιατί να πιάσουν σήμερα πολύτιμα μπαστούνια μ’ ασήμια και μαλάματα έκτακτα σκαλιγμένα;
Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα· και τέτοια πράγματα θαμπώνουν τους βαρβάρους.  —Γιατί κ’ οι άξιοι ρήτορες δεν έρχονται σαν πάντα να βγάλουνε τους λόγους τους, να πούνε τα δικά τους; Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·
κι αυτοί βαρυούντ’ ευφράδειες και δημηγορίες.
— Γιατί ν’ αρχίσει μονομιάς αυτή η ανησυχία κ’ η σύγχυσις. (Τα πρόσωπα τι σοβαρά που εγίναν). Γιατί αδειάζουν γρήγορα οι δρόμοι κ’ η πλατέες,
κι όλοι γυρνούν στα σπίτια τους πολύ συλλογισμένοι;

Γιατί ενύχτωσε κ’ οι βάρβαροι δεν ήλθαν. Και μερικοί έφθασαν απ’ τα σύνορα,
και είπανε πως βάρβαροι πια δεν υπάρχουν. Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους.  Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις.»

Δυστυχώς σε μας ήλθαν. Υπάρχουν. Όπως τους περιμένουν μερικοί. Τους βαρβάρους ως λύση. Είναι κι αυτή μια άποψη. Την ζούμε. βάρβαρος < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική βάρβαρος < (ηχομιμητική λέξη) (από την ηχομιμητική λέξη βαρβαρ)^[1] (για ανθρώπους ή σύνολα ανθρώπων) απαίδευτος, απολίτιστος, χυδαίος

※  Ο νεοέλληνας, ως καλοπερασάκιας - βολεψιματίας, παμπόνηρος 

 

ΚΑΛΗ ΑΡΧΗ

Οι εκλογές βουλευτών τέλειωσαν,  τα αποτελέσματα κατέταξαν τους υποψήφιους στην ανάλογη θέση, η σταθερότητα των μεγάλων ακαταμάχητη, νέα κόμματα εμφανίστηκαν παλαιά εξαφανίστηκαν, το ευτύχημα είναι πως τα πάντα καλώς περατώθηκαν, όχι όπως ο καθένας τα προεικόνιζε αλλά όπως το σύνολο των εκλογέων αποφάσισε, οπότε το μόνο που έχουμε να κάμουμε είναι να αποδεχτούμε το αποτέλεσμα, να συγχαρούμε και να συλλυπηθούμε ανάλογα, και να χωνέψουμε την εικόνα που θα παρουσιάζει από σήμερα η βουλή μας. «Μα δεν έπρεπε ή μα έτσι έπρεπε να γίνει», λόγια και νερό που τα παίρνει ο ποταμός.

Να ευχηθούμε να εργαστούν όλοι οι εκλεγέντες για το καλό του τόπου.

η νέα βουλή

 

Η νέα βουλή θα περιλαμβάνει και νέα μέλη, όπως προμηνύουν οι δημοσκοπήσεις. Ευπρόσδεκτα, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις, να ξέρουν να διαβάζουν και να κατανοούν τα γραφόμενα, να μπορούν να εκφέρουν άποψη στην ελληνική γλώσσα, να ενδιαφέρονται προπάντων για το κοινό καλό, όχι το προσωπικό, όχι το κομματικό.

Αν γίνονται παρατηρήσεις από πολλούς σε υποψηφίους που δεν μπορούν να μιλήσουν, να αναπτύξουν το θέμα τους, να απαντήσουν σε ερωτήσεις που τους υποβάλλουν, είναι γιατί ο βουλευτής βουλεύεται, σκέφτεται, κρίνει, αποφασίζει, διαβουλεύεται, συζητεί. Εργάζεται καθαρά με τον νου και τη γλώσσα, προφορική και γραπτή. Έχει την ικανότητα να διακρίνει το λανθασμένο από το σωστό, με τις γνώσεις και την κρίση του.

Οι έξω του χορού πιστεύουμε πως ο βουλευτής επιτελεί σοβαρό, σημαντικό έργο για το καλό μας.

υγείαν έχε

 

ΥΓΕΙΑΝ ΕΧΕ

Και όμως πρέπει να ξαναβρούμε τη γαλήνη, την ηρεμία, την ανθρωπιά μας, μακριά από όλη την τύρβη και βαρβαρότητα των ημερών, μακριά από τη βία όπως την ζήσαμε με το θέαμα στο πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, να κτυπούν φοιτητές τους συμφοιτητές τους της άλλης παράταξης, εδώ να ξεθεώνονται της μιας εναντίον της άλλης παράταξης, στην Πάφο να οργανώνονται να υπερασπιστούν τον τέως μητροπολίτη τους, στην Αθήνα να πέφτουν τα κορίτσια από την ταράτσα της πολυκατοικίας γιατί δεν αντέχουν το εξεταστικό σύστημα, άλλοι να διαπληκτίζονται για τα τραγούδια της γιουροβίζιον ενώ όλα αυτά δεν προκαλούν παρά μόνο τον θόρυβο της ψυχής, άλλοι θα την έλεγαν αλλιώς και τι με νοιάζει!

Ο ησυχαστής, ησυχίαν άγει, λάθε βιώσας, ο Επίκουρος, κι αν δεν μπορείς, μην την εξευτελίζεις,  ο Καβάφης, ή κατά φύσιν ζην, οι Στωικοί, πάντως όλα τα πιο πάνω δεν έχουν σχέση με τους νόμους της φύσης παρά με μια κοινωνία την οποία διαμορφώσαμε κατά τις υλιστικές μας αντιλήψεις και τις περί οποιασδήποτε δυνάμεως απόψεις μας.

Μεγαλύτερη όμως δύναμη από την ψυχική υγεία και μεγαλύτερος πλούτος από αυτήν μάλλον δεν υπάρχει. Το συνειδητοποιούμε όταν την χάσουμε.  

ανάθεμαν τα γράμματα

 

«Ανάθεμαν τα γράμματα, Χριστέ, κι οπού τα θέλει», θυμήθηκα τον Πτωχοπρόδρομο, αφού διαβάζω σχόλια πολλών και διαφόρων στο διαδίκτυο και λέω, «τι διαβάζω, Θεέ μου, τα πιο ανισόρροπα και απαράδεκτα, τα απρόσμενα και αναποδογυρισμένα, αυτά εν πολλοίς κυκλοφορούν, και τα γράφουν επώνυμοι, και με ύφος και βεβαιότητα για την αλήθεια τους» , κι έτσι μου βγαίνει ο Πτωχοπρόδρομος, έμαθα γράμματα και διαβάζω τα πιο σκοτεινά, φως φως περισσότερο φως…είναι και προεκλογική περίοδος, βγήκαν εκατοντάδες οι υποψήφιοι, καθένας και το πειν του, καθένας και το ξυν του, δικαίωμά τους, βαρύ η Δημοκρατία, βαριά η ελευθερία του λόγου, εκείνο το «λόγου» όμως είναι το πρόβλημα, πόση λογική ενυπάρχει στα λεγόμενα, στο λόγια του αέρα, τα πτερόεντα.

ΑΘΗΝΑ ΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Η ΘΑΛΑΣΣΑ

 

Αθηνά Τέμβριου, Εν αρχή ην η Θάλασσα

Σύγχρονη Κυπριακή Ποίηση, Εκδόσεις Εν Τύποις

Σε μια κομψή έκδοση λίγων σελίδων η Αθηνά Τέμβριου πέτυχε σε μια γλώσσα απλή,  με φιλοσοφική και θρησκευτική ματιά, να απλώνει στις σελίδες της τη γαλήνη, ύστερα από την τρικυμία των σκέψεων και συναισθημάτων της.

Με πυκνό λόγο, αφαιρετικό και αινιγματικό κάποτε, κρύβει πίσω από τη θάλασσα και τις ώρες της φιλοσοφικά νοήματα από αρχαιοτάτων χρόνων ως τους σημερινούς μεγάλους του στοχασμού.

Η καθαρή καρδιά φαίνεται στο καθαρό γράψιμο και το ευθές πνεύμα κατοπτρίζεται στη σύλληψη της αξίας του λόγου και των λέξεων ως δημιουργών του κόσμου.

Ο συνδυασμός θάλασσας - αρχών και αξιών, με τη δικαιοσύνη και την αιωνιότητα, κρύβουν αρχέγονες γνώσεις και αλήθειες. Φύση και πνεύμα, αγάπη και αλήθεια, ομορφιά και ποίηση κυριαρχούν στη συλλογή μικρών και μεγάλων ποιημάτων με θέμα τη θάλασσα.

.

 

 

 

που λες

 Που λες

Που λες, αν θυμάσαι κι εσύ, τότε που ήμαστε μικράκια και παίζαμε στην αυλή της εκκλησιάς, χωστό, πέντε πέτρες, μπάλα, πιριλιά, και σου φώναζε η Μαρία, άνοιγε το παραθυράκι της κουζίνας σας, έβλεπε στο δρόμο περιέργως, έλα Χρίστο, δεν χορταίνει κανείς το παιχνίδι, έμενες ακόμα λίγο, ιδιαίτερα την άνοιξη και το καλοκαίρι, χαρά Θεού, τότε ξέραμε τι είναι η κάθε εποχή, σημάδια είχαμε, 25 του Μάρτη πουκάμισα στην παρέλαση, 28 του Οκτώβρη τα μπλε τρικά, εσύ είχες εκείνο το πολύχρωμο μπακλαβωτό, πολύ της μόδας για παιδιά, και το περηφανευόσουν, ολονυχτίς το έπλεκε η μάνα σου, κι άκουγε το τουρκί που πουλούσε σαλέπι, ζεστό με το ζιζίμπρι, έπαιρνε ένα φλιτζανάκι του καφέ, της το γέμιζε, μια εικοσάρα πράμα, κι εσύ με το κουταλάκι να απολαμβάνεις.

Ο μουεζίνης από τον μιναρέ δεν είχε μεγάφωνα, ακουγόταν ανθρώπινος, να καλεί τον θεό του, ύστερα βρέθηκαν οι μεγαφωνικές εγκαταστάσεις, τώρα πολεμά να κατακτήσει και τον αέρα, τον Πενταδάκτυλο με τις ζωγραφισμένες σημαίες του, τους ξένους επισκέπτες του με τη σημαιούλα του ψευδοκράτους του, ο κάθε κατεργάρης σκαρφίζεται ένα σωρό για να πιστέψει πως ο τόπος είναι δικός του, κι εμείς θυμόμαστε πως σε δεκαεννιά λεπτά βρισκόμασταν στην Κερύνεια να φάμε παγωτό στου Σκανναβή, κι απέ, ολοταχίς στον παράδεισο του αγίου Επικτήτου.

Άλλοι τα βλέπουν μαύρα κι άραχλα τα πράματα, άλλοι έχουν τις ελπίδες τους, όπως τώρα, που βλέπουμε το νησάκι να επιπλέει και να συναγελάζεται με τους μεγάλους της Ευρώπης, καλά λεν, να χαμογελάσει λιγάκι το μουτράκι μας, μια ζωή πενήντα χρόνια με τη μούρη στο έδαφος!

αεροστατο

 

Κυκλοφορούσε ένα τεράστιο αερόστατο πάνω από το νησί, γεμάτο δηλητηριώδη αέρια, πάρε την πιο δυνατή μάσκα, αν θα σωθείς, γίνεται η έκρηξη, φτάνουν βλήματα ως την Ελλάδα, πάρε τον κάτω, εδώ αντιστράφηκαν οι όροι, έκλαιε το ποντίκι, μα γιατί κλαις, με κατηγορούν πως είμαι ελέφαντας και πρέπει να αποδείξω πως δεν είμαι, τέτοιο μακελειό, τέτοιο κακό δεν μετάγινε, από αέρια και αερόστατα να πνιγεί τόσος κόσμος, εύπιστος και μη!

ανελλήνιστοι

 

Η επικαιρότητα μας μεταφέρει κάποτε στο παρελθόν, σε μνήμες μαθητικές, όταν ο καθηγητής μας γιατρός Κύπρος Χρυσάνθης στο μάθημα της Υγιεινής καλούσε συμμαθητή σε εξέταση, κι αυτός απαντούσε στις ερωτήσεις του  μιξοκυπριακοελληνικά, χαριτολογώντας του έλεγε, ο Κουτσιούκ χρειάζεται γραμματέα, θα προσληφθείς αμέσως. Κι ο συμμαθητής  δεν έγινε ούτε αρχηγός κόμματος ούτε ευρωβουλευτής!

Καμιά τεχνολογία και καμιά εφαρμογή δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη γνώση της ελληνικής γλώσσας, απαραίτητης για όποιον διεκδικεί δημόσιο αξίωμα. Αν αναλάβει αξίωμα, θα μελετά νόμους και κανονισμούς, διατάξεις και διατάγματα, διακηρύξεις και νομικά έγγραφα, ακόμα και άρθρα του μελλοντικού συντάγματος της Κύπρου ή εισηγήσεις για τη λύση του. Δεν θα περιμένει κανείς τις εφαρμογές ή τις απαντήσεις στις εφαρμογές για να ιεραρχήσει τις ανάγκες του λαού ή τις προτεραιότητες. Όποιος δεν κατέχει καλά την ελληνική γλώσσα και ανέρχεται σε αξίωμα, μόνο κακό μπορεί να προκαλέσει στον τόπο αφού δεν θα καταλαβαίνει τι κρύβεται πίσω από τις λέξεις και τις γραμμές.-

 

Κάθε πουλί με τη φωνή του…

Καθ’ όλη τη διάρκεια της μεγάλη βδομάδας τυλιχτήκαμε σε λόγο υπέρλαμπρο και θεϊκό, παρακολουθήσαμε μιμήσεις πράξεων σπουδαίων, αγίων, θαυμαστών, οι βυζαντινοί υμνογράφοι ζωντάνεψαν με τη φαντασία τους διαλόγους και σκηνές του θείου πάθους, τότε καταλαβαίνει κανείς τη δύναμη του λόγου, «είπε και εγένετο», ο λόγος έφερε στο φως, εν αρχή ήταν η λέξη.

Μέσα σ’ αυτό το κλίμα συλλαμβάνει κανείς τη σημασία της γλώσσας, ιδιαίτερα της ελληνικής, με την αρχαία, τη μεσαιωνική και τη νεότερη, τίποτε να μην αποκόψουμε, από τίποτε να μην αποκοπούμε, όσο μπορεί ο καθένας, αλλά το έγκλημα ήδη έχει διαπραχθεί, διά νόμου απαγορεύτηκε η καθαρεύουσα, χάσαν όσοι έχασαν τον Παπαδιαμάντη και τους άλλους μεγάλους, μόνο και μόνο να διαβάσει κανείς τους τίτλους των έργων της ελληνικής γραμματείας δεν τον φτάνει μερόνυχτο. Ποιος θα διδάξει τι.

Κι ερχόμαστε στα πολύ σημερινά, εκατοντάδες σελίδες έχουν ήδη γραφτεί για μια κάποια κυρία υπαρκτή ή φανταστική, μυθιστορηματικές εκδοχές ακούονται, διαβάζουμε, άλλοι βρίσκουν ευκαιρία να τα βάλουν με όλους, και προεκλογική περίοδος που είναι, και τι δεν άκουσε ο αρχιεπίσκοπος και ο πρόεδρος!!!

Πλησιάζουν και οι εξετάσεις για εισδοχή στα πανεπιστήμια, και διαβάζεις δήθεν δοκίμια, οι άνθρωποι δεν ξέρουν να γράφουν, χάνονται μέσα στους συλλογισμούς, κείμενα προς αποφυγήν και όμως δίνονται για να εξεταστεί η ικανότητα των μαθητών να κατανοούν ανοησίες, χαλασμένους συλλογισμούς, και να τους ονοματίζουν, και τι θα καταλάβω αν ξέρω πως αυτός ο συλλογισμός ονομάζεται παραγωγικός ή αναλογικός, αν δεν ξέρω να στηρίξω τους δικούς μου. Ο άλλος νομίζει πως γράφει, ένας λέει ποιήματα, άλλος πεζογραφήματα, κριτικές, με ύφος και πόζα, άλλος θυμάται κάτι μόνο και μόνο για να εμφανίζεται στα μέσα, άλλος διορθώνει τους πάντες, κι ύστερα από όλα αυτά, λέω, η καλύτερη στάση είναι να αποδεχθείς, κύριε, το γνωστό, ΚΑΘΕ ΠΟΥΛΙ ΜΕ ΤΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΧΑΙΡΕΤΑΙ, να το αποδεχτείς και δεν είναι ανάγκη να διαβάζεις τους σύγχρονούς σου, αφού όλα τα είπαν πριν από αυτούς οι αρχαίοι. Τι καινούργιο διάβασες; Μακάρι να μπορέσω να ξαναδιαβάσω όσους διάβασα αρχαίους κι άλλους τόσους που δεν διάβασα. Είναι κι αυτή μια κάποια λύση ή είναι η λύση. Για την καθαρή καρδιά και το ευθύ πνεύμα… Πείτε κι εσείς τα δικά σας, να χαρείτε τη φωνή σας.

πριν από μετά τον

 πριν από  μετά τον 

Το γράφει μια, το γράφει δυο και τρεις και δέκα ο συνάδελφος, προ Χριστού σημαίνει πριν από τον Χριστό, άρα πριν από το μεσημέρι πριν από το απόγευμα πριν από την πρωτοχρονιά πριν από το πάσχα πριν από, και πάλι βρίσκει λάθη στις εφημερίδες, γράφουν πριν την άνοιξη και πριν την πρωτομαγιά, και διορθώνει μια και δυο και τρεις και δεκατρείς, αμαθείς, άνοες, άμοιροι παιδείας, κακοί μαθητές, και δεν σταματά τις διορθώσεις και τις δημοσιεύσεις, και δεν παραιτείται, δεν τα βάζει κάτω, αλλά: λάβε υπόψη, φίλε μου, πως η Γραμματική μας δεν είναι κανονιστική αλλά περιγραφική, κι αύριο θα βλέπεις στο λεξικό και τον Μπαμπινιώτη να γράφει «πριν τις διορθώσεις γραφόταν πριν από τις διορθώσεις»… συνέχισε την προσπάθεια, προ Χριστού μετά Χριστόν ας είναι και μετά το Πάσχα και όχι μετά από το Πάσχα.

εθνικές επέτειοι

 

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΠΕΤΕΙΟΙ

Στέλιος Παπαντωνίου

Οι εθνικές επέτειοι, τέλη Μαρτίου και αρχές Απριλίου, της ελληνικής επανάστασης εναντίον των Οθωμανών και της εξέγερσης των Ελλήνων της Κύπρου εναντίον των Άγγλων, φανερώνουν τον πόθο των απανταχού Ελλήνων να ζουν ελεύθεροι, ξέροντας πως μόνο μέσα σε πλαίσια ελευθερίας οι άνθρωποι ζουν ευτυχισμένοι.

Από την άλλη, αποκαλύπτουν δυο εχθρούς της ελευθερίας, την Οθωμανική και τη Βρετανική αυτοκρατορία, που και μετά την- κατά κάποιο τρόπο- απελευθέρωση, δεν άφηναν τον ελληνισμό να βαδίσει το δικό του δρόμο, παρά εμπόδιζαν κάθε βήμα του, μια με τα χρηματικά δάνεια, μια με τη δεσμευμένη ελευθερία που παραχωρούσαν, μη θέλοντας να εγκαταλείψουν τις στρατηγικές τους θέσεις, ή κι αν αυτό γινόταν, επέστρεφαν με την πρώτη ευκαιρία, όπως η Τουρκία με την τριμερή διάσκεψη για το κυπριακό, που οργάνωσε η σύμμαχός της Βρετανία.

Το δίδαγμα και των δύο επαναστάσεων είναι πως χωρίς θυσία δεν κερδίζεται η ελευθερία κι αυτές τις θυσίες τιμούμε οι πανέλληνες. Πίστη στον Θεό και αγάπη απέραντη στην πατρίδα, στον συνάνθρωπο, ενώ από την άλλη η προδοσία και ο εγωισμός φέρνουν στην επιφάνεια τα αρνητικά της φυλής και προπάντων την διχόνοια, που καταστρέφει λαούς.

Το ελληνικό κράτος στον εικοστό αιώνα πέρασε από πολέμους και εμφυλίους, κατόρθωσε όμως με την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση να ενώσει δυνάμεις με άλλες χώρες και να βοηθήσει και την Κύπρο να ενταχθεί, παρά τις απειλές των Τούρκων.

Δυστυχώς όμως η Ελλάδα πέρασε και από δικτατορίες, με χειρότερη την τελευταία του 1967, που οργάνωσε και το πραξικόπημα εναντίον του εκλελεγμένου ηγέτη της Κύπρου αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄και έγινε η αφορμή να καταληφθεί το μισό σχεδόν της Κυπριακής Δημοκρατίας από τους Τούρκους. Για να επιβεβαιωθεί πάλιν πως το ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ, η Αγγλία και η Τουρκία στάθηκαν οι συνεπείς εχθροί μας, με την υποταγμένη στα συμφέροντά τους ελλαδική χούντα.

Τα πράγματα όμως όπως φαίνεται αλλάζουν, δεν είναι στατικά. Με τις τελευταίες πολεμικές επιχειρήσεις στην περιοχή μας και την μέγιστης για μας σημασίας κίνηση της Ελλάδας να φέρει πολεμικά πλοία και αεροπλάνα στην Κύπρο, και με την έστω και χωρίς ομοφωνία ευρωπαϊκή συμπαράσταση και συμπαράταξη, μάς δίνεται η εντύπωση πως κάτι άλλαξε προς το καλύτερο και προς το συμφέρον του κυπριακού ελληνισμού, ο οποίος απαιτεί οι κινήσεις αυτές να έχουν συνέχεια και συνέπεια, γιατί δεν μπορεί πια να οπισθοχωρήσει η Ελλάδα ύστερα από την τολμηρή προστατευτική ομπρέλα με την οποία μας σκεπάζει. Λέει κι ο Μακρυγιάννης « Ότι τον κιοτή χίλιες φορές να τον έβρης κιοτή και να τον χτυπάς, πάγει καλά· μια να σε χτυπήση, δεν σε φοβάται πλέον.» Μακάρι να βρισκόμαστε σ’ αυτή την κατάσταση.

Ειδ’ άλλως, θα συνεχίσουμε να περιμένουμε από τον κάθε Ερχιουρμάν να αποδεχθεί πρότασή μας για συνομιλίες, την ώρα που είναι βέβαιο πως και η Τουρκία και οι τουρκοκύπριοι χρονοτριβούν, για να παγιωθεί η αδικία και με τις πωλήσεις και μεταπωλήσεις των περιουσιών μας να περιπλεχτούν τόσο και οι ξένοι αγοραστές και τα πράγματα, ώστε να μην τολμά κανείς να αγγίξει το θέμα της ιδιοκτησίας των περιουσιών μας ή της επιστροφής μας στις εστίες μας.

Τέλος, οι επέτειοι του Μαρτίου και Απριλίου και η δι΄αέρος και θαλάσσης προστατευτική του ελληνισμού πράξη της ελληνικής κυβέρνησης επιβεβαιώνουν το του Θουκυδίδη «Το εύδαιμον το ελεύθερον, το δ’ ελεύθερον το εύψυχον”. Ευτυχισμένος είναι ο ελεύθερος, αλλά για να αποκτήσει κανείς την ελευθερία του, χρειάζεται την ευψυχία, την γενναιότητα, την ανδρεία, και δεν παραμένει σκλάβος από φόβο προς τους πολεμικούς κινδύνους.

Δικαιούμαστε να ελπίζουμε σε καλύτερες μέρες, όχι στηριγμένοι σε ονειροφαντασιές αλλά παρατηρώντας και μελετώντας τα γύρω μας.  

Λήδα Μαλά Κολώνια

 Λήδα Μαλά Κολώνια, Τσάι σε κινέζικη πορσελάνη, Εκδόσεις Ηλία Επιφανίου

Από το πρώτο κεφάλαιο καταλαβαίνεις τον άνθρωπο που ξέρει να γράφει, στρωτή γλώσσα, ενδιαφέροντα να σου πει, και περιμένεις να πας παρακάτω. Αναλυτικές περιγραφές, πραγματικές ζωγραφιές, κι ένα κρυφό χιούμορ, ώριμο κι ευγενικό. Ο χαρακτήρας της ηρωίδας διαγράφεται στέρεος και δυναμικός, αποφασιστικός. Από τη μια οι φανταστικές αναπλάσεις του παρελθόντος στη Λεμεσό κι από την άλλη η πραγματικότητα η ίδια μέσα από εφημερίδες της εποχής, ανάεροι αλλά κι ολοζώντανοι ο Πηλαβάκης, ο Σώζος, τα τροχοφόρα, κι η βιβλιοθήκη στην οποία εργάζεται. Και το απρόσμενο, η γνωριμία μ΄έναν παλιό γείτονα, κι οι ελπίδες της μαμάς της για γαμπρό. Παρακάτω, ανάμεσα σε πληροφορίες και αναδιφήσεις σχηματίζουμε τη φυσιογνωμία της κυρίας και θυγατρός Πηλαβάκη, ιστορικά πρόσωπα με προσφορά στην Λεμεσό, μια μαγική ατμόσφαιρα ανασκαφής παλαιάς αποθήκης γεμίζει περίεργα την ατμόσφαιρα μαζί κι οι δύσκολες σχέσεις των ανθρώπων, με τον πρώην και τον πιθανό μέλλοντα, αλλά καλύτερα να περιμένουμε την εξέλιξη, γιατί στο μεταξύ ο ιός άρχισε να θερίζει και οι θυγατέρες πρέπει να επαναπατριστούν. Οι κούτες στην αποθήκη αρχίζουν να εμφανίζουν το περιεχόμενό τους, εφημερίδες και περιοδικά, που μεταφέρουν σε άλλες εποχές με τη μνήμη, γείτονες έρχονται και αφηγούνται επεισόδια της ζωής της οικογένειας Πηλαβάκη, παλιά παιδικά παραμύθια, μόνο με τους τίτλους ξαναζεί ο καθένας τα δικά του τω καιρώ εκείνω. Στο μεταξύ γίνεται προσπάθεια να επιστρέψουν οι κόρες στην πατρίδα λόγω ιού. Κάτι βαλίτσες στην αποθήκη με το περιεχόμενό τους σε μεταφέρουν στα καρναβάλια της αιώνιας Λεμεσού, έξυπνος τρόπος από τα αντικείμενα να αναζωπυρώνεις το παρελθόν, ώσπου έρχεται στο φως το σερβίτσιο, που δίνει τον τίτλο στη νουβέλα και φτιάχνει από μόνο του την κατάλληλη στο σπίτι ατμόσφαιρα. Η παλιά συμμαθήτρια από την Αυστραλία με τον αδελφό της που θα την ήθελε για σύζυγο συναντώνται και κλείνει κι αυτή η υπόθεση, δεν παντρεύεται, έχει παιδιά και γέρους γονείς, και τις έρευνες για το βιβλίο της, καλύτερη μια κοπέλα που του γνώρισε, πάει και στην Αυστραλία. Το γυναικείο γράψιμο είναι άλλο πράγμα, με τις τουαλέτες και το συνδυασμό των χρωμάτων των ρούχων, τα ανάλογα παπούτσια κι η περιποίηση, ο αέρας της γυναίκας στις σελίδες ή καλύτερα των γυναικών της ζωής της ηρωίδας. Ενώ η φίλη δέχεται την πρόταση γάμου του γείτονα, έτοιμη για Αυστραλία, τα σχέδια για την αποθήκη και τα ευρήματα πλάθουν ένα κόσμο ονείρου, φτάνει να αποδεχτεί τις προτάσεις η διευθύντρια της βιβλιοθήκης. Το σερβίτσιο γίνεται κέντρο της ζωής της, ένα άλλο όμως εύρημα, το ημερολόγιο της κυρίας Πηλαβάκη μεταφέρει και πάλι στην αριστοκρατική οικογένεια, που της ανοίγει δρόμους επιθυμίας γνώσης του παρελθόντος και της ζωής των ξένων στον τόπο μας. Στο μεταξύ ο πρώην -προκομμένος επιλεγόμενος- επιστρέφει δυστυχής, γιατί η σύντροφός του συνεχώς στα νεύρα, για ένα νεογέννητο που δεν έρχεται. Η πρότασή του να μείνει κοντά της αρνητική, συνοδεία σερβίτσιου και ιστορίας πολλών γυναικών. Δεν πρόκειται όμως να περιλάβω σε μια σελίδα όλη την ιστορία. Ισορροπημένο έργο, με πλοκή και κεντρικό πυρήνα, ταξίδι στο παρελθόν μέσα από τα πράγματα, προπάντων «μια αφήγηση για το πώς η ανασκαφή της μνήμης μπορεί να φωτίσει τον πιο βαθύ μας εαυτό», όπως λέει στο τέλος τέλος και συμφωνώ.

ξέρω

 

Ξέρω πως η Ελλάδα δεν κατόρθωσε να μας περιλάβει στα σύνορά της το 1830, παρά τις επίμονες προσπάθειες του Καποδίστρια. Ξέρω πως δεν έγινε δεκτή η προσφορά της Κύπρου στην Ελλάδα το 1912 επί Βενιζέλου και το 1915 επί Ζαΐμη, πως ο Βενιζέλος μας προέτρεπε να παραμείνουμε ήσυχοι επειδή δεν ήθελε να διακινδυνεύσει την πολύτιμη συμμαχία με την Αγγλία. Ξέρω πως το 1931 καταδίκασε την εξέγερση των Κυπρίων στα Οκτωβριανά, πως το 1950 το ενωτικό δημοψήφισμα δεν έγινε αποδεκτό από τους κυβερνώντες την Ελλάδα, πως απέφευγαν την εγγραφή του κυπριακού στον ΟΗΕ λόγω συμμαχίας με Αμερική και Αγγλία, πως το 1957 ο Καραμανλής ομολογούσε πως κάτι που ωφελεί την Κύπρο βλάπτει την Ελλάδα και κάτι που ωφελεί την Ελλάδα βλάπτει την Κύπρο, το 1959 παρακάθησαν σε συνομιλίες με την Αγγλία και Τουρκία για τη λύση του Κυπριακού χωρίς τη συμμετοχή των ίδιων των Κυπρίων, ενώ προηγουμένως το 1955 δέχτηκαν να μετέχουν σε τριμερή διάσκεψη επανεισάγοντας την Τουρκία στο κυπριακό στο οποίο κανένα δικαίωμα δεν είχε με τη Συνθήκη της Λωζάνης του 1917. Μας ράβουν το φόρεμα των συμφωνιών Ζυρίχης Λονδίνου, πιστεύοντας πως έπραξαν άριστα, ξέρω ακόμη πως το 1963 η Αθήνα δεν συμφωνούσε με την προσπάθεια του Μακαρίου να τροποποιήσει τα δεκατρία σημεία του Συντάγματος, πως το 1967, μετά τα γεγονότα στην Κοφίνου, απομακρύνθηκε η ελληνική μεραρχία από την Κύπρο, και πως το 1972 υπήρξε ελλαδική στήριξη προς την ΕΟΚΑ Β. Ξέρω, τέλος, πως το πραξικόπημα του 1974 οργανώθηκε με ελληνική εμπλοκή της χούντας και πως αυτό συνέβαλε στην τουρκική εισβολή και στην κατοχή σχεδόν της μισής Κύπρου και πως εκεί που περιμέναμε βοήθεια, αυτή δεν ήλθε. «Η Κύπρος κείται μακράν» κατά Καραμανλή.  Το 2004 οι περισσότεροι θεωρούσαν θετικό το σχέδιο Ανάν, με τόσες ατέλειες και προσφορές προς την Τουρκία.

Τώρα βρίσκονται στην Κύπρο ελληνικά πλοία και αεροπλάνα. Είναι πραγματικότητα. Γιατί και ποιος και για ποιο σκοπό, θα έρθει ώρα όλα να αποκαλυφθούν.  Καλοδεχούμενα μετά πολλών ευχαριστιών. Αυτά ξέρω.  Και δικαιούμαι να ελπίζω πως κάτι πάει καλά. Μακάρι.

 

δεν κείται μακράν

 

«Η Κύπρος δεν κείται μακράν», αλλά «κείται πλησίον», δήλωσε χθες Τρίτη ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, αναφερόμενος στην αποστολή των μαχητικών F‑16 και των δύο ελληνικών φρεγατών στην Κύπρο, για αντιμετώπιση της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί τις τελευταίες ημέρες μετά τη νέα ένταση στη Μέση Ανατολή.»  Ο Φιλελεύθερος

Δυο τρεις φορές ετοιμάσαμε τις βαλίτσες το 74, όλοι ήταν βέβαιοι πως πάμε στα σπίτια μας, κι έτσι μας έμεινε η πίκρα κι η δυσπιστία, δεν πήγαμε εδώ και πενήντα τόσα χρόνια, εδώ μείναμε, κι ύστερα ήταν εκείνη η μεγάλη νύχτα που περιμέναμε στις μαυρόασπρες ξένες τηλεοράσεις, είχαμε ήδη εκτοπιστεί, ν’ ακούσουμε τι θα πει ο Καραμανλής, κι ακούσαμε πως κείμεθα μακράν, και μας έμεινε, μα τώρα νωθρά ακούμε, μακάρι να αληθεύουν, με όλο τον σεβασμό μας στα στρατευμένα ελληνικά νιάτα, στην ελληνική κυβέρνηση, μακάρι να έχουν αλλάξει τα πράματα ή τέλος πάντων να έγινε μια άλλη αρχή, γι’ αυτό και δεν αλαλάζουμε αλλά συγκρατημένα αισιοδοξούμε.

Δεν κοροϊδεύουμε, δεν αμφισβητούμε.

Αλλά και δεν ανεχόμαστε τον τούρκο να διαμαρτύρεται, όλοι οι συγχωριανοί, επειδή θέλουν μονοπώλιο την Τουρκία και τα στρατεύματά της εδώ, αυτή να στρατοπεδεύει στο νησί και άλλος κανείς, κι έτσι αρχίζουν τις διαμαρτυρίες, «μπλέξαμε οι νότιοι την Κύπρο σε πολέμους», ενώ αυτοί, φιλειρηνικοί όντας  αποφεύγουν και τις συνομιλίες.  

Υπομένουμε και ελπίζουμε. Το δικαιούμαστε.

 

ούτε ερωτήματα ούτε απαντήσεις

 

ΟΥΤΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΟΥΤΕ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Δεν είναι αναπάντητα ερωτήματα, αφού οφθαλμοφανώς γίνονταν και γίνονται καθημερινά, εδώ και πενήντα τόσα χρόνια, και μη μου πείτε πως χτες το βλοημένα πήγε ο άνθρωπος να φέρει σανό από τα κατεχόμενα και του βγήκε φαρμακωμένος, κι απλώθηκε ο «αφθάδης» λέει κι ο Πιν, πυρετός στην περιοχή και θρηνούν και οδύρονται με το δίκιο τους οι άνθρωποι, έχουμε κι έναν νεκρό!

Κάποτε οι φίλοι συμπλήρωναν τις δέκα εντολές με την ενδέκατη, «ου μπλέξεις», εδώ όμως μια απαραίτητη σ’ αυτό τον τόπο φαίνεται να είναι η ΚΑΝΕ ΚΑΛΑ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΣΟΥ, γιατί πολλοί είναι που έχουν το όνομα αλλά δεν έχουν τη χάρη ή πολλές χάρες κάνουν στους συγγενείς και φίλους τους. Πόσα χρόνια γίνεται λαθρεμπόριο ειδών πολλών και διαφόρων με τα κατεχόμενα; Αν δεν τους πήραν χαμπάρι οι υπεύθυνοι, είναι ανάξιοι, κι αν τους πήραν και έκλειναν τα μάτια τρισανάξιοι.

Κατά τα άλλα, οι συνομιλίες ανάμεσα στους  συνομιλητές έχουν ψηλά στη λίστα τα οδοφράγματα, μάλιστα προχτές ακόμα μια εφημερίδα έγραφε μετά πολλού πόνου θλίψεως και μανίας για τον Χουσεϊνη, που έρχεται από τα κατεχόμενα, να εργαστεί στις ελεύθερες περιοχές και καθυστερεί να κτυπήσει κάρτα στη δουλειά του, γιατί πολλοί στοιβάζονται στις εισοδοεξόδους για την κατεχόμενη από τουρκικά στρατεύματα περιοχή. Και διερωτάται ο πτωχός συγγενής, «εμείς βάλαμε τα οδοφράγματα;» Οι Τούρκοι που τα έβαλαν ας τα βγάλουν!

Και μια και πραγματοποιείται η συνάντηση των εκπροσώπων των κοινοτήτων, είπαμε κι εμείς, ας μιλήσουμε για τους μαθητές στην Καρπασία, που πάσχουν από τη σκλαβιά και ζουν την τουρκοκρατία, όχι μέσα από βιβλία και περιοδικά αλλά στο ίδιο το πετσί τους, καθημερινά, εικοστό πρώτο αιώνα, σκλαβιά στον τόπο μας, που μάλλον την συνηθίσαμε γι’ αυτό και ανεχόμαστε τα όσα συμβαίνουν.

Αν τελειώσει το κείμενο με το «Λευτεριά στην Κύπρο μας» είναι αρκετοί έτοιμοι να μας καταβροχθίσουν. Ξέρουν αυτοί!

ΕΥΡΥΔΊΚΗ ΑΝΑΘΕΣΗ

 

Ευρυδίκη Παπαδοπούλου, ΑΝΑΘΕΣΗ, θεατρικό

Ένα σύγχρονο έργο, χαραγμένο σε σκληρή πέτρα σε αγχωτικούς ρυθμούς, βγαλμένο από τα βάθη του υποσυνείδητου, χυμένο σαν μολύβι κοχλαστό, αντηχεί τους ήχους της ίδιας της πραγματικότητας χωρίς επιχρίσματα, ένας καθρέφτης της ίδιας της κοινωνίας μας όπως την ζούμε, όπως την διαβάζουμε καθημερινά στις εφημερίδες και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που βρίσκουν άμεση ανταπόκριση στις παραστάσεις μας της καθημερινότητας σ’ αυτό τον τόπο.

Ένας υπόγειος προβληματισμός και ερωτισμός διαπερνά το έργο, κάθε σκέψη και κίνηση των ηρώων, ο αγώνας της επιβίωσης ή της αρπαγής και καθυπόταξης του άλλου, η κοινωνική ζωή στις αρχές της, ο αρριβισμός, η αναρρίχηση στις θέσεις και στα αξιώματα, οι εναλλαγές της εξουσίας, μια κοινωνία συγκρούσεων και θορύβου, ταχύτατων ρυθμών ζωής και αγχώδης, ανταγωνισμός εξουσιών, η πλουτοκρατία και ο κόσμος της  τέχνης, αγώνας σκοτεινών δυνάμεων, φριχτών αποκαλύψεων, επιβολής, ανελευθερίας και ελευθερίας, η ανάθεση δημιουργίας έργων τέχνης κάτω από αντιφατικές συνθήκες.

Ίσως η Κόλαση του Δάντη, όπως την φανταζόμαστε, όλων των ειδών τα δαιμόνια να πυρώνουν την κάμινο, μέσα σε μια στριφογυρίζουσα πραγματικότητα που κινείται ανάμεσα στο σκότος και στο ημίφως.

Το έργο δεν είναι γραμμένο για να γίνει εύκολα κατανοητό, γιατί περισσότερο αποτυπώνει θεατρικά τα ζοφερά συναισθήματα και τον ψυχικό θόρυβο και συγκρούσεις, το άγχος και την αδυναμία συνεννόησης, τα κρυφά πάθη, γι’ αυτό δεν απλώνει η συγγραφέας πάνω του τούλι καλλωπιστικό ή λογικό, αφήνοντας τα ένστικτα περισσότερο να εκφραστούν χωρίς ειρμό αυστηρό, μάλλον με την κοχλάζουσα περιρρέουσα ατμόσφαιρα παρά με του λόγου και του διαλόγου την αρμονική σύζευξη.

Ο αναγνώστης ή θεατής αφήνεται να ζήσει, να βιώσει όσα διαβάζει ή ακούει ή βλέπει, όσα δρώμενα στη σκηνή, με την ανάλογη ατμόσφαιρα και τους ήχους, κι όταν γεμίσει από αυτά εκ των υστέρων μπορεί να καλέσει την κριτική και λογική του να ξεδιαλύνει και να αποκαλύψει.

Η ζωή και η τέχνη έχουν πολλές οδούς και πολλούς τρόπους να εκφραστούν,  φτάνει να μην απορρίψουμε κανένα, αλλά να τους δώσουμε το δικαίωμα να βρουν τον τρόπο και τον δρόμο τους.

Στέλιος Παπαντωνίου, φιλόλογος

το εξωτερικό θα μας σώσει

 

Το εξωτερικό θα μας σώσει

Μια ακόμα απόδειξη πως θεωρούν καταραμένο αυτό τον τόπο όσοι ανέλαβαν να λύσουν το κυπριακό, ιδιαίτερα οι ξένοι, είναι πως καταφεύγουν στο εξωτερικό για τα σπουδαία, από Ζυρίχη ως Λονδίνο, Κρανς-Μοντάνα, Νέα Υόρκη, Βιέννη, Βρυξέλλες κλπ. Θυμάστε που κάποτε οι συνομιλητές πήγαν ως την Αφρική, Μαυρογιάννης και Οζερσάι, με πρωτοβουλία των HE, για να ακούσουν τις εμπειρίες και τις ιδέες του Roelof Petrus Meyer, ενός λευκού πολιτικού, ο οποίος είχε σημαντική συμβολή στις προσπάθειες συμφιλίωσης μεταξύ λευκών και μαύρων στη χώρα του.;

Περάσαμε από πολλές παραμυθουπόλεις, και τώρα λέει η είδηση, Το εξωτερικό θα μας σώσει

Μια ακόμα απόδειξη πως θεωρούν καταραμένο αυτό τον τόπο όσοι ανέλαβαν να λύσουν το κυπριακό, ιδιαίτερα οι ξένοι, είναι πως καταφεύγουν στο εξωτερικό για τα σπουδαία, από Ζυρίχη ως Λονδίνο, Κρανς-Μοντάνα, Νέα Υόρκη, Βιέννη, Βρυξέλλες κλπ. Θυμάστε που κάποτε οι συνομιλητές πήγαν ως την Αφρική, Μαυρογιάννης και Οζερσάι, με πρωτοβουλία των HE, για να ακούσουν τις εμπειρίες και τις ιδέες του Roelof Petrus Meyer, ενός λευκού πολιτικού, ο οποίος είχε σημαντική συμβολή στις προσπάθειες συμφιλίωσης μεταξύ λευκών και μαύρων στη χώρα του.; 

Περάσαμε από πολλές παραμυθουπόλεις, και τώρα λέει η είδηση, «Οι συμπρόεδροι των Δικοινοτικών Τεχνικών Επιτροπών θα συναντηθούν στο Λονδίνο από την Τετάρτη έως την Παρασκευή. Στις συναντήσεις, θα                            ανταλλάξουν απόψεις και θα αντλήσουν μαθήματα από την εμπειρία τους.»

Στο τέλος πού είναι το κυπριακό; Πού η εισβολή και κατοχή; Πού η επιστροφή των προσφύγων στα σπίτια τους; Πού η αποκατάσταση της αδικίας, το 18% ενός νησιού να νέμεται το 36% του εδάφους και 63% των παραλιών του, να κουβαλά εποίκους και να μοιράζει τις περιουσίες μας; 

Πάμε μια βόλτα στο Φαληράκι… μόνο για τραγούδια είμαστε 

Στο τέλος πού είναι το κυπριακό; Πού η εισβολή και κατοχή; Πού η επιστροφή των προσφύγων στα σπίτια τους; Πού η αποκατάσταση της αδικίας, το 18% ενός νησιού να νέμεται το 36% του εδάφους και 63% των παραλιών του, να κουβαλά εποίκους και να μοιράζει τις περιουσίες μας;

Πάμε μια βόλτα στο Φαληράκι… μόνο για τραγούδια είμαστε